Lý thuyết Lịch sử 9 Bài 11 (Kết nối tri thức): Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991

Lý thuyết Lịch sử 9 Bài 11: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991

1. Nước Mỹ từ năm 1945 đến năm 1991

♦ Chính trị

- Đối nội:

+ Nước Mỹ vẫn duy trì nền dân chủ tư sản với chế độ hai đảng thay nhau cầm quyền (Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hoà).

+ Mỹ thực hiện chính sách đối nội nhất quán nhằm mục tiêu phát triển kinh tế, ổn định xã hội; đồng thời, ngăn chặn, đàn áp phong trào đấu tranh của các lực lượng tiến bộ ở trong nước.

- Đối ngoại:

+ Mỹ tập trung triển khai Chiến lược toàn cầu nhằm chống phá các nước xã hội chủ nghĩa, đàn áp phong trào giải phóng dân tộc và thực hiện tham vọng làm bá chủ thế giới.

+ Lôi kéo các nước nhận viên trợ, thành lập các khối quân sự và thiết lập chính quyền tay sai thân Mỹ ở nhiều quốc gia trên thế giới.

+ Từ những năm 70 của thế kỉ XX, Mỹ tìm cách cải thiện quan hệ với Liên Xô bằng việc hạn chế chạy đua vũ trang, với Trung Quốc.

+ Năm 1989, Mỹ và Liên Xô cùng tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

♦ Kinh tế: Từ năm 1945 đến năm 1991, Mỹ vẫn luôn giữ vững vị thế cường quốc kinh tế số một giới, nhưng tỉ trọng kinh tế của Mỹ trong nền kinh tế thế giới giảm dần:

- Những năm 1945-1950, kinh tế Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối trong nền kinh tế thế giới;

- Từ năm 1950-1991, kinh tế Mỹ không còn chiếm ưu thế tuyệt đối do sự vươn lên của các nước Tây Âu và Nhật Bản.

Tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới khánh thành ở thành phố Niu Y-oóc, Mỹ (1973)

2. Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991

♦ Tình hình chính trị

- Giai đoạn 1945-1950:

+ Củng cố, tăng cường chính quyền của giai cấp tư sản.

+ Liên minh chặt chẽ với Mỹ, tham gia khối NATO

+ Khôi phục sự thống trị tại các thuộc địa cũ

Lễ kí kết, thành lập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO, 1949)

- Giai đoạn 1950-1973:

+ Tiếp tục liên minh chặt chẽ với Mỹ (tiêu biểu là Anh)

+ Tìm cách giảm bớt sự lệ thuộc vào Mỹ (tiêu biểu là Pháp)

- Giai đoạn 1973-1991: Thúc đẩy liên kết chính trị, đặt nền móng cho quá trình nhất thể hoá Tây Âu với thoả thuận về việc thành lập Liên minh châu Âu-EU (1991).

♦ Tình hình kinh tế

- Giai đoạn 1945-1950:

+ Khôi phục kinh tế, nhận viện trợ của Mỹ (khoảng 13 tỉ USD) theo kế hoạch Mác-san; năm 1950, kinh tế phục hồi, đạt mức trước chiến tranh.

+ Lệ thuộc chặt chẽ vào Mỹ

- Giai đoạn 1950-1973:

+ Tăng trưởng cao, vươn lên trở thành một trong ba trung tâm kinh tế tài chính của thế giới.

+ Xuất hiện xu hướng liên kết: thành lập Cộng đồng Than-Thép châu Âu (1951) Cộng đồng Kinh tế Châu Âu (1957)…

Cộng đồng kinh tế châu Âu ra đời vào 1957

- Giai đoạn 1973-1991:

+ Tăng trưởng thấp, nhưng vẫn là một trong những trung tâm kinh tế-tài chính của thế giới.

+ Thông qua quyết định xây dựng thị trường tiền tệ với đồng tiền chung duy nhất (Ơ-rô) (1991)

Trắc nghiệm: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991

I. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN

Câu 1. Nội dung nào là điểm khác biệt trong quá trình hình thành và phát triển của Liên minh châu Âu và Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á?

A. Đẩy mạnh việc kết nạp các nước ngoài khu vực vào tổ chức.

B. Có sự đổi tên không ngừng và mở rộng lĩnh vực hợp tác.

C. Quá trình kết nạp thành viên diễn ra lâu dài và nhiều trở ngại.

D. Đẩy mạnh hợp tác với các nước về kinh tế, văn hóa, xã hội.

Câu 2. Nội dung nào thể hiện rõ chính sách đối ngoại của một số nước nước Tây Âu giai đoạn 1950 - 1973?

A. Hòa hoãn với các nước Đông Âu.

B. Bình thường hóa quan hệ với Mỹ.

C. Tăng cường liên minh với Liên Xô.

D. Tìm cách giảm sự lệ thuộc vào Mỹ.

Câu 3. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, sản lượng nông nghiệp của Mỹ đạt thành tựu nào sau đây?

A. Đảm bảo an ninh lương thực cho các quốc gia trên thế giới.

B. Từng bước đưa nhân dân thoát khỏi nghèo đói và vô gia cư.

C. Gấp đôi tổng sản lượng của Anh, Pháp, Tây Đức, Italia, Nhật Bản.

D. Chiếm 50% tổng sản lượng nông nghiệp trên toàn thế giới.

Câu 4. Nội dung nào sau đây phản ánh sức mạnh tài chính của Mỹ sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A. Sáng lập ra Ngân hàng thế giới.

B. Nắm ¾ trữ lượng vàng của thế giới.

C. Là chủ nợ của các nước Tây Âu.

D. Sáng lập ra đồng tiền chung.

Câu 5. Thập niên 70 của thế kỉ XX, trên thế giới xuất hiện ba trung tâm kinh tế - tài chính lớn là

A. Mĩ, Đức, Nhật Bản.

B. Mĩ, Anh, Pháp.

C. Mĩ, Liên Xô, Nhật Bản.

D. Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản.

Câu 6. Chính quyền Mỹ có thái độ nào của đối với Đảng Cộng sản sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A. Ngăn chặn, đàn áp cuộc đấu tranh.

B. Viện trợ tài chính.

C. Ủng hộ hoạt động.

D. Cho phép tham gia nắm chính quyền.

Câu 7. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, về mặt quân, Mỹ đạt được ưu thế vượt trội nào sau đây so với các nước tư bản khác?

A. Chế tạo thành công hệ thống phòng chống tên lửa.

B. Quân đội mạnh và độc quyền về vũ khí nguyên tử.

C. Giành thắng lợi trong xung đột với Liên Xô.

D. Đặt được các căn cứ quân sự trên toàn thế giới.

Câu 8. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các nước Tây Âu nhận viện trợ từ Mĩ trong khuôn khổ “Kế hoạch Mác-san” nhằm mục đích nào sau đây?

A. Đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.

B. Đối trọng với các nước Đông Âu.

C. Khôi phục kinh tế.

D. Củng cố quốc phòng.

Câu 9. Sự kiện nào sau đây làm cho tình hình châu Âu trở nên căng thẳng sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A. Các nước Tây Âu nhận viện trợ của Mỹ qua kế hoạch Mác-san.

B. Các nước Tây Âu quay trở lại xâm lược thuộc địa cũ.

C. Mỹ phát động Chiến tranh lạnh chống Liên Xô và các nước Đông Âu.

D. Các nước Tây Âu tham gia khối quân sự Bắc Đại Tây Dương.

Câu 10. Các nước Tây Âu tham gia vào khối quân sự Bắc Đại Tây Dương do Mỹ lập ra nhằm mục đích nào sau đây?

A. Chống lại Liên Xô và các nước XHCN Đông Âu.

B. Đẩy nhanh sự ra đời của trật tự hai cực Ianta.

C. Đàn áp phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới.

D. Khống chế và nô dịch các nước đồng minh.

Câu 11. Nội dung nào phản ánh xu hướng nổi bật trong quan hệ kinh tế thế giới những năm 50-60 của thế kỷ XX?

