Tìm kiếm

Chương XXX Bộ luật Tố tụng hình sự 2015: Thủ tục áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh

Lưu
Báo lỗi
In VB
Tình trạng hiệu lực: Còn hiệu lực
Chương XXX
Thủ tục áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh
Điều 447. Điều kiện và thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh

1. Khi có căn cứ cho rằng người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không có năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 21 của Bộ luật hình sự thì tuỳ từng giai đoạn tố tụng, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án phải trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

2. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, Viện kiểm sát quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra, truy tố; Tòa án quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn xét xử và thi hành án.

Điều 448. Điều tra đối với người bị nghi về năng lực trách nhiệm hình sự

1. Đối với vụ án mà có căn cứ cho rằng người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội không có năng lực trách nhiệm hình sự, Cơ quan điều tra phải làm sáng tỏ:

a) Hành vi nguy hiểm cho xã hội đã xảy ra;

b) Tình trạng tâm thần và bệnh tâm thần của người có hành vi nguy hiểm cho xã hội;

c) Người có hành vi nguy hiểm cho xã hội có mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình hay không.

2. Khi tiến hành tố tụng, Cơ quan điều tra phải bảo đảm có người bào chữa tham gia tố tụng từ khi xác định được người có hành vi nguy hiểm cho xã hội mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi. Người đại diện của người đó có thể tham gia tố tụng trong trường hợp cần thiết.

Điều 449. Áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trong giai đoạn điều tra

1. Khi Cơ quan điều tra trưng cầu giám định pháp y tâm thần mà kết quả giám định xác định bị can mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì Cơ quan điều tra gửi văn bản đề nghị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh cùng kết luận giám định cho Viện kiểm sát cùng cấp để xem xét, quyết định.

Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của Cơ quan điều tra cùng kết luận giám định, Viện kiểm sát quyết định áp dụng biện pháp chữa bệnh đối với bị can hoặc yêu cầu Cơ quan điều tra trưng cầu giám định bổ sung, giám định lại nếu thấy chưa đủ căn cứ để quyết định.

2. Trường hợp Viện kiểm sát ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh thì Cơ quan điều tra phải ra quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ điều tra đối với bị can.

Điều 450. Quyết định của Viện kiểm sát trong giai đoạn truy tố

1. Sau khi nhận được hồ sơ vụ án và bản kết luận điều tra, nếu có căn cứ cho rằng bị can không có năng lực trách nhiệm hình sự thì Viện kiểm sát trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

2. Căn cứ vào kết luận giám định, Viện kiểm sát có thể ra một trong các quyết định:

a) Tạm đình chỉ vụ án và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh;

b) Đình chỉ vụ án và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh;

c) Trả hồ sơ để điều tra bổ sung;

d) Truy tố bị can trước Tòa án.

3. Ngoài quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, Viện kiểm sát có thể giải quyết vấn đề khác liên quan đến vụ án.

Điều 451. Quyết định của Tòa án trong giai đoạn xét xử

1. Sau khi thụ lý vụ án, nếu có căn cứ cho rằng bị can, bị cáo không có năng lực trách nhiệm hình sự thì Tòa án trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

2. Căn cứ vào kết luận giám định, Tòa án có thể ra một trong những quyết định:

a) Quyết định tạm đình chỉ hoặc đình chỉ vụ án và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh;

b) Trả hồ sơ để điều tra lại hoặc điều tra bổ sung;

c) Miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh;

d) Đưa vụ án ra xét xử.

3. Ngoài quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, Tòa án có thể giải quyết vấn đề bồi thường thiệt hại hoặc vấn đề khác liên quan đến vụ án.

Điều 452. Áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh đối với người đang chấp hành án phạt tù

1. Trường hợp có căn cứ cho rằng người đang chấp hành án phạt tù mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì Trại giam, Trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh đề nghị Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án chấp hành án phạt tù trưng cầu giám định pháp y tâm thần.

2. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần, Chánh án Tòa án nhân dân cấp tỉnh hoặc Chánh án Tòa án quân sự cấp quân khu nơi người bị kết án đang chấp hành án phạt tù ra quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Sau khi khỏi bệnh, người đó phải tiếp tục chấp hành án phạt tù nếu không có lý do để miễn chấp hành hình phạt tù.

