Chất hướng thần có phải là ma tuý, chất gây nghiện hay không?

1. Chất hướng thần có phải là ma tuý hay không?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, chất hướng thần là những chất có khả năng kích thích, ức chế hệ thần kinh hoặc gây ra ảo giác. Nếu sử dụng nhiều lần, những chất này có thể khiến người dùng bị nghiện.

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 2 luật này cũng nêu rõ: chất ma túy bao gồm cả chất gây nghiện và chất hướng thần, nhưng chỉ khi những chất đó được liệt kê trong danh mục chất ma túy do Chính phủ ban hành.

Nói cách khác, chất hướng thần chỉ được coi là chất ma túy khi nó nằm trong danh mục do Chính phủ quy định. Nếu không nằm trong danh mục này thì dù là chất hướng thần, nó cũng không bị xem là ma túy theo luật.

2. Chất hướng thần có phải là chất gây nghiện không?

Theo quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, chất hướng thần không được xếp chung với chất gây nghiện, nhưng cả hai đều thuộc nhóm các chất ma túy bị kiểm soát chặt chẽ do có nguy cơ gây lệ thuộc và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần.

Theo Thông tư 20/2017/TT-BYT, các chất hướng thần và chất gây nghiện đều được liệt kê trong danh mục các chất bị kiểm soát và quản lý chặt chẽ trong lĩnh vực dược phẩm. Việc sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng các chất này phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn và phòng chống lạm dụng.

3. Có bị cấm sử dụng chất hướng thần hay không?

Theo Điều 5 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, pháp luật nghiêm cấm nhiều hành vi liên quan đến chất ma túy như: trồng cây chứa chất ma túy, sản xuất, tàng trữ, mua bán, vận chuyển, sử dụng trái phép chất ma túy, chất hướng thần, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần và các loại tiền chất liên quan.

Cụ thể, việc sử dụng hoặc cho người khác sử dụng trái phép chất ma túy, thuốc gây nghiện hoặc thuốc hướng thần đều bị nghiêm cấm. Pháp luật cũng cấm mọi hành vi liên quan như sản xuất, mua bán, vận chuyển hoặc chiếm đoạt các loại thuốc này khi không đúng quy định.

4. Sử dụng chất hướng thần có thể bị phạt hành chính bao nhiêu?

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người nào sử dụng trái phép chất ma túy – trong đó có cả chất hướng thần nếu nằm trong danh mục chất ma túy – thì có thể bị xử phạt hành chính bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Ngoài ra, người vi phạm còn có thể bị áp dụng thêm một số hình thức xử phạt bổ sung như:

• Tịch thu tang vật, phương tiện có liên quan đến hành vi vi phạm.

• Trục xuất khỏi Việt Nam đối với người nước ngoài có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.

Tóm lại, nếu sử dụng chất hướng thần trái phép mà chất đó nằm trong danh mục chất ma túy do Chính phủ ban hành, người vi phạm có thể bị phạt tiền và chịu các biện pháp xử lý bổ sung khác tùy theo từng trường hợp.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1 Sử dụng chất hướng thần trong tiệc tùng, giải trí có bị xử phạt không?

Có. Nếu chất đó nằm trong danh mục chất ma túy, thì việc sử dụng với bất kỳ mục đích nào (kể cả giải trí) đều bị xem là trái pháp luật và sẽ bị xử phạt hành chính hoặc hình sự tùy mức độ.

5.2 Người sử dụng chất hướng thần có bắt buộc phải đi cai nghiện không?

Tùy thuộc vào mức độ sử dụng và đánh giá của cơ quan chức năng, người sử dụng trái phép chất ma túy (bao gồm chất hướng thần nằm trong danh mục) có thể bị yêu cầu đi cai nghiện tự nguyện hoặc bắt buộc, hoặc tham gia các chương trình quản lý sau cai.

5.3 Chất hướng thần có ảnh hưởng gì đến sức khỏe?

Chất hướng thần có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực như mất kiểm soát hành vi, rối loạn tâm thần, hoang tưởng, trầm cảm hoặc thậm chí gây tổn thương vĩnh viễn đến hệ thần kinh nếu sử dụng lâu dài hoặc quá liều.