Giáo án Tri thức ngữ văn trang 92 (Kết nối tri thức) Ngữ văn 12

Với Giáo án Tri thức ngữ văn trang 92 Ngữ văn lớp 12 sách Kết nối tri thức sẽ giúp thầy cô dễ dàng giảng dạy và biên soạn giáo án Ngữ văn 12 Tri thức ngữ văn trang 92.

1 237 09/08/2026
Mua tài liệu


Giáo án Ngữ văn 12 (Kết nối tri thức): Tri thức ngữ văn trang 92

I. MỤC TIÊU

- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện truyền kì như: đề tài, nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật,…; đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, liên hệ với vai trò của yếu tố này trong các thể loại truyện khác.

- Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trai nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học để đánh giá, phê bình, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ cá nhân về văn bản văn học.

- Vận dụng được kến thức đã học để phân tích, đánh giá nghệ thuật sử dụng điển cố trong tác phẩm văn học.

- Viết được bài văn nghị luận về việc tiếp nhận ảnh hưởng và sáng tạo trong một (hoặc một nhóm) tác phẩm văn học.

- Biết trình bày bài nói so sánh, đánh giá các tác phẩm văn học, qua đó làm nổi bật những yếu tố vay mượn, cải biến, sáng tạo của một tác phẩm so với tác phẩm mà nó chịu ảnh hưởng.

- Có ý thức và thái độ trân trọng, yêu quý, bảo vệ thiên nhiên; có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên.

II. CHUẨN BỊ

1. Tri thức ngữ văn

Truyện truyền kì

Truyện truyền kì là thể loại văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ văn học Trung Quốc, được tiếp nhận và phát triển ở các nước thuộc khu vực chịu ảnh hưởng văn hoá Hán. Thuật ngữ truyền kì xuất hiện vào cuối đời Đuờng, dùng để định danh một loại truyện mới, được phát triển từ loại truyện chí quái, chí dị vốn hình thành truớc đó.

Truyện truyên kì phát triển trên nền tảng thần thoại, truyền thuyết,.. của văn học dân gian và những tín ngưỡng văn hoá trong đời sống tinh thần của các dân tộc. Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo được sử dụng như một phương thức nghệ thuật có tính đặc thù nhằm thể hiện các vấn đề của thực tại.

Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì

Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo hiện diện ở mọi thành phẩn cấu tạo chủ yếu của tác phẩm như nhân vật, sự việc và cả ở thủ pháp nghệ thuật.

Nhân vật kì ảo: Nhân vật có thể có năng lực siêu nhiên, xuất thân kì lạ, diện mạo khác thường, hành tung biến hoá,.. Trong truyện truyền kì, nhân vật kì åo và nhân vật phàm trần đối thoại, tương tác,… với nhau một cách tự nhiên, không có sự cách biệt. Thân phận (khác thường, lạ lùng) của con người cũng trở thành một đối tượng phản ánh đặc biệt, nhằm thể hiện các ý niệm, khắc hoạ bức tranh phong phú về đời sống. Nếu như nhân vật trong thần thoại, truyền thuyết, truyện cổ tích và truyện chí quái thuờng thuộc về một tuyến nhất dịnh (xấu – tốt, cao cả - thấp hèn,…) và có tính chúc năng (do vậy mà hành động khá đơn điệu) thì nhân vật trong truyện truyền kì được chú trọng xây dựng với những góc cạnh đa dạng, thể hiện dụng ý nghệ thuật thâm thuý.

Sự việc kì ảo: Các biến cố, sự kiện, hành động,.. kì ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện có tính chất li kì, huyền hoặc. Sự việc kì ảo thường xảy ra trong một không gian và thời gian khác lạ, bất thường. Về không gian, có không gian cõi tiên với cảnh tượng kì thú; không gian âm phủ với khung cảnh hãi hùng; thiên nhiên sóng cuộn gió gào gợi cảm giác sợ hãi,... Về thời gian, có thời gian ban đêm mang đến ấn tượng huyền bí; thời gian hư ảo gợi ấn tượng về sự tĩnh tại, vĩnh hằng,... Cốt truyện của truyện truyền kì thường gắn chặt với các yếu tố văn hoá, tín nguỡng, truyển thống lịch sử,.. của từng dân tộc.

Thủ pháp nghệ thuật: Sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tổ kì ảo (thuờng được nhận diện tương đối gồm kì lạ, khác thường, siêu phàm,… và quái dị, ma quỷ, yêu tinh,…) với yếu tố thực là thủ pháp quan trong của truyện truyền kì. Biểu hiện cụ thể là sự hoà trộn không gian các cõi (thần tiên, trần tục, âm phủ,…); sự thống nhất về thời gian thực và mộng, biến động xoay vần và tĩnh tại bất biến. Việc sử dụng giấc mộng, đan xen thực tại với hồi ức,.. cũng là thủ pháp khá phổ biến giúp các tác giả tạo dựng nên một thế giới nghệ thuật có tính phức hợp.

Truyện truyên kì chủ yếu huớng đển các nội dung xã hội – lịch sử. Do đó, yếu tố kì ảo được tác giả sử dụng như một phương thức nhằm lí giải một nội dung hiện thực nhất định; yếu tố kì ảo tham gia vào câu chuyện đã tạo nên sự lôi cuốn, sức hấp dẫn, sự li kì,.. của tác phẩm. Trong truyện hiện đại, yếu tố kì ảo vẫn được các nhà văn tiếp tục khai thác, sử dụng theo nhiêu cách thức khác nhau.

Đặc điểm ngôn ngữ trong truyện truyền kì

Truyện truyền kì thường có sự đan xen tản văn với biền văn và vận văn. Trong một truyện, có thể xuất hiện nhiều "tác phẩm" biền văn hoặc thơ ca được dẫn một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, phụ thuộc vào tình tiết, diễn biến của câu chuyện hoặc đối thoại giữa các nhân vật.

Ngôn ngữ truyện truyền kì: Thường sử dụng lỗi nói so sánh - ẩn dụ; ưa hình thức biểu đạt cầu ki, khoa trương, phóng đại; chuộng ngôn từ hoa mĩ; dùng nhiều điển cố, hình ành biểu trưng,.. Nhìn chung, tính văn chương, giá trị biểu cảm của tác phẩm được tác giả truyện truyền kì đặc biệt chú trọng.

2. Phương tiện dạy học

- GV có thể sưu tầm – sử dụng các hình ảnh, tranh minh họa (hình ảnh văn bản gốc, ảnh bìa các tập truyện…, chân dung các tác giả); video hoặc tranh ảnh về đền Hải Khẩu;…

- Từ nội dung các tác phẩm liên qian, GV có thể khuyến khích HS sáng tác các tranh ảnh minh họa đa dạng khác nhau; qua đó hình thành nguồn học liệu phù hợp.

................................

................................

................................

Xem thêm giáo án Ngữ văn 12 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Giáo án Hải khẩu linh từ

Giáo án Muối của rừng

Giáo án Thực hành tiếng Việt trang 114

Giáo án Viết bài văn nghị luận về việc vay mượn - cải biến - sáng tạo trong một tác phẩm văn học

Giáo án Trình bày về việc vay mượn - cải biến - sáng tạo trong một tác phẩm văn học

Xem thêm tài liệu Ngữ văn lớp 12:

Soạn văn Tri thức ngữ văn trang 92 (hay nhất)

1 237 09/08/2026
Mua tài liệu


Xem thêm các chương trình khác: