Đánh giá tác động môi trường chiến lược là gì? Quy định về đánh giá tác động môi trường chiến lược mới nhất
Đánh giá tác động môi trường chiến lược là gì? Quy định về đánh giá tác động môi trường chiến lược mới nhất

1. Đánh giá tác động môi trường chiến lược là gì?

Theo khoản 5 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đánh giá môi trường chiến lược được hiểu là quá trình nhận diện và dự báo xu hướng các vấn đề môi trường chính, nhằm làm cơ sở để tích hợp các giải pháp bảo vệ môi trường vào quá trình xây dựng và thực hiện chính sách, chiến lược, quy hoạch.

2. Quy định về đánh giá tác động môi trường chiến lược mới nhất

Theo Điều 26 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định về thực hiện đánh giá môi trường chiến lược như sau:

  • Cơ quan hoặc tổ chức được giao xây dựng chiến lược, quy hoạch (theo quy định tại Điều 25 của Luật) có trách nhiệm thực hiện đánh giá môi trường chiến lược đồng thời với quá trình xây dựng các chiến lược, quy hoạch đó.

  • Với chiến lược được quy định tại khoản 1 và khoản 3 Điều 25, kết quả đánh giá môi trường chiến lược được tích hợp trực tiếp vào hồ sơ trình phê duyệt chiến lược.

  • Đối với quy hoạch thuộc khoản 2 và khoản 3 Điều 25, kết quả đánh giá môi trường chiến lược phải được lập thành báo cáo riêng, nộp kèm hồ sơ trình thẩm định quy hoạch.

  • Cơ quan chủ trì thẩm định quy hoạch có trách nhiệm thẩm định kết quả đánh giá môi trường chiến lược cùng với quá trình thẩm định nội dung quy hoạch.
    Còn cơ quan phê duyệt chiến lược phải xem xét nội dung đánh giá môi trường chiến lược khi quyết định phê duyệt.

  • Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm cho ý kiến bằng văn bản đối với nội dung đánh giá môi trường chiến lược của các chiến lược, quy hoạch thuộc thẩm quyền.

  • Kết quả đánh giá môi trường chiến lược là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc phê duyệt chiến lược hoặc quy hoạch.

3. Đối tượng phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược

Theo Điều 25 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, các đối tượng sau đây bắt buộc phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược trong quá trình xây dựng chiến lược hoặc quy hoạch:

  • Chiến lược khai thác và sử dụng tài nguyên cấp quốc gia, như tài nguyên nước, khoáng sản, rừng, biển, v.v.

  • Các loại quy hoạch tổng thể và không gian ở cấp quốc gia và địa phương, bao gồm:

    • Quy hoạch tổng thể quốc gia,

    • Quy hoạch không gian biển quốc gia,

    • Quy hoạch sử dụng đất quốc gia,

    • Quy hoạch vùng,

    • Quy hoạch tỉnh,

    • Quy hoạch đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt.

  • Chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực ở quy mô quốc gia hoặc cấp vùng;
    Quy hoạch ngành quốc gia;
    Quy hoạch mang tính chất kỹ thuật, chuyên ngành có nguy cơ tác động lớn đến môi trường.

Đối tượng phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược
Đối tượng phải thực hiện đánh giá môi trường chiến lược

4. Đánh giá môi trường chiến lược gồm những nội dung gì?

Theo quy định tại Điều 27 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, nội dung đánh giá môi trường chiến lược được chia làm hai trường hợp, tùy theo đối tượng là chiến lược hay quy hoạch, cụ thể như sau:

4.1. Đối với chiến lược

Đánh giá môi trường chiến lược trong trường hợp này cần tập trung vào hai nội dung chính:

  • Đánh giá sự phù hợp của các chính sách liên quan đến bảo vệ môi trường trong chiến lược với:

    • Quan điểm, mục tiêu và chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững;

    • Các điều ước quốc tế về bảo vệ môi trường mà Việt Nam là thành viên;

    • Quy định của Luật Bảo vệ môi trường.

  • Đề xuất phương án điều chỉnh, hoàn thiện nội dung chiến lược, nhằm bảo đảm chiến lược phù hợp với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường nêu trên.

4.2. Đối với quy hoạch

Đánh giá môi trường chiến lược cho quy hoạch phải bao gồm các nội dung sau:

  • Xác định các nội dung trong quy hoạch có khả năng gây tác động đến môi trường;

  • Xác định phạm vi cần thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

  • Nhận diện thành phần môi trường, di sản thiên nhiên có khả năng bị ảnh hưởng bởi quy hoạch;

  • Trình bày các phương pháp đã sử dụng để đánh giá môi trường chiến lược;

  • So sánh và đánh giá mức độ phù hợp của quan điểm, mục tiêu quy hoạch với:

    • Quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường,

    • Chiến lược và Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia,

    • Nội dung bảo vệ môi trường trong quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh;

  • Nhận dạng các vấn đề môi trường chính có xu hướng tích cực và tiêu cực;

  • Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến quy hoạch;

  • Dự báo xu hướng của các vấn đề môi trường chính, đề xuất giải pháp duy trì tích cực, giảm thiểu tiêu cực;

  • Đề xuất định hướng bảo vệ môi trường trong suốt quá trình thực hiện quy hoạch;

  • Tổng hợp kết quả tham vấn các bên liên quan trong quá trình thực hiện đánh giá môi trường chiến lược;

  • Nêu rõ các vấn đề môi trường cần lưu ý (nếu có) và kiến nghị phương hướng, giải pháp khắc phục.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1 Ai là người có trách nhiệm thực hiện đánh giá môi trường chiến lược?

Cơ quan hoặc tổ chức được giao xây dựng chiến lược, quy hoạch chính là đơn vị có trách nhiệm thực hiện ĐMC trong quá trình xây dựng nội dung chiến lược/quy hoạch đó.

5.2 Kết quả ĐMC có bắt buộc phải được cơ quan nhà nước phê duyệt không?

Có. Kết quả đánh giá môi trường chiến lược là một phần quan trọng trong hồ sơ thẩm định hoặc phê duyệt chiến lược, quy hoạch. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét nội dung ĐMC trong quá trình ra quyết định.

5.3 Tài liệu hướng dẫn kỹ thuật lập báo cáo ĐMC là gì?

Các mẫu báo cáo ĐMC được quy định cụ thể trong Thông tư 02/2022/TT-BTNMT. Mẫu 01a áp dụng cho chiến lược; mẫu 01b áp dụng cho quy hoạch.