Quy trình thực hiện tiêm thuốc thi hành án tử hình tiến hành thế nào?
Quy trình thực hiện tiêm thuốc thi hành án tử hình tiến hành thế nào?

1. Quy trình thực hiện tiêm thuốc thi hành án tử hình tiến hành thế nào?

Quy trình thực hiện tiêm thuốc thi hành án tử hình được quy định cụ thể tại Điều 6 Nghị định 43/2020/NĐ-CP

  • Trước khi tiêm thuốc:
    • Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình phải được Hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định
    • Người bị thi hành án tử hình được cố định vào giường với tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
  • Quy trình tiêm thuốc

Cán bộ trực tiếp thi hành án tử hình chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau:

(1) Chuẩn bị đủ 03 liều thuốc (trong đó có 02 liều dự phòng);

(2) Xác định tĩnh mạch để thực hiện tiêm; trường hợp không xác định được tĩnh mạch thì báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu bác sĩ hỗ trợ xác định tĩnh mạch;

(3) Đưa kim tiêm đã nối sẵn với ống truyền thuốc vào tĩnh mạch đã được xác định theo quy trình:

  • Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác.

Sau khi tiêm thuốc xong, cán bộ chuyên môn thực hiện thi hành án tử hình phải tiến hành kiểm tra, nếu người bị thi hành án tử hình chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi họ mất tri giác.

  • Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
  • Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.

(4) Kiểm tra hoạt động tim của người bị thi hành án tử hình qua máy điện tâm đồ. Trường hợp sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng;

Mỗi lần tiêm thuốc sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng tiêm lần thứ hai, thứ ba;

Trường hợp tiêm hết liều thuốc thứ ba sau mười phút mà người bị thi hành án chưa chết thì Đội trưởng Đội thi hành án phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình ra quyết định tạm dừng thi hành án.

Trong đó, việc thực hiện các bước theo quy định tại (2), (3), (4) có thể được tiến hành theo phương pháp tự động hoặc trực tiếp.

  • Sau khi tiêm thuốc xong
    • Theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người bị thi hành án tử hình và báo cáo kết quả cho Hội đồng.
    • Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án tử hình đã chết, theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, cán bộ thi hành án tử hình ngừng truyền và đưa kim tiêm, đường ống dẫn ra khỏi người bị thi hành án tử hình.
    • Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản theo quy định về việc người bị thi hành án đã chết.
    • Việc giải quyết các thủ tục sau khi người bị thi hành án đã chết thực hiện theo quy định tại các điểm e, g và h khoản 4 Điều 82 và Điều 83 Luật Thi hành án hình sự 2019.
Quy định về trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho thi hành án tử hình
Quy định về trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho thi hành án tử hình

2. Quy định về trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho thi hành án tử hình

Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 43/2020/NĐ-CP quy định về cơ sở vật chất và trang thiết bị, phương tiện sử dụng cho thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc như sau:

  • Cơ sở vật chất bảo đảm phục vụ cho thi hành án tử hình:

Bộ Công an, Bộ Quốc phòng căn cứ vào tình hình thực tiễn để đầu tư xây dựng nhà thi hành án tử hình và phòng làm việc của Hội đồng thi hành án tử hình tại Công an cấp tỉnh, đơn vị quân đội cấp quân khu để bảo đảm phục vụ công tác thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc.

  • Trang thiết bị, phương tiện phục vụ cho thi hành án tử hình bao gồm:
    • Giường nằm có các đai dùng để cố định người bị thi hành án;
    • Máy tiêm thuốc tự động có ấn nút điều khiển;
    • Máy kiểm tra nhịp đập của tim;
    • Màn hình và các thiết bị theo dõi, kiểm tra quá trình thi hành án;
    • Các dụng cụ và trang thiết bị khác phục vụ cho thi hành án.
Trường hợp tiêm thuốc độc mà tử tù vẫn không chết thì giải quyết như thế nào?
Trường hợp tiêm thuốc độc mà tử tù vẫn không chết thì giải quyết như thế nào?

3. Trường hợp tiêm thuốc độc mà tử tù vẫn không chết thì giải quyết như thế nào?

Điều 6 Nghị định 43/2020/NĐ-CP quy định quy trình thực hiện tiêm thuốc như sau:

- Trình tự thi hành án tử hình phải thực hiện đúng theo quy định tại các khoản 2, 3 và 4 Điều 82 Luật Thi hành án hình sự năm 2019 và quy định của Nghị định này.