Điều 453. Khiếu nại, kháng cáo, kháng nghị

1. Việc khiếu nại và giải quyết khiếu nại quyết định của Viện kiểm sát về việc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh được thực hiện theo quy định tại Chương XXXIII của Bộ luật này.

2. Việc kháng cáo, kháng nghị quyết định của Tòa án về việc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh được thực hiện như đối với quyết định sơ thẩm quy định tại Bộ luật này.

3. Quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh có hiệu lực thi hành cho đến khi có quyết định khác thay thế hoặc hủy bỏ quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Điều 454. Đình chỉ thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh

1. Biện pháp bắt buộc chữa bệnh được thực hiện ở cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần do Viện kiểm sát hoặc Tòa án chỉ định theo quy định của pháp luật.

2. Khi có thông báo của thủ trưởng cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần về việc người bị bắt buộc chữa bệnh đã khỏi bệnh thì cơ quan đã đề nghị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh hoặc Viện kiểm sát, Tòa án đã ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh trưng cầu giám định pháp y tâm thần về tình trạng bệnh của người bị bắt buộc chữa bệnh.

Căn cứ kết luận giám định về việc người bị bắt buộc chữa bệnh đã khỏi bệnh, Viện kiểm sát, Tòa án ra quyết định đình chỉ thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

3. Quyết định đình chỉ thi hành biện pháp bắt buộc chữa bệnh phải được cơ quan đã đề nghị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh hoặc Viện kiểm sát, Tòa án gửi ngay cho cơ sở bắt buộc chữa bệnh và người đại diện của người bị bắt buộc chữa bệnh.

4. Các hoạt động tố tụng, việc chấp hành hình phạt đã bị tạm đình chỉ có thể được phục hồi theo quy định của Bộ luật này.

Chapter XXX

PROCEDURES FOR THE ENFORCEMENT OF CIVIL COMMITMENT

Article 447. Circumstances and authority to enforce civil commitment

1. Investigation authorities, procuracies and courts, as per the progress of legal proceedings, shall requisition forensic psychiatric assessment on the grounds that the perpetrators of acts dangerous to society do not have criminal capacity as per Article 21 of the Cirminal Law.

2. The procuracy shall rely on the findings of the forensic psychiatric assessment to make decisions on the enforcement of civil commitment during the stage of investigation and prosecution. Similar decisions during the stage of adjudication and sentence enforcement shall fall into the authority of the Court.

Article 448. Investigative activities against person with uncertain criminal capacity

1. Investigation authorities must clarify these matters on the grounds that the person causing danger to society does not have criminal capacity:

a) The acts endangering society occurred;

b) Mental conditions and illness of the person endangering society;

c) Whether the person endangering society loses sense of awareness or ability to control his actions.

2. Investigation authorities, when conducting legal proceedings, must assure the presence of a defense counsel after the person endangering society is determined to succumb to mental illness or other diseases that deprive him of sense of awareness or ability to control actions. A representative of the mentally ill person can participate in legal proceedings when necessary.

Article 449. Enforcement of civil commitment during the stage of investigation

1. When the forensic psychiatric assessment, as requisitioned by investigation authorities, finds the suspect mentally ill or deprived of sense of awareness or ability to control actions due to other diseases, investigation authorities shall propose in writing civil commitment with findings of the assessment to the equivalent Procuracy for approval.

In 03 days upon the receipt of the written proposition from investigation authorities and findings of the assessment, the Procuracy shall decide to enforce medical treatments against the suspect or request the investigation authorities to requisition further or repeated assessments if considering existing grounds insufficient.

2. If the Procuracy decides to enforce civil commitment, the investigation authorities must decide to suspend or terminate investigative activities against the suspect.

Article 450. Decisions by the Procuracy during the stage of prosecution

1. After receiving the case file and investigative findings, the Procuracy, if finding grounds of the suspect’s possession of no criminal capacity, shall requisition a forensic psychiatric assessment.

2. The procuracy shall consider the findings of the assessment to make one of these decisions:

a) Suspend the case and enforce civil commitment;

b) Dismiss the case and enforce civil commitment;

c) Return the case file for further investigation;

d) Prosecute the suspect before a Court.

