Phân tích về Tiền thưởng theo Bộ luật lao động 2019

1. Tiền thưởng là gì?

Tiền thưởng được hiểu là một khoản tiền hoặc tài sản khác mà người sử dụng lao động trao cho người lao động dựa trên thành tích công việc, sự cống hiến và hiệu quả lao động. Tiền thưởng không phải là khoản tiền lương cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như kết quả sản xuất kinh doanh, chất lượng công việc, mức độ cống hiến.

Theo quy định của Bộ Luật lao động 2019, Thưởng được quy định:

“Điều 104. Thưởng

1. Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.

2. Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở đối với nơi có tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở.”

(Điều 104 Bộ luật Lao động 2019)

Theo đó, Tiền thưởng có thể được quy định trong hợp đồng lao động, quy chế tài chính của doanh nghiệp hoặc trong các văn bản nội bộ khác. Ngoài ra, tiền thưởng không được coi là một phần của tiền lương, và không tính vào các khoản đóng bảo hiểm xã hội.

2. Hình thức, tiêu chí và ý nghĩa của tiền thưởng là gì?

Tiền thưởng có thể áp dụng các hình thức sau đây:

- Thưởng theo kết quả sản xuất kinh doanh: Doanh nghiệp có thể thưởng cho người lao động dựa trên kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh trong một thời gian nhất định.

- Thưởng theo thành tích cá nhân: Các cá nhân có thành tích xuất sắc trong công việc có thể nhận thưởng riêng.

- Thưởng theo thỏa thuận: Doanh nghiệp và người lao động có thể thỏa thuận về các hình thức thưởng khác nhau phù hợp với nhu cầu và điều kiện của mỗi bên.

Ngoài ra, Tiền thưởng phải được xây dựng trên các nguyên tắc và tiêu chí rõ ràng phải thể hiện rõ:

- Tính minh bạch: Các tiêu chí thưởng cần phải được công khai để mọi người lao động đều hiểu rõ và có cơ sở để phấn đấu.

- Tính công bằng: Tiền thưởng phải được phân phối công bằng dựa trên kết quả công việc và cống hiến của từng cá nhân hoặc nhóm.

Tiền thưởng có những ý nghĩa đặc biệt trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp

- Động viên người lao động: Tiền thưởng là một trong những công cụ hiệu quả nhất để động viên người lao động. Khi biết rằng công sức của mình sẽ được ghi nhận và thưởng xứng đáng, người lao động sẽ có động lực làm việc tốt hơn.

- Tăng cường sự gắn bó với doanh nghiệp: Tiền thưởng cũng giúp tăng cường sự gắn bó của người lao động với doanh nghiệp. Khi được thưởng, người lao động cảm thấy mình là một phần quan trọng của tổ chức, từ đó tạo ra sự gắn kết mạnh mẽ hơn.

- Thúc đẩy năng suất lao động: Tiền thưởng không chỉ thúc đẩy người lao động làm việc hiệu quả hơn mà còn giúp tăng năng suất chung của doanh nghiệp. Doanh nghiệp nào có chính sách thưởng hợp lý sẽ thu hút và giữ chân được những nhân viên tài năng.

3. Tiền thưởng có phải đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động không?

Theo Quyết định 595/QĐ-BHXH quy định về Quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, quản lý sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, căn ức tại điểm 2.3 khoản 2 Điều 6 có nội dung quy định như sau:

Điều 6. Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc theo quy định tại Điều 89 Luật BHXH và các văn bản hướng dẫn thi hành, cụ thể như sau:

2. Tiền lương do đơn vị quyết định

…

2.3. Tiền lương tháng đóng BHXH bắt buộc không bao gồm các khoản chế độ và phúc lợi khác, như tiền thưởng theo quy định tại Điều 103 của Bộ luật lao động, tiền thưởng sáng kiến; tiền ăn giữa ca; các khoản hỗ trợ xăng xe, điện thoại, đi lại, tiền nhà ở, tiền giữ trẻ, nuôi con nhỏ; hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác ghi thành mục riêng trong HĐLĐ theo Khoản 11 Điều 4 của Nghị định số 05/2015/NĐ-CP.

Chính vì thế, tiền thưởng không được tính vào tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, cũng như các loại bảo hiểm khác cho người lao động.

4. Quy định của bộ luật lao động về tiền thưởng Người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao, hàng hải, hàng không

Căn cứ tại Điều 166 Bộ luật lao động 2019 quy định Người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao, hàng hải, hàng không được áp dụng một số chế độ phù hợp về đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề; hợp đồng lao động; tiền lương, tiền thưởng; thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; an toàn, vệ sinh lao động theo quy định của Chính phủ.

Theo quy định trên, thì người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao, hàng hải, hàng không được áp dụng một số chế độ về tiền thưởng theo quy định của Chính phủ. Vì tính chất đặc thù của các nghề trong lĩnh vực nêu trên nên không thể áp dụng tất cả các quy định của Bộ luật Lao động năm 2019. Bởi vậy, Quốc hội giao cho Chính phủ căn cứ vào tình hình thực tế, đặc thù riêng của từng nghề cụ thể mà có chính sách phù hợp về đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề; hợp đồng lao động; tiền lương, tiền thưởng; thời giờ làm việc, thời giờ nghĩ ngơi; an toàn, vệ sinh lao động đối với những người lao động làm việc trong lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao, hàng hải, hàng không.

Xem thêm các bài viết liên quan

Lương thử việc có đóng thuế thu nhập cá nhân không?

Tỷ lệ người lao động đóng BHXH, BHYT, BHTN qua các năm

Nguyên tắc giao kết hợp đồng lao động