Thị trường ngoại hối là gì? Chức năng, đặc điểm, chủ thể của thị trường ngoại hối mới nhất 2025
Thị trường ngoại hối là gì? Chức năng, đặc điểm, chủ thể của thị trường ngoại hối mới nhất

1. Thị trường ngoại hối là gì? Chức năng, đặc điểm, chủ thể của thị trường ngoại hối mới nhất 2025

1.1. Thị trường ngoại hối là gì?

Thị trường ngoại hối (hay còn gọi là Forex) chính là thị trường cho phép diễn ra các hoạt động ngoại hối, bao gồm việc mua bán ngoại tế, các phương tiện thanh toán ngoại tệ, các loại trái phiếu Chính phủ, trái phiếu công ty, kỳ phiếu, cổ phiếu,…

Ở thị trường ngoại hối, các ngân hàng lớn trên thế giới sẽ là những đối tượng giao dịch chính. Các đối tượng giao dịch khác của ngoại hối là những nhà môi giới ngoại hối (Forex Broker) sẽ thông qua các sàn giao dịch trực tuyến để cung cấp quyền truy cập vào thị trường ngoại hối và những nhà đầu tư cá nhân là các cá nhân đầu tư ngoại tệ để hưởng lợi nhuận chênh lệch giá.

1.2. Chức năng của thị trường ngoại hối mới nhất 2025

Thị trường ngoại hối thực hiện các chức năng cơ bản sau đây:

  • Thị trường ngoại hối tạo ra cơ chế hữu hiệu đáp ứng nhu cầu mua bán ngoại tệ phục vụ cho các hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ và các hoạt động kinh tế đối ngoại khác. Thị trường ngoại hối hoạt động liên tục và mang tính toàn cầu nên đáp ứng nhu cầu về ngoại tệ của người mua, người bán.
  • Thị trường ngoại hối là công cụ để ngân hàng trung ương có thể thực hiện chính sách tiền tệ nhằm điều khiển nền kinh tế theo mục tiêu của chính phủ. Chính phủ muốn khuyến khích xuất khẩu, hạn chế nhập khẩu nhằm giảm thâm hụt cán cân thương mại, chính phủ có thể yêu cầu ngân hàng trung ương can thiệp thông qua thị trường ngoại hối bằng cách mua ngoại tệ vào... Mặt khác, nếu ngoại tệ lên giá quá cao so với nội tệ đến mức có thể tạo áp lực gây ra lạm phát, chính phủ có thể yêu cầu ngân hàng trung ương can thiệp bằng cách bán ngoại tệ ra để nâng giá đồng nội tệ lên.
  • Thị trường ngoại hối là công cụ phòng chống rủi ro tỉ giá. Ngày nay, phần lớn các nước trên thế giới áp dụng cơ chế tỉ giá thả nổi nên tỉ giá hối đoái luôn có những diễn biến linh hoạt. Sự biến động của tỉ giá ảnh hưởng rất lớn đến lợi ích của các chủ thể.
  • Tạo ra thu nhập cho người sở hữu ngoại tệ. Các ngân hàng thương mại tham gia vào thị trường ngoại hối chủ yếu là giao dịch cho chính ngân hàng. Các ngân hàng tiến hành các hoạt động kinh doanh chênh lệch giá giữa các thị trường để thu lời qua việc mua ở thị trường này giá rẻ hơn và bán lại ở thị trường kia giá cao hơn. Không chỉ có các ngân hàng mà các tổ chức kinh tế và cá nhân cũng có thể thu lời thông qua hoạt động đầu cơ ngoại tệ.
  • Thị trường ngoại hối giúp luân chuyển các khoản đầu tư, tín dụng quốc tế. Các nhà đầu tư chuyển đổi ngoại tệ phục vụ cho việc đầu tư vào thị trường có mức lãi dự tính cao. Các nhà xuất khẩu cho phép các nhà nhập khẩu khoảng thời gian thanh toán tối đa là 90 ngày và yêu cầu nhà nhập khẩu phải thanh toán tại phòng ngoại hối của ngân hàng thương mại mà nhà xuất khẩu có tài khoản. Kết quả, nhà xuất khẩu nhận được tiền đúng hạn và ngân hàng sẽ thu được khoản thanh toán khi đến hạn từ nhà nhập khẩu.

1.3. Đặc điểm của thị trường ngoại hối mới nhất 2025

Đặc điểm thị trường ngoại hối

  • Đối tượng mua bán là ngoại hối, mang tính quốc tế.

  • Không có địa điểm giao dịch tập trung, hoạt động diễn ra mọi nơi có trao đổi tiền tệ.

  • Thị trường hoạt động 24/24 trên phạm vi toàn cầu do sự chênh lệch múi giờ; trong mỗi quốc gia, giao dịch diễn ra theo giờ làm việc thông thường.

  • Tỷ giá hối đoái là giá cả trên thị trường, biến động linh hoạt theo cung cầu, phản ánh tính nhạy cảm cao.

  • Mang tính toàn cầu, ứng dụng công nghệ hiện đại giúp giao dịch nhanh, khối lượng lớn, chi phí thấp, hiệu quả cao.

