Cơ quan trực tiếp quản lý thuế là gì? Bao gồm những cơ quan nào?

1. Cơ quan trực tiếp quản lý thuế là gì?

Theo khoản 2 Điều 2 Luật Quản lý thuế 2019, các đối tượng áp dụng được quy định như sau:

Người nộp thuế bao gồm:

a) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế.

b) Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân nộp các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước.

c) Tổ chức, cá nhân thực hiện việc khấu trừ thuế.

Cơ quan quản lý thuế bao gồm:

a) Cơ quan thuế, bao gồm Tổng cục Thuế, Cục Thuế, Chi cục Thuế, và Chi cục Thuế khu vực.

b) Cơ quan hải quan, bao gồm Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan, Cục Kiểm tra sau thông quan, và Chi cục Hải quan.

Công chức quản lý thuế bao gồm:Các công chức làm việc tại cơ quan thuế và cơ quan hải quan.

Cơ quan nhà nước, tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Tóm lại, cơ quan quản lý thuế là cơ quan nhà nước có trách nhiệm thực hiện quản lý việc thu thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

2. Cơ quan trực tiếp quản lý thuế bao gồm những cơ quan nào?

Theo khoản 5 Điều 3 Thông tư 80/2021/TT-BTC, cơ quan thuế quản lý trực tiếp được xác định như sau:

Cơ quan thuế quản lý địa bàn trụ sở chính của người nộp thuế, trừ các trường hợp quy định tại mục (3).

Cơ quan thuế quản lý địa bàn nơi người nộp thuế có đơn vị phụ thuộc nằm ở tỉnh khác với tỉnh có trụ sở chính, nhưng đơn vị phụ thuộc trực tiếp khai thuế với cơ quan thuế trên địa bàn.

Cục Thuế doanh nghiệp lớn thuộc Tổng cục Thuế, được thành lập theo quy định tại Quyết định 15/2021/QĐ-TTg.

Đối với cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công, cơ quan thuế quản lý trực tiếp là cơ quan cấp mã số thuế và có thể thay đổi theo cơ quan thuế thực hiện quyết toán thuế cho cá nhân theo quy định.

Đối với cá nhân nhận thừa kế hoặc quà tặng là chứng khoán hoặc phần vốn góp trong các tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh tại Việt Nam, thuộc diện khai thuế trực tiếp với cơ quan thuế, cơ quan thuế quản lý trực tiếp là cơ quan thuế quản lý đơn vị phát hành. Nếu có nhiều cơ quan thuế quản lý nhiều đơn vị phát hành, thì cơ quan thuế quản lý trực tiếp sẽ là cơ quan thuế nơi cá nhân nhận thừa kế hoặc quà tặng cư trú.

Thông tin về cơ quan thuế quản lý trực tiếp có thể được ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký thuế, Thông báo mã số thuế, Thông báo cơ quan thuế quản lý, hoặc Thông báo phân công cơ quan thuế quản lý khi cấp mã số doanh nghiệp, mã số hợp tác xã, mã số thuế, hoặc khi thay đổi thông tin đăng ký hoặc phân công lại cơ quan thuế quản lý theo quy định của pháp luật.

3. Nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong quản lý thuế gồm những gì?

Căn cứ quy định Điều 14 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ như sau:

Nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ

1. Thống nhất quản lý nhà nước về quản lý thuế, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý ngành và địa phương trong quản lý thuế.

2. Gia hạn nộp thuế cho các đối tượng, ngành, nghề sản xuất, kinh doanh trong trường hợp khó khăn đặc biệt trong từng thời kỳ nhất định.

3. Báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước về tình hình quản lý thuế theo yêu cầu.

Theo quy định thì nhiệm vụ và quyền hạn của Chính phủ trong quản lý thuế gồm có:

- Thống nhất quản lý nhà nước về quản lý thuế, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý ngành và địa phương trong quản lý thuế.

- Gia hạn nộp thuế cho các đối tượng, ngành, nghề sản xuất, kinh doanh trong trường hợp khó khăn đặc biệt trong từng thời kỳ nhất định.

- Báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước về tình hình quản lý thuế theo yêu cầu.

4. Có bao nhiêu yếu tố cơ bản để cấu thành một sắc thuế mới nhất 2025?

Một sắc thuế được cấu thành bởi nhiều yếu tố cơ bản nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả trong việc thu thuế. Dưới đây là các yếu tố chính cấu thành một sắc thuế theo quy định mới nhất năm 2025:​

