Thế trận quốc phòng toàn dân là gì? Phòng thủ quân khu có bao gồm hoạt động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân hay không?

1. Thế trận quốc phòng toàn dân là gì? Phòng thủ quân khu có bao gồm hoạt động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân hay không?

1.1. Thế trận quốc phòng toàn dân là gì?

Căn cứ theo khoản 5 Điều 2 Luật Quốc phòng 2018 quy định như sau:

Thế trận quốc phòng toàn dân là việc tổ chức, triển khai, bố trí lực lượng, tiềm lực quốc phòng trên toàn bộ lãnh thổ theo kế hoạch thống nhất, phù hợp với chiến lược bảo vệ Tổ quốc để ngăn ngừa, đối phó thắng lợi với mọi âm mưu và hoạt động chống phá của thế lực thù địch, sẵn sàng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến.

Theo đó, thế trận quốc phòng toàn dân là việc tổ chức, triển khai, bố trí lực lượng, tiềm lực quốc phòng trên toàn bộ lãnh thổ theo kế hoạch thống nhất, phù hợp với chiến lược bảo vệ Tổ quốc để ngăn ngừa, đối phó thắng lợi với mọi âm mưu và hoạt động chống phá của thế lực thù địch, sẵn sàng chuyển đất nước từ thời bình sang thời chiến.

1.2. Phòng thủ quân khu có bao gồm hoạt động xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân hay không?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 8 Luật Quốc phòng 2018 quy định như sau:

Phòng thủ quân khu

1. Phòng thủ quân khu là bộ phận hợp thành phòng thủ đất nước, bao gồm các hoạt động xây dựng thực lực, tiềm lực quốc phòng, thế trận quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng trên địa bàn quân khu.

...

Theo đó, phòng thủ quân khu bao gồm các hoạt động xây dựng thực lực, tiềm lực quốc phòng, thế trận quốc phòng toàn dân, khu vực phòng thủ để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng trên địa bàn quân khu

2. Cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia có các quyền và trách nhiệm như thế nào?

• Tại Điều 23 Luật An ninh Quốc gia 2004 quy định các cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia có các nhiệm vụ sau:
  • Cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia thực hiện nhiệm vụ quy định tại Điều 14 của Luật An ninh Quốc gia 2004
  • Các nhiệm vụ cụ thể của cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia:
    • Tổ chức thu thập thông tin, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình và đề xuất các chủ trương, giải pháp, phương án bảo vệ an ninh quốc gia;
    • Hướng dẫn, kiểm tra cơ quan, tổ chức và công dân thực hiện quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo vệ bí mật nhà nước, xây dựng cơ quan, đơn vị an toàn, xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc;
    • Tổ chức, chỉ đạo công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, đấu tranh với các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia;
    • Nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ vào công tác bảo vệ an ninh quốc gia;
    • Thực hiện hợp tác với các nước, các tổ chức quốc tế theo điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập trong phòng, chống hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia.

• Tại khoản 1 Điều 24 Luật An ninh Quốc gia 2004 thì các cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia có các quyền sau:

Quyền hạn, trách nhiệm của cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia

• • Sử dụng các biện pháp nghiệp vụ theo quy định của pháp luật;
  • Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp thông tin, tài liệu, đồ vật khi có căn cứ xác định liên quan đến hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia;
  • Yêu cầu cơ quan, tổ chức tài chính, kho bạc, ngân hàng kiểm tra, phong toả tài khoản, nguồn tài chính liên quan đến hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia;
  • Yêu cầu cơ quan, tổ chức bưu chính, viễn thông, hải quan bóc mở hoặc giao thư tín, điện tín, bưu phẩm, bưu kiện, hàng hoá để kiểm tra khi có căn cứ xác định trong đó có thông tin, tài liệu, chất nổ, vũ khí, vật phẩm khác có nguy hại cho an ninh quốc gia;
  • Kiểm tra phương tiện giao thông, phương tiện thông tin, máy tính, mạng máy tính, đồ vật, tài liệu, hàng hoá, chỗ ở, nơi làm việc hoặc các cơ sở khác của cơ quan, tổ chức, cá nhân khi có căn cứ xác định liên quan đến hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia;
  • Trưng dụng theo quy định của pháp luật phương tiện thông tin, phương tiện giao thông, phương tiện khác và người đang sử dụng, điều khiển phương tiện đó trong trường hợp cấp bách để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia hoặc để ngăn chặn hậu quả thiệt hại cho xã hội đang xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra;
  • Tạm đình chỉ hoặc đình chỉ việc sử dụng phương tiện thông tin liên lạc hoặc các hoạt động khác trên lãnh thổ Việt Nam khi có căn cứ xác định các hoạt động này gây nguy hại cho an ninh quốc gia; yêu cầu ngừng các chuyến vận chuyển bằng các loại phương tiện giao thông của Việt Nam hoặc các phương tiện giao thông của nước ngoài trên lãnh thổ Việt Nam để bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm an toàn cho các phương tiện đó;
  • Áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ người cộng tác, người tố giác, người làm chứng, người bị hại trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Và theo khoản 2 Điều 24 Luật An ninh Quốc gia 2004 thì Thủ trưởng cơ quan chuyên trách bảo vệ an ninh quốc gia quyết định việc sử dụng các quyền hạn nêu trên, đồng thời chịu trách nhiệm trước pháp luật về các quyết định của mình.

3. An ninh quốc phòng là gì? Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh gồm những gì?

3.1. An ninh quốc phòng là gì?

Căn cứ Luật Quốc phòng 2018 – Khoản 1, Điều 2:

“Quốc phòng là công cuộc giữ nước bằng sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, do lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, nhằm bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.”

Căn cứ Luật An ninh quốc gia 2004 – Điều 3:

“An ninh quốc gia là sự ổn định, phát triển bền vững của chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là sự bất khả xâm phạm của độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ...”

Như vậy, an ninh quốc phòng là hai lĩnh vực gắn bó chặt chẽ, cùng hướng tới mục tiêu bảo vệ vững chắc Tổ quốc, giữ gìn chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và phát triển bền vững đất nước.

3.2. Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh gồm những gì?

Tại khoản 1 Điều 4 Pháp lệnh ưu đãi người có công với Cách mạng 2020 (có hiệu lực từ ngày 1/7/2021) có quy định như sau:

Giải thích từ ngữ

1. Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ do Đảng, Nhà nước, cơ quan có thẩm quyền giao nhằm bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Nhiệm vụ quốc phòng, an ninh bao gồm: bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Đây là những nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước và toàn dân

4. Tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế được quy định như thế nào?

Hiện nay, Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 đã dành một chương là chương thứ 18 để quy định về các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, cụ thể có các tội danh sau:

• Các tội phạm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại:
  • Tội buôn lậu
  • Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới
  • Tội sản xuất, buôn bán hàng cấm
  • Tội tàng trữ, vận chuyển hàng cấm
  • Tội sản xuất, buôn bán hàng giả
  • Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm
  • Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh
  • Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thức ăn dùng để chăn nuôi, phân bón, thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi
  • Tội đầu cơ
  • Tội quảng cáo gian dối
  • Tội lừa dối khách hàng
  • Tội vi phạm các quy định về cung ứng điện
• Các tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm:
  • Tội trốn thuế
  • Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự
  • Tội làm, buôn bán tem giả, vé giả
  • Tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước
  • Tội vi phạm quy định về bảo quản, quản lý hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước
  • Tội lập quỹ trái phép
  • Tội vi phạm quy định trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài
  • Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành tiền giả
  • Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác
  • Tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán
  • Tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán
  • Tội thao túng thị trường chứng khoán
  • Tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán
  • Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm
  • Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp
  • Tội gian lận bảo hiểm y tế
  • Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động
• Các tội phạm khác xâm phạm trật tự quản lý kinh tế:
  • Tội vi phạm quy định về cạnh tranh
  • Tội vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản
  • Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí
  • Tội vi phạm qui định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng
  • Tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng
  • Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng
  • Tội thông đồng, bao che cho người nộp thuế gây hậu quả nghiêm trọng
  • Tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng
  • Tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan
  • Tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
  • Tội vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên
  • Tội vi phạm các quy định về sử dụng đất đai
  • Tội vi phạm các quy định về quản lý đất đai
  • Tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
  • Tội cố ý làm trái quy định về phân phối tiền, hàng cứu trợ
  • Tội vi phạm các quy định về khai thác, bảo vệ rừng và quản lý lâm sản
  • Tội vi phạm các quy định về quản lý rừng
  • Tội vi phạm quy định về quản lý, bảo vệ động vật hoang dã

5. Các câu hỏi thường gặp

5.1. An ninh kinh tế là gì?

Hiện nay, pháp luật vẫn chưa quy định cụ thể về thuật ngữ an ninh kinh tế là gì. Tuy nhiên, căn cứ vào tình hình thực tế chúng ta có thể hiểu được thuật ngữ an ninh thực tế một cách khá đơn giản:

An ninh kinh tế là sự ổn định, phát triển đúng định hướng và vững mạnh của nền kinh tế đất nước. Nó là một bộ phận của an ninh quốc gia, có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước.

5.2. An ninh là gì?

An ninh là trạng thái bình yên của xã hội, của nhà nước, sự ổn định vững chắc của chế độ chính trị xã hội. An ninh quốc gia bao gồm an ninh đối nội, an ninh đối ngoại, an ninh về tất cả các lĩnh vực chính trị kinh tế, quốc phòng, văn hóa, xã hội,… trong đó chủ yếu có an ninh chủ quyền độc lập, an ninh lãnh thổ, … Các hành vi xâm phạm an ninh quốc gia được quy định là các tội nguy hiểm nhất trong các tội hình sự và có khung hình phạt cao nhất.

5.3. Bảo vệ an ninh kinh tế như thế nào?

Có nhiều cách để bảo vệ an ninh kinh tế. Dưới đây là một số biện pháp như sau:

• Xây dựng và thực hiện các chính sách kinh tế phù hợp: Các chính sách kinh tế cần được xây dựng và thực hiện phù hợp với tình hình thực tế của đất nước, nhằm đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững, ổn định kinh tế vĩ mô và cân đối kinh tế - xã hội.
• Củng cố quốc phòng, an ninh: Quốc phòng, an ninh là nền tảng bảo vệ an ninh kinh tế. Cần củng cố quốc phòng, an ninh vững mạnh, góp phần bảo vệ an toàn tài sản, lợi ích kinh tế của đất nước.
• Tăng cường hợp tác quốc tế: Hợp tác quốc tế là xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Cần tăng cường hợp tác quốc tế về kinh tế, nhằm khai thác tối đa các cơ hội, hạn chế các thách thức từ môi trường quốc tế.
• Tăng cường vai trò của doanh nghiệp: Doanh nghiệp là lực lượng nòng cốt trong nền kinh tế. Cần tăng cường vai trò của doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp phát triển bền vững, góp phần bảo vệ an ninh kinh tế.
• Tăng cường ý thức trách nhiệm của người dân: Người dân là chủ thể của nền kinh tế. Cần nâng cao ý thức trách nhiệm của người dân trong việc bảo vệ an ninh kinh tế, thông qua việc chấp hành pháp luật, thực hiện tốt các quy định về kinh tế, tài chính,...