Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 12 (Kết nối tri thức): Biện pháp xử lí môi trường nuôi thuỷ sản

Lý thuyết Công nghệ 12 Bài 12: Biện pháp xử lí môi trường nuôi thuỷ sản

I. Một số biện pháp xử lí môi trường nuôi thủy sản

1. Xử lí nước trước khi nuôi thuỷ sản

- Lí do: nguồn nước ảnh hưởng trực tiếp tới các hoạt động sống, sinh trưởng, phát triển của các động vật thuỷ sản.

- Yêu cầu: hoá chất sử dụng phải phù hợp và nằm trong danh mục cho phép.

- Quy trình:

+ Bước 1. Lắng lọc: loại trừ rác, cá tạp, các tạp chất lơ lửng trong nước.

+ Bước 2. Diệt tạp, khử khuẩn: tiêu diệt các vi sinh vật có hại, mầm bệnh cũng như một số ấu trùng không mong muốn.

+ Bước 3. Khử hoá chất: loại bỏ dư lượng hoá chất sử dụng trong bước 2.

+ Bước 4. Bón phân gây màu: bổ sung dinh dưỡng cho các loài sinh vật phù du phát triển, cung cấp nguồn thức ăn tự nhiên cho động vật thuỷ sản, tạo oxygen, hấp thụ các chất độc sinh ra từ thức ăn dư thừa và chất thải của động vật trong quá trình nuôi, hạn chế sự phát triển tảo đáy.

2. Xử lí nước sau khi thu hoạch thuỷ sản

- Lí do: nước sau quá trình nuôi thuỷ sản có chứa nhiều chất độc hại (sinh ra từ thức ăn thừa, chất thải của động vật thuỷ sản, xác động vật thuỷ sản,...) đối với môi trường và con người.

- Biện pháp:

a) Sử dụng hệ vi sinh vật

Tuyển chọn và bổ sung hệ vi sinh vật có lợi, có khả năng phân giải các chất hữu cơ và các chất độc vào môi trường sau nuôi thuỷ sản để phân giải các chất hữu cơ và chất độc hại có trong môi trường sau nuôi thuỷ sản.

b) Sử dụng hệ động, thực vật

Sử dụng các loại thực vật phù du, tảo hay rong, rêu để hấp thụ chất độc hại có trong nước nuôi thuỷ sản, dùng các động vật ở vùng nước ven biển để tiêu thụ thực vật phù du và tảo để làm sạch nước.

II. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nuôi thủy sản

1. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí chất thải hữu cơ

- Ứng dụng:

+ Tuyển chọn các chủng vi khuẩn an toàn đối với thuỷ sản.

+ Phân giải các chất thải hữu cơ trong môi trường nuôi thuỷ sản.

+ Nhân nuôi và tạo chế phẩm vi sinh vật, bổ sung chế phẩm vào môi trường nuôi thuỷ sản.

+ Tách chiết và thu nhận các loại enzyme có khả năng phân giải chất hữu cơ trong nước nuôi thuỷ sản như amylase, protease, cellulase,...

- Một số loài vi sinh vật phổ biến: Bacillus subtilis, Bacillus licheniformis, Lactobacillus acidophilus, Saccharomyces cerevisiae, Rhodopseudomonas palustris,...

2. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí khí độc

- Ứng dụng: Tuyển chọn các chủng vi sinh vật có khả năng phân giải khí độc có trong môi trường nuôi thuỷ sản (NH₃, NO₂, H₂S,...), sau đó nhân lên với lượng lớn và bổ sung vào môi trường nuôi thuỷ sản.

- Hai nhóm vi khuẩn phổ biến: Nitrosomonas spp. và Nitrobacter spp.

3. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí vi sinh vật gây hại

- Ứng dụng: Phân lập, tuyển chọn vi sinh vật có lợi, có khả năng đối kháng với vi sinh vật gây bệnh có trong môi trường nuôi thuỷ sản, ttiêu diệt hoặc ức chế vi sinh vật gây bệnh.

- Một số loài vi khuẩn: Bacillus spp., Enterococus spp., Lactobacillus spp).....

Trắc nghiệm: Biện pháp xử lí môi trường nuôi thuỷ sản

Câu 1. Quy trình xử lí nước trước khi nuôi thủy sản gồm mấy bước?

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Câu 2. Bước 1 của quy trình xử lí nước trước khi nuôi thủy sản là gì?

A. Lắng lọc

B. Diệt tạp, khử khuẩn

C. Khử hoá chất

D. Bón phân gây màu

Câu 3. Bước 3 của quy trình xử lí nước trước khi nuôi thủy sản là gì?

A. Lắng lọc

B. Diệt tạp, khử khuẩn

C. Khử hoá chất

D. Bón phân gây màu

Câu 4. Mục đích của bước lắng lọc là gì?

A. Loại trừ rác

B. Loại trừ cá tạp

C. Loại trừ tạp chất

D. loại trừ rác, cá tạp, các tạp chất

Câu 5. Mục đích của bước diệt tạp, khử khuẩn là gì?

A. Tiêu diệt vi sinh vật có hại

B. Tiêu diệt mầm bệnh

C. Tiêu diệt ấu trùng không mong muốn

D. tiêu diệt các vi sinh vật có hại, mầm bệnh cũng như một số ấu trùng không mong muốn.

Câu 6. Nước sau quá trình nuôi thủy sản gây độc hại cho

A. môi trường

B. con người

C. môi trường và con người

D. thủy sản

Câu 7. Độc hại ở nước sau quá trình nuôi thủy sản sinh ra từ đâu?

A. Thức ăn dư thừa

B. Chất thải động vật thủy sản

C. Xác động vật thủy sản

D. Thức ăn thừa, chất thải của động vật thuỷ sản, xác động vật thuỷ sản

Câu 8. Người ta tiến hành xử lí nước sau thu hoạch thủy sản bằng cách nào?

A. Sử dụng hệ vi sinh vật

B. Sử dụng hệ động vật

C. Sử dụng hệ thực vật

D. Sử dụng hệ động vật, thực vật và vi sinh vật

Câu 9. Có mấy ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí môi trường được giới thiệu trong bài học?

A. 1

B. 2

C. 3

D. 4

Câu 10. Có ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí môi trường nào?

A. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí chất thải hữu cơ

B. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí khí độc

C. Ứng dụng công nghệ sinh học trong xử lí vi sinh vật gây hại

D. Tất cả các phương án trên

Xem thêm các bài lý thuyết Công nghệ 12 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết tại:

Lý thuyết Bài 13: Vai trò của giống thuỷ sản

Lý thuyết Bài 14: Sinh sản của cá và tôm

Lý thuyết Bài 15: Ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn và nhân giống thuỷ sản

Lý thuyết Bài 16: Thức ăn thuỷ sản

Lý thuyết Bài 17: Phương pháp bảo quản và chế biến thức ăn thuỷ sản

Xem thêm tài liệu Công nghệ lớp 12:

Giải Công nghệ 12 Bài 12: Biện pháp xử lí môi trường nuôi thuỷ sản