03 phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp chuẩn quy định mới nhất
03 phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp chuẩn quy định mới nhất

1. Thẩm định giá doanh nghiệp là gì?

Thẩm định giá doanh nghiệp là quá trình xác định giá trị kinh tế của một doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể, phục vụ cho các mục đích như mua bán, sáp nhập, cổ phần hóa, vay vốn, hoặc giải thể doanh nghiệp. Quá trình này được thực hiện bởi các thẩm định viên chuyên nghiệp, dựa trên các phương pháp định giá phù hợp và tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

2. 03 phương pháp thẩm định giá doanh nghiệp chuẩn quy định mới nhất

Theo quy định tại Thông tư 36/2024/TT-BTC khi định giá một doanh nghiệp, các phương pháp và cách tiếp cận được sử dụng cần phù hợp với mục tiêu định giá, đồng thời phải phản ánh đúng tình trạng hoạt động của doanh nghiệp tại thời điểm thẩm định và cả những dự báo trong tương lai sau đó.

2.1 Cách tiếp cận từ thị trường

Với cách tiếp cận này, giá trị của doanh nghiệp được xác định bằng cách so sánh với các doanh nghiệp tương tự đã được mua bán hoặc định giá trên thị trường. Các yếu tố cần tương đồng gồm:

  • Quy mô hoạt động;

  • Ngành nghề kinh doanh chính;

  • Mức độ rủi ro trong hoạt động kinh doanh và tài chính;

  • Các chỉ số tài chính hoặc thông tin về các giao dịch đã diễn ra của chính doanh nghiệp đang được định giá.

Hai phương pháp phổ biến thuộc cách tiếp cận này là:

  • Phương pháp tỷ số bình quân;

  • Phương pháp giá giao dịch.

Cách tiếp cận từ thị trường
Cách tiếp cận từ thị trường

2.2 Cách tiếp cận từ chi phí

Ở hướng tiếp cận này, giá trị doanh nghiệp được tính dựa trên tổng giá trị các tài sản mà doanh nghiệp sở hữu, sau khi trừ đi các khoản nợ. Phương pháp thường dùng là phương pháp tài sản, tức là cộng toàn bộ giá trị tài sản hiện có (cả hữu hình và vô hình), rồi trừ đi nghĩa vụ tài chính.

2.3 Cách tiếp cận từ thu nhập

Đây là phương pháp dựa vào dòng tiền mà doanh nghiệp có thể tạo ra trong tương lai. Các dòng tiền này sẽ được quy đổi về thời điểm hiện tại để ước tính giá trị doanh nghiệp.

Một số phương pháp phổ biến thuộc nhóm này gồm:

  • Chiết khấu dòng tiền tự do của doanh nghiệp (FCFF);

  • Chiết khấu dòng cổ tức;

  • Chiết khấu dòng tiền tự do của vốn chủ sở hữu (FCFE).

Khi áp dụng phương pháp này, ngoài phần dòng tiền từ hoạt động kinh doanh chính, cần cộng thêm giá trị của các tài sản không phục vụ hoạt động chính (tài sản phi hoạt động) như bất động sản, khoản đầu tư dài hạn,…

Tuy nhiên, nếu có những tài sản hoạt động mà không thể dự báo dòng tiền một cách tin cậy, thì có thể định giá riêng những tài sản đó rồi cộng vào tổng giá trị doanh nghiệp.

Lưu ý: Riêng với phương pháp chiết khấu cổ tức, phần tài sản phi hoạt động là tiền mặt và tương đương tiền không được cộng thêm vào giá trị cuối cùng.

3. Công thức định giá công ty theo doanh thu chuẩn xác

Để định giá doanh nghiệp theo doanh thu một cách chuẩn xác vào năm 2025, phương pháp phổ biến và đơn giản nhất là sử dụng bội số doanh thu (Revenue Multiple). Phương pháp này đặc biệt hữu ích đối với các doanh nghiệp khởi nghiệp, công ty chưa có lợi nhuận ổn định hoặc hoạt động trong các lĩnh vực tăng trưởng nhanh như công nghệ, thương mại điện tử, SaaS, v.v

Công thức định giá doanh nghiệp theo doanh thu: Giá trị doanh nghiệp = Doanh thu x Bội số doanh thu

Trong đó:

  • Doanh thu: Tổng doanh thu trong 12 tháng gần nhất (TTM – Trailing Twelve Months).

  • Bội số doanh thu: Hệ số phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư đối với doanh nghiệp. Hệ số này thường dao động từ 1 đến 3 lần doanh thu, tùy thuộc vào ngành nghề, tốc độ tăng trưởng, biên lợi nhuận và mức độ rủi ro.

Ví dụ: Nếu một công ty có doanh thu 100 tỷ đồng và bội số doanh thu là 2, thì giá trị doanh nghiệp ước tính là 200 tỷ đồng.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Khi nào nên dùng phương pháp tài sản để định giá doanh nghiệp?

Phương pháp tài sản phù hợp khi doanh nghiệp có tài sản hữu hình lớn (như bất động sản, máy móc, thiết bị), hoạt động ổn định, hoặc trong trường hợp doanh nghiệp đang trong quá trình giải thể, phá sản, hoặc chuyển nhượng mà dòng tiền không còn đáng tin cậy.

4.2. Phương pháp thu nhập có áp dụng cho startup được không?

Có thể, nhưng chỉ khi startup có kế hoạch kinh doanh rõ ràng và có thể dự báo dòng tiền tương lai một cách hợp lý. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, startup chưa có doanh thu ổn định nên thường sử dụng phương pháp thị trường hoặc định giá theo tiềm năng tăng trưởng (thường kết hợp với phương pháp so sánh).

4.3. Phương pháp thị trường lấy thông tin so sánh ở đâu?

Dữ liệu tham khảo thường lấy từ:

  • Các doanh nghiệp cùng ngành đã niêm yết trên sàn chứng khoán (ví dụ: HOSE, HNX)

  • Các thương vụ M&A đã được công bố

  • Báo cáo ngành, cơ sở dữ liệu định giá, hoặc thông tin do các công ty tư vấn cung cấp