  • Trung tâm thị trường là thị trường liên ngân hàng với các ngân hàng thương mại là chủ thể chính.

  • Đồng tiền giao dịch chủ yếu là USD, tiếp theo là EUR, JPY, GBP...

1.4. Chủ thể của thị trường ngoại hối mới nhất 2025

Chủ thể của thị trường ngoại hối gồm có:

  • Ngân hàng

    • Ngân hàng trung ương điều tiết thị trường ngoại hối, can thiệp tỷ giá để ổn định dự trữ ngoại hối và cán cân thương mại. Các ngân hàng lớn có ảnh hưởng gồm: FED (Mỹ), ECB (châu Âu), BOE (Anh), BOJ (Nhật).

    • Ngân hàng thương mại giữ vai trò trung tâm, vừa tự kinh doanh ngoại hối vừa cung cấp dịch vụ hối đoái cho khách hàng. Mức độ tham gia phụ thuộc vào quy mô, mạng lưới và uy tín.

  • Nhà môi giới

Là trung gian hợp pháp giữa các bên tham gia giao dịch ngoại hối, giúp kết nối cung – cầu, đảm bảo lệnh giao dịch diễn ra nhanh chóng và chính xác.

  • Doanh nghiệp

Bao gồm công ty nội địa và đa quốc gia, đặc biệt là các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Họ tham gia nhằm quản lý rủi ro tỷ giá và dự trữ ngoại tệ, với khối lượng giao dịch lớn.

  • Cá nhân

Là những người mua bán ngoại tệ phục vụ nhu cầu đầu tư, cho vay, du lịch, du học... trên thị trường ngoại hối.

Cơ chế hoạt động của thị trường ngoại hối
Cơ chế hoạt động của thị trường ngoại hối

2. Cơ chế hoạt động của thị trường ngoại hối

Cơ chế hoạt động của thị trường ngoại hối chính là việc giao dịch theo các cặp tiền tệ với nhau, tức là khi nhà đầu tư mua một loại tiền tệ nào đó bất kỳ, thì nhà đầu tư đó cũng sẽ bán đi một loại tiền tệ khác.

Có 3 cặp tiền tệ được giao dịch tại thị trường ngoại hối, đó là:

  • Cặp chính: Là cặp ghép giữa đồng USD (Đồng đô la Mỹ) với một loại tiền tệ bất kỳ của quốc gia khác (VD: USD - EUR,USD – JPY, USD - CAD,...).
  • Cặp chéo: Là cặp không bao gồm đồng USD, ghép giữa các loại tiền tệ chính khác (VD: EUR – JPY, NZD - CAD).
  • Cặp kỳ lạ khác: Là cặp ghép giữa một loại tiền tệ chính với một loại tiền tệ từ nền kinh tế khác mới nổi (VD: USD - HKD, JPY - MXN,...).
Tại Việt Nam, việc kinh doanh ngoại hối có hợp pháp hay không?
CaptionTại Việt Nam, việc kinh doanh ngoại hối có hợp pháp hay không?

3. Tại Việt Nam, việc kinh doanh ngoại hối có hợp pháp hay không?

Căn cứ theo Điều 2 Thông tư 02/2021/TT-NHNN quy định về hoạt động ngoại hối của các tổ chức tín dụng như sau:

  • Tổ chức tín dụng được phép hoạt động ngoại hối là các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối (sau đây gọi là tổ chức tín dụng được phép).

Theo đó, chỉ có các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài mới được phép kinh doanh ngoại hối.

Cá nhân, tổ chức khác chỉ được phép tham gia thị trường ngoại tệ khi thuộc đối tượng người cư trú, người không cư trú tại Việt Nam theo khoản 2, khoản 3 Điều 4 Pháp lệnh ngoại hối năm 2005 (sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 1 Pháp lệnh sửa đổi Pháp lệnh ngoại hối năm 2013).

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Ai là những chủ thể tham gia thị trường ngoại hối?

Các chủ thể tham gia thị trường ngoại hối bao gồm: ngân hàng trung ương, ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng, công ty xuất nhập khẩu, nhà đầu tư cá nhân, tổ chức tài chính quốc tế và các công ty môi giới.

4.2. Tổ chức nào được phép kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam?

Theo Thông tư 02/2021/TT-NHNN, chỉ các ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài được Ngân hàng Nhà nước cấp phép mới được phép kinh doanh và cung ứng dịch vụ ngoại hối.

4.3. Tại sao thị trường ngoại hối lại quan trọng đối với nền kinh tế?

Thị trường ngoại hối giúp điều tiết tỷ giá hối đoái, hỗ trợ hoạt động thương mại quốc tế, thu hút đầu tư nước ngoài và là công cụ để các quốc gia điều hành chính sách tiền tệ.

4.4. Tỷ giá hối đoái là gì?

Tỷ giá hối đoái là tỷ lệ trao đổi giữa hai đồng tiền, ví dụ: 1 USD = 23.500 VND. Nó cho biết một đồng tiền này có thể đổi được bao nhiêu đơn vị của đồng tiền khác.