3. Apart from civil commitment, the Procuracy can handle other issues of the case.

Article 451. Decisions by the Court during the stage of adjudication

1. The court, after accepting the case and grasping grounds that the suspect or defendant does not possess criminal capacity, shall requisition forensic psychiatric assessment.

2. The court shall consider the findings of the assessment and make one of these decisions:

a) Suspend or dismiss the case and enforce civil commitment;

b) Return case files for repeated or further investigation;

c) Grant exemption of criminal liabilities or penalties, and enforce civil commitment;

d) Try the case.

3. The court, apart from its decision to enforce civil commitment, can handle matters of compensation or other issues of the case.

Article 452. Enforcement of civil commitment against persons incarcerated

1. The prison, detention center or criminal sentence enforcement unit of the provincial Police office shall propose the provincial People’s Court or military Court of the military zone, at the place of a prisoner's imprisonment, to requisition forensic psychiatric assessment on the grounds that such prisoner allegedly succumbs to mental illness or other diseases bereaving him of abilities of perception or action control.

2. The president of the provincial People’s Court or military Court of the military zone, at the place of the prisoner’s imprisonment, shall consider the findings of the forensic psychiatric assessment and decide to suspend the execution of the jail sentence and enforce civil commitment.

The said person, when cured, shall continue serving time if it is unjustifiable to excuse the jail sentence.

Article 453. Complaints, appeals and protests

1. The filing and handling of complaints against a Procuracy's decisions to enforce civil commitment shall abide by Chapter XXXIII of this Law.

2. The filing of appeals or protests to a Court's rulings on the enforcement of civil commitment shall follow the stipulations for appeals or protests to the rulings of a first-instance court in this Law.

3. A decision to enforce civil commitment shall mantain its effect until it is replaced by another decision or rendered void.

Article 454. Termination of civil commitment

1. Civil commitment shall transpire at a mandatory mental treatment facility designated by the Procuracy or Court according to the laws.

2. When the head of the mandatory mental treatment facility announces the successful healing of a person forced to undergo medical treatments, the authority proposing such treatments or the Procuracy or Court enforcing the treatments shall requisition a forensic psychiatric assessment of the conditions of the said person.

The procuracy or court shall consider the assessment's findings on the treated person and decide to terminate civil commitment.

3. The authority proposing civil commitment or the Procuracy or Court must promptly send the decision to terminate treatments to the treatment facility and the representative of the person forced to receive treatments.

4. Legal proceedings and sentences suspended can only be resumed according to this Law.

Bài viết liên quan

Cấm đi khỏi nơi cư trú là gì? 06 điều cần biết về cấm đi khỏi nơi cư trú mới nhất năm 2025?

Cấm đi khỏi nơi cư trú là gì? 06 điều cần biết về cấm đi khỏi nơi cư trú mới nhất năm 2025?

Cấm đi khỏi nơi cư trú là gì? 06 điều cần biết về cấm đi khỏi nơi cư trú mới nhất năm 2025?

Luật Cư trú năm 2020 cơ bản kế thừa quy định của Luật hiện hành, đồng thời sửa đổi, bãi bỏ và làm rõ hơn các quy định trước đây nhằm bảo đảm tốt hơn nữa quyền tự do cư trú của công dân; góp phần nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự trong tình hình mới; thực hiện việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân liên quan đến công tác đăng ký, quản lý cư trú; đáp ứng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến trong công tác quản lý cư trú mà trọng tâm là xây dựng, quản lý cư trú qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Bài viết sau đây sẽ làm rõ về chủ đề cấm đi khỏi nơi cư trú và các vấn đề xung quanh nó. 14/07/2025

Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành khi nào?

Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành khi nào?

Bắt người trong trường hợp khẩn cấp được tiến hành khi nào?

Bắt người là một biện pháp cưỡng chế nghiêm ngặt, chỉ được thực hiện khi có căn cứ pháp lý rõ ràng nhằm đảm bảo quyền con người và trật tự pháp luật. Trong đó, việc bắt người trong trường hợp khẩn cấp là tình huống đặc biệt, cho phép cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp bắt giữ ngay cả khi chưa có lệnh bắt. Vậy pháp luật quy định bắt người trong trường hợp khẩn cấp được thực hiện khi nào? 29/05/2025

Xuất bản, lưu hành hình ảnh bản đồ Việt Nam không có quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bị phạt như thế nào?

Xuất bản, lưu hành hình ảnh bản đồ Việt Nam không có quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bị phạt như thế nào?

Xuất bản, lưu hành hình ảnh bản đồ Việt Nam không có quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bị phạt như thế nào?

Trong một xã hội thượng tôn pháp luật, việc bảo đảm tính xác thực của giấy tờ, tài liệu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quản lý nhà nước cũng như trong các giao dịch dân sự, hành chính, kinh tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy tình trạng làm giả giấy tờ vẫn diễn ra với nhiều thủ đoạn tinh vi, gây hậu quả nghiêm trọng không chỉ đối với các cá nhân, tổ chức bị lừa đảo mà còn ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội. Tội làm giả giấy tờ vì vậy được pháp luật Việt Nam quy định rõ ràng nhằm răn đe, xử lý những hành vi vi phạm, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Việc nhận diện rõ tội danh này là điều cần thiết trong công cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm hiện nay. Hãy cùng tìm hiểu về xuất bản, lưu hành hình ảnh bản đồ Việt Nam không có quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa bị phạt như thế nào? 22/05/2025

Quy định pháp luật về hoạt động Hòa giải ở Cơ sở

Quy định pháp luật về hoạt động Hòa giải ở Cơ sở

Quy định pháp luật về hoạt động Hòa giải ở Cơ sở

Hòa giải ở cơ sở là một hoạt động mang tính xã hội tự nguyện, tự quản ở cộng đồng và các hòa giải viên tham gia hòa giải hoàn toàn dựa trên tinh thần tự nguyện, trách nhiệm với cộng đồng và không có danh lợi để góp phần duy trì sự hài hòa và ổn định của xã hội. Vậy khi nào phải tiến hành hòa giải cơ sở? 11/11/2024

04 quy định về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự

04 quy định về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự

04 quy định về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự

Trong quá trình điều tra và xét xử các vụ án hình sự, phong tỏa tài khoản ngân hàng là một biện pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tẩu tán tài sản, bảo đảm thi hành án, hoặc phục vụ công tác điều tra. Tuy nhiên, việc phong tỏa tài khoản cần tuân thủ những quy định pháp luật chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi của người liên quan cũng như tính minh bạch và công bằng của quá trình tố tụng. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ 04 quy định quan trọng về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam. 29/05/2025

Sử dụng hình ảnh khi không được sự cho phép xử lý như thế nào mới nhất 2025?

Sử dụng hình ảnh khi không được sự cho phép xử lý như thế nào mới nhất 2025?

Sử dụng hình ảnh khi không được sự cho phép xử lý như thế nào mới nhất 2025?

Khi sử dụng hình ảnh của người khác mà không được sự đồng ý hoặc không tuân thủ các quy định pháp luật, vấn đề này có thể dẫn đến các vi phạm liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, quyền cá nhân hoặc các quyền liên quan khác. Câu hỏi đặt ra là liệu hành động này có vi phạm pháp luật hay không, và nếu có, thì mức độ xử lý sẽ ra sao? Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các quy định pháp lý liên quan đến việc sử dụng hình ảnh khi không có sự cho phép và các hình thức xử lý vi phạm trong trường hợp này. 16/04/2025

Có được khám xét chỗ ở của một người khi không có mặt người đó hay không? Khi tiến hành khám xét chỗ ở thì phải có mặt những ai?

Có được khám xét chỗ ở của một người khi không có mặt người đó hay không? Khi tiến hành khám xét chỗ ở thì phải có mặt những ai?

Có được khám xét chỗ ở của một người khi không có mặt người đó hay không? Khi tiến hành khám xét chỗ ở thì phải có mặt những ai?

Việc khám xét chỗ ở, nơi làm việc, địa điểm, phương tiện của người vi phạm phải dựa trên quy định pháp luật. Vậy trường hợp không có mặt người vi phạm ở nhà có được khám xét chỗ ở của người đó không? Khi tiến hành khám xét chỗ ở thì phải có mặt của những ai? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chính xác về vấn đề này! 16/04/2025
1 24,929 lượt xem
Cập nhật đến ngày 27/11/2024
Trang trước
Chia sẻ
Trang sau