• Tên gọi của sắc thuế: Phản ánh đối tượng chịu thuế hoặc mục tiêu của sắc thuế đó
• Đối tượng nộp thuế: Xác định ai là người có nghĩa vụ nộp thuế, có thể là cá nhân, tổ chức trong nước hoặc nước ngoài.​
• Đối tượng chịu thuế: Là hàng hóa, dịch vụ, thu nhập hoặc tài sản bị đánh thuế.​
• Cơ sở tính thuế: Là căn cứ để tính số thuế phải nộp, thường dựa trên giá trị hàng hóa, dịch vụ hoặc thu nhập
• Thuế suất: Là tỷ lệ phần trăm áp dụng trên cơ sở tính thuế để xác định số thuế phải nộp.​
• Miễn, giảm thuế: Quy định về các trường hợp được miễn hoặc giảm thuế nhằm hỗ trợ một số đối tượng hoặc khuyến khích các hoạt động kinh tế nhất định.​
• Thủ tục kê khai, nộp và quyết toán thuế: Quy định về quy trình, thời hạn và hình thức kê khai, nộp và quyết toán thuế để đảm bảo việc thu thuế được thực hiện đúng quy định.

Ngoài ra, một số sắc thuế còn quy định về trách nhiệm và nghĩa vụ của cơ quan thuế, cũng như các biện pháp xử lý vi phạm hành chính liên quan đến thuế.

5. Những doanh nghiệp nào do Cục thuế quản lý?

Những doanh nghiệp do Cục thuế quản lý được quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 6 Quyết định 2845/QĐ-BTC năm 2016 Quy định phân công cơ quan thuế quản lý đối với người nộp thuế do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành, cụ thể như sau:

Đối với doanh nghiệp:

- Doanh nghiệp nhà nước (doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ).

- Doanh nghiệp có vốn nhà nước (doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ dưới 100% vốn điều lệ), doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp khác có quy mô kinh doanh lớn.

Cơ quan thuế xác định quy mô kinh doanh của doanh nghiệp căn cứ vào số vốn điều lệ (công ty trách nhiệm hữu hạn 1 thành viên, công ty trách nhiệm hữu hạn 2 thành viên trở lên, công ty cổ phần, công ty hợp danh), vốn đầu tư (đối với doanh nghiệp tư nhân) trên hồ sơ đăng ký doanh nghiệp (đối với doanh nghiệp đăng ký doanh nghiệp tại cơ quan đăng ký kinh doanh) do cơ quan đăng ký kinh doanh gửi đến, hoặc hồ sơ đăng ký thuế đối với doanh nghiệp thực hiện đăng ký thuế trực tiếp tại cơ quan thuế để phân công cơ quan thuế quản lý.

Việc xây dựng và phê duyệt tiêu thức phân công cơ quan thuế quản lý theo quy mô vốn của doanh nghiệp được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 7 Quy định này.

- Doanh nghiệp dự án hoặc doanh nghiệp trực tiếp thực hiện dự án (trường hợp không thành lập doanh nghiệp dự án) BOT, BTO, BT, BOO, BLT, BTL, O&M theo quy định của pháp luật về đầu tư.

- Doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh chính thuộc ngành, nghề kinh doanh đặc thù, như hoạt động tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, kinh doanh bất động sản, kế toán, kiểm toán, luật sư, công chứng, khai khoáng và ngành nghề kinh doanh khác theo yêu cầu quản lý thuế của từng địa phương.

- Doanh nghiệp thành lập và hoạt động trong các khu chế xuất, khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao thuộc cơ quan cấp trung ương và cấp tỉnh quản lý.

- Doanh nghiệp có hoạt động xuất khẩu thường xuyên thuộc đối tượng được hoàn thuế giá trị gia tăng hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu theo quy định của pháp luật về thuế giá trị gia tăng; hoặc doanh nghiệp có quan hệ liên kết, quan hệ với một trong các thành viên góp vốn với doanh nghiệp theo quy định của giao dịch kinh doanh giữa các bên có liên kết đang do Cục Thuế quản lý trực tiếp; doanh nghiệp có phát sinh hoạt động sản xuất kinh doanh trên nhiều địa bàn kê khai tập trung tại trụ sở chính và phân bổ số nộp ngân sách cho các địa bàn.

6. Những câu hỏi thường gặp

6.1. Sắc thuế có ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp?

Sắc thuế ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh, vì mức thuế và các quy định thuế có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm các hoạt động sản xuất, đầu tư và tiêu dùng. Thuế cao có thể làm giảm lợi nhuận của doanh nghiệp, trong khi thuế thấp hoặc các ưu đãi thuế có thể khuyến khích các hoạt động đầu tư và mở rộng kinh doanh.

6.2. Quy trình xây dựng và ban hành một sắc thuế mới tại Việt Nam diễn ra như thế nào?

Quy trình xây dựng và ban hành sắc thuế mới tại Việt Nam bắt đầu từ việc nghiên cứu và đề xuất các thay đổi từ các bộ ngành có liên quan. Sau đó, các dự thảo sắc thuế sẽ được trình lên Quốc hội để thảo luận và thông qua. Sau khi được thông qua, sắc thuế sẽ được công bố và áp dụng vào thực tế, cùng với các hướng dẫn chi tiết cho các đối tượng nộp thuế.