  • Thuốc sử dụng cho thi hành án tử hình phải được Hội đồng thi hành án tử hình kiểm tra, mở niêm phong và lập biên bản theo quy định.
  • Người bị thi hành án tử hình được cố định vào giường với tư thế nằm ngửa, bảo đảm không làm cản trở sự lưu thông máu.
  • Cán bộ trực tiếp thi hành án tử hình chịu trách nhiệm thực hiện các bước sau:
    • Chuẩn bị đủ 03 liều thuốc (trong đó có 02 liều dự phòng);
    • Xác định tĩnh mạch để thực hiện tiêm; trường hợp không xác định được tĩnh mạch thì báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để yêu cầu bác sĩ hỗ trợ xác định tĩnh mạch;
    • Đưa kim tiêm đã nối sẵn với ống truyền thuốc vào tĩnh mạch đã được xác định theo quy trình:
  • Bước 1: Tiêm thuốc làm mất tri giác.

Sau khi tiêm thuốc xong, cán bộ chuyên môn thực hiện thi hành án tử hình phải tiến hành kiểm tra, nếu người bị thi hành án tử hình chưa mất tri giác thì tiếp tục tiêm thuốc cho đến khi họ mất tri giác.

  • Bước 2: Tiêm thuốc làm liệt hệ vận động.
  • Bước 3: Tiêm thuốc làm ngừng hoạt động của tim.
    • Kiểm tra hoạt động tim của người bị thi hành án tử hình qua máy điện tâm đồ. Trường hợp sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng;

Mỗi lần tiêm thuốc sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh tiếp tục sử dụng liều thuốc dự phòng tiêm lần thứ hai, thứ ba;

Trường hợp tiêm hết liều thuốc thứ ba sau mười phút mà người bị thi hành án chưa chết thì Đội trưởng Đội thi hành án phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình ra quyết định tạm dừng thi hành án.

  • Việc thực hiện các bước theo quy định tại các điểm b, c và d khoản 4 Điều này có thể được tiến hành theo phương pháp tự động hoặc trực tiếp.
  • Theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, bác sĩ pháp y tiến hành kiểm tra, xác định tình trạng của người bị thi hành án tử hình và báo cáo kết quả cho Hội đồng.
  • Sau khi bác sĩ pháp y kết luận người bị thi hành án tử hình đã chết, theo lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình, cán bộ thi hành án tử hình ngừng truyền và đưa kim tiêm, đường ống dẫn ra khỏi người bị thi hành án tử hình.
  • Hội đồng thi hành án tử hình lập biên bản theo quy định về việc người bị thi hành án đã chết.
  • Việc giải quyết các thủ tục sau khi người bị thi hành án đã chết thực hiện theo quy định tại các điểm e, g và h khoản 4 Điều 82 và Điều 83 Luật Thi hành án hình sự năm 2019.

Như vậy, trường hợp sau mười phút mà người bị thi hành án tử hình chưa chết, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình để ra lệnh sử dụng thuốc dự phòng tiêm lần thứ hai, thứ ba. Nếu đã tiêm hết liều thuốc thứ ba sau 10 phút mà người bị thi hành án chưa chết thì Đội trưởng Đội thi hành án phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng thi hành án tử hình ra quyết định tạm dừng thi hành án

4. Khi nào hoãn thi hành án với người bị kết án tử hình?

Hội đồng thi hành án tử hình quyết định hoãn thi hành án tử hình theo quy định tại Điều 81 Luật Thi hành án hình sự 2019 nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

  • Người bị kết án tử hình thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015:
    • Phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi;
    • Người đủ 75 tuổi trở lên;
    • Người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi bị kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hối lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng trong việc phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm hoặc lập công lớn.
  • Có lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan;
  • Ngay trước khi thi hành án người bị kết án tử hình khai báo những tình tiết mới về tội phạm.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Người bị thi hành án tử hình có quyền khiếu nại không?

Người bị kết án tử hình có quyền khiếu nại về việc giam giữ, chế độ ăn ở, đối xử, nhưng không được khiếu nại về bản án tử hình đã có hiệu lực pháp luật, trừ khi có căn cứ để xem xét giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.

5.2. Thân nhân của người bị thi hành án tử hình có được thông báo về thời gian thi hành án không?

Theo quy định, thân nhân không được thông báo trước về thời điểm cụ thể thi hành án tử hình. Tuy nhiên, họ có thể được gặp người bị án lần cuối nếu có yêu cầu và được phép của cơ quan chức năng.

5.3. Sau khi thi hành án tử hình, hồ sơ liên quan được lưu trữ như thế nào?

Toàn bộ hồ sơ, biên bản thi hành án, kết quả giám định pháp y, hình ảnh, video (nếu có) và tài liệu liên quan sẽ được lưu trữ tại cơ quan thi hành án và cơ quan tố tụng để phục vụ cho công tác kiểm tra, giám sát hoặc điều tra lại nếu cần thiết.

5.4. Có quy định nào về sự nhân đạo trong thi hành án tử hình không?

Pháp luật Việt Nam quy định rõ việc thi hành án tử hình phải bảo đảm tính nhân đạo, hạn chế tối đa sự đau đớn, không được tra tấn, đánh đập hay làm nhục người bị thi hành án. Việc sử dụng phương pháp tiêm thuốc thay cho xử bắn là một trong những biện pháp thể hiện nguyên tắc này.