A. Liên kết kinh tế khu vực.

B. Bao vây, cấm vận.

C. Toàn cầu hóa.

D. Hòa bình, hợp tác.

Câu 12. Nội dung nào điểm giống nhau trong chính sách đối ngoại của các đời Tổng thống Mỹ (từ Truman đến Nichxơn)?

A. Tiến hành “Chiến tranh tổng lực”.

B. Duy trì trật tự thế giới đơn cực.

C. Thực hiện mục tiêu “Thúc đẩy dân chủ”.

D. Theo đuổi “Chiến lược toàn cầu”.

Câu 13. Từ năm 1945 đến năm 1991, Mỹ thực hiện chính sách đối nội nhất quán nhằm mục tiêu nào sau đây?

A. Thiết lập nền thống trị thế giới.

B. Giải quyết tình trạng vô gia cư.

C. Phát triển kinh tế, ổn định xã hội.

D. Giải quyết mâu thuẫn xã hội.

Câu 14. Nguyên nhân nào dẫn đến kinh tế Mĩ bị Tây Âu, Nhật Bản vượt qua trên nhiều lĩnh vực giai đoạn 1973 - 1991?

A. Do Mĩ phải viện trợ cho các nước TBCN.

B. Do khủng hoảng kinh tế, chính trị kéo dài.

C. Do Mĩ tăng cường chạy đua vũ trang với Liên Xô.

D. Do Mĩ giảm đầu tư vào khoa học - kĩ thuật.

Câu 15. Lãnh đạo chính quyền các nước Tây Âu chủ yếu thuộc về lực lượng nào sau đây?

A. Giai cấp quý tộc mới.

B. Giai cấp vô sản.

C. Giai cấp tư sản.

D. Lực lượng hòa bình, trung lập.

II. CÂU HỎI ĐÚNG SAI

Câu hỏi: Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“Trong thời kỳ Chiến tranh lạnh, Mỹ sử dụng kinh tế như một phương thức lôi kéo một số nước đứng về phía Mỹ, tránh để những nước này rơi vào vòng ảnh hưởng của phe xã hội chủ nghĩa, điển hình là Kế hoạch Mácsan cùng các chương trình viện trợ cho Nhật Bản, Hàn Quốc. Kế hoạch Mácsan hay còn gọi là "Chương trình Phục hưng Châu Âu" được đánh giá là một trong những dự án thành công nhât trong lịch sử chính sách đối ngoại Mỹ. Trong đó, Mỹ đã sử dụng tiềm năng kinh tế, lợi thế về kinh tế để tác động vào chính sách đối ngoại của các quốc gia khác và qua đó đạt được mục tiêu chính sách đối ngoại của mình”.

(Trần Thị Vinh, Tác động của nhân tố kinh tế đến chính sách đối ngoại của Mỹ: Lịch sử và hiện tại, Tạp chí Khoa học Xã hội và Nhân văn, Tập 6, Số 1 (2020), tr.1-18)

a. Đoạn tư liệu trên phản ánh liên minh kinh tế giữa Mỹ và các nước Tây Âu sau Chiến tranh thế giới thứ hai.

b. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mỹ dựa trên sức mạnh kinh tế để thực hiện chính sách đối ngoại.

c. Kế hoạch Mácsan đã thực hiện viện trợ kinh tế của Mỹ đối với Nhật Bản và Hàn Quốc.

d. Một trong những thành công trong chính sách đối ngoại của Mỹ là thực hiện kế hoạch Mácsan.

Xem thêm các bài lý thuyết Lịch sử 9 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết tại:

Lý thuyết Bài 12: Khu vực Mỹ La-tinh và châu Á từ năm 1945 đến năm 1991

Lý thuyết Bài 13: Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945

Lý thuyết Bài 14: Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1946 - 1950

Lý thuyết Bài 15: Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954

Lý thuyết Bài 16: Việt Nam kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, thống nhất đất nước giai đoạn 1954 – 1965

Xem thêm tài liệu Lịch sử lớp 9:

Giải Lịch sử 9 Bài 11: Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991

Giáo án Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991 lớp 9

Giáo án điện tử Nước Mỹ và Tây Âu từ năm 1945 đến năm 1991 lớp 9