Thuốc hướng thần dạng nước là gì? Có phải chất cấm không theo quy định mới nhất 2025?

1. Thuốc hướng thần dạng nước là gì?

Theo Khoản 18 Điều 2 Luật Dược 2016, thuốc hướng thần là loại thuốc chứa các dược chất có khả năng kích thích, ức chế hệ thần kinh hoặc gây ảo giác. Việc sử dụng lặp lại các thuốc này có thể dẫn đến tình trạng nghiện đối với người sử dụng. Các dược chất này được liệt kê trong Danh mục dược chất hướng thần do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành.

Thuốc hướng thần dạng nước là một dạng bào chế của thuốc hướng thần, thường được sử dụng trong điều trị các rối loạn tâm thần như lo âu, mất ngủ, hoặc các tình trạng thần kinh khác. Một số ví dụ phổ biến bao gồm Diazepam (Valium), Lorazepam (Ativan), Haloperidol, và Clonazepam.

2. Có phải chất cấm không theo quy định mới nhất?

Việc sử dụng thuốc hướng thần không bị cấm hoàn toàn. Tuy nhiên, việc sản xuất, kinh doanh, và sử dụng các loại thuốc này phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Cụ thể, theo Thông tư 19/2014/TT-BYT, việc quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần và tiền chất dùng làm thuốc được quy định chặt chẽ. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh, và sử dụng các loại thuốc này phải có giấy phép và tuân thủ các điều kiện nhất định.

Ngoài ra, Bộ Y tế đã ban hành Quyết định 3235/QĐ-BYT ngày 01/11/2024, công bố danh mục 78 dược chất và thuốc chứa dược chất bị cấm sử dụng trong một số ngành, lĩnh vực, có hiệu lực từ ngày 30/01/2025. Danh mục này nhằm kiểm soát việc sử dụng các chất có nguy cơ lạm dụng cao trong các lĩnh vực như thể thao, quân đội, và các ngành nghề đặc thù khác.

3. Mức xử phạt hành chính đối với hành vi liên quan đến thuốc hướng thần là bao nhiêu?

Theo khoản 5 Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, những hành vi vi phạm liên quan đến thuốc hướng thần sẽ bị xử phạt tiền từ 20 triệu đến 40 triệu đồng. Cụ thể, các hành vi sau đây thuộc nhóm bị xử phạt mức này:

• Vi phạm quy định về xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập hoặc quá cảnh các chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất ma túy.

• Vi phạm các quy định về nghiên cứu, giám định, kiểm định, kiểm nghiệm, sản xuất, bảo quản hoặc tồn trữ các chất ma túy, tiền chất ma túy.

• Vi phạm quy định về giao nhận, tàng trữ hoặc vận chuyển các chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất ma túy.

• Vi phạm quy định về phân phối, mua bán, sử dụng hoặc trao đổi các chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất ma túy.

• Vi phạm các quy định về quản lý, kiểm soát và lưu giữ các chất ma túy, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và tiền chất tại các khu vực cửa khẩu, biên giới hoặc trên biển.

Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm, đình chỉ hoạt động từ 3 đến 6 tháng hoặc trục xuất đối với người nước ngoài vi phạm.

Mức phạt tiền này áp dụng cho cá nhân vi phạm. Nếu là tổ chức vi phạm, mức phạt sẽ gấp đôi so với cá nhân theo quy định tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

4. Cơ quan nào có quyền cho phép quá cảnh lãnh thổ Việt Nam đối với thuốc hướng thần dạng nước?

Theo khoản 1 Điều 19 Nghị định 105/2021/NĐ-CP, quyền cho phép quá cảnh thuốc hướng thần dạng nước qua lãnh thổ Việt Nam thuộc về Bộ Công an.

Cụ thể, Bộ Công an là cơ quan có thẩm quyền cấp phép cho các cơ quan, tổ chức tiến hành các hoạt động như nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất, tạm xuất, tái nhập và quá cảnh các loại chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần (bao gồm cả thuốc dạng nước), thuốc tiền chất và nguyên liệu làm thuốc chứa các chất ma túy hoặc tiền chất.

Như vậy, nếu muốn quá cảnh thuốc hướng thần dạng nước qua lãnh thổ Việt Nam, các tổ chức, cá nhân phải được Bộ Công an cấp phép theo đúng quy định.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1 Thuốc hướng thần dạng nước thường được sử dụng để làm gì?

Thuốc hướng thần dạng nước thường dùng để điều trị các rối loạn tâm thần, giúp giảm lo âu, mất ngủ, hoặc các triệu chứng liên quan đến thần kinh khác theo chỉ định của bác sĩ.

5.2 Thuốc hướng thần dạng nước có phải là chất cấm sử dụng hoàn toàn không?

Không, thuốc hướng thần dạng nước không bị cấm sử dụng hoàn toàn. Tuy nhiên, việc sử dụng, kinh doanh, nhập khẩu và xuất khẩu thuốc này phải tuân thủ nghiêm các quy định pháp luật và chỉ được phép trong các trường hợp có giấy phép, theo chỉ định y tế.

5.3 Làm sao để biết thuốc hướng thần dạng nước có nằm trong danh mục cấm mới nhất không?

Có thể tra cứu danh mục dược chất hướng thần do Bộ Y tế ban hành hoặc các văn bản cập nhật từ Bộ Y tế và các cơ quan chức năng để kiểm tra xem loại thuốc đó có nằm trong danh mục cấm hay không.