Chứng chỉ tiền gửi là gì mới nhất 2025? Một số rủi ro khi mua chứng chỉ tiền gửi
Chứng chỉ tiền gửi là gì mới nhất? Một số rủi ro khi mua chứng chỉ tiền gửi

1. Chứng chỉ tiền gửi là gì?

Theo Điều 4 Thông tư 02/2025/TT-NHNN, chứng chỉ tiền gửi được hiểu là một loại giấy tờ có giá, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của tổ chức tín dụng hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với người mua chứng chỉ. Chứng chỉ này thể hiện khoản tiền gửi trong một thời hạn nhất định, cùng với điều kiện trả lãi và các điều kiện khác đã thỏa thuận.

2. Một số rủi ro khi mua chứng chỉ tiền gửi

So với gửi tiết kiệm, chứng chỉ tiền gửi tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn, cụ thể như:

  • Khó chuyển nhượng: Chứng chỉ tiền gửi thường ít người mua lại nên việc chuyển nhượng sang người khác khá khó khăn.

  • Không rút trước hạn: Người mua không được rút tiền trước thời hạn, kể cả khi chấp nhận mất lãi. Nếu cần tiền gấp, chỉ có thể cầm cố tại ngân hàng và phải chịu lãi suất chênh lệch thêm khoảng 2–4%/năm.

  • Rủi ro mất thanh khoản: Trường hợp ngân hàng hoặc tổ chức phát hành chứng chỉ bị phá sản, nhà đầu tư có thể không rút được tiền.

  • Nguy cơ mất giá do lạm phát: Khi lạm phát tăng cao, giá trị chứng chỉ tiền gửi có thể giảm, làm nhà đầu tư thua lỗ.

Vì vậy, trước khi mua chứng chỉ tiền gửi, nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ các rủi ro này và có thể lựa chọn phương án an toàn hơn như gửi tiết kiệm truyền thống.

Một số rủi ro khi mua chứng chỉ tiền gửi
Một số rủi ro khi mua chứng chỉ tiền gửi

3. Chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu có khác nhau không? So sánh theo luật mới nhất

Chứng chỉ tiền gửi mang tính chất giống một khoản tiền gửi tiết kiệm, được coi là an toàn và được bảo hiểm như tiền gửi thông thường. Trong khi đó, trái phiếu là công cụ huy động vốn dài hạn của tổ chức phát hành, mang tính chất đầu tư và có mức độ rủi ro cao hơn. Cụ thể:

Tiêu chí

Chứng chỉ tiền gửi

Trái phiếu

Căn cứ pháp lý

Điều 4 Thông tư 02/2025/TT-NHNN

Khoản 3 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019

Bản chất

Giấy tờ có giá, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của tổ chức tín dụng/chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với người mua

Chứng khoán, xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu với một phần nợ của tổ chức phát hành

Mục đích phát hành

Huy động tiền gửi từ khách hàng

Huy động vốn đầu tư, phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, phát triển dự án

Tính an toàn

An toàn cao, được bảo hiểm tiền gửi

Rủi ro cao hơn, không được bảo hiểm tiền gửi

Tính thanh khoản

Khó chuyển nhượng, không rút trước hạn, chỉ có thể cầm cố

Có thể mua bán, chuyển nhượng trên thị trường chứng khoán

Kỳ hạn

Thường ngắn đến trung hạn (theo thỏa thuận với ngân hàng)

Thường trung và dài hạn

Hình thức trả lãi

Lãi suất cố định theo kỳ hạn

Lãi suất cố định hoặc thả nổi, tùy theo điều kiện trái phiếu

Tính chất đầu tư

Gần giống tiền gửi tiết kiệm, ưu tiên an toàn

Mang tính đầu tư dài hạn, kỳ vọng sinh lời cao nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro lớn hơn

4. Điểm khác biệt giữa chứng chỉ tiền gửi và sổ tiết kiệm là gì?

Dù cùng được phát hành bởi các tổ chức tín dụng như ngân hàng hoặc hợp tác xã tín dụng, chứng chỉ tiền gửi và sổ tiết kiệm vẫn có nhiều điểm khác nhau, thể hiện qua bảng sau:

Tiêu chí

Chứng chỉ tiền gửi

Sổ tiết kiệm

Thời hạn

Kỳ hạn thường trung hoặc dài hạn, cố định

Kỳ hạn linh hoạt: từ ngắn hạn (1, 2, 3 tháng) đến dài hạn (12, 36 tháng...)

Lãi suất

Thường cao hơn, tùy từng đợt phát hành và từng tổ chức cung cấp

Phụ thuộc ngân hàng, kỳ hạn, thường thấp hơn chứng chỉ tiền gửi

Tính thanh khoản

Thanh khoản thấp, khó rút trước hạn, nếu rút phải chịu phạt hoặc chỉ có thể cầm cố

Thanh khoản cao hơn, có thể rút sau kỳ hạn quy định, ít bị phạt

Phí và chi phí

Phí phạt cao nếu rút trước hạn hoặc vi phạm cam kết

Phí phạt thường thấp hơn, thủ tục đơn giản hơn

5. Được tặng chứng chỉ quỹ thì có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?

Theo quy định tại khoản 10 Điều 2 Thông tư 111/2013/TT‑BTC, chứng chỉ quỹ thuộc nhóm chứng khoán, nên khi nhận được chứng chỉ quỹ làm quà tặng, đó được coi là thu nhập từ quà tặng chịu thuế.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Có được rút tiền trước hạn khi mua chứng chỉ tiền gửi không?

Thông thường, người mua không được rút tiền trước hạn. Nếu cần tất toán sớm, phải chấp nhận cầm cố tại ngân hàng và chịu lãi suất phạt (chênh lệch khoảng 2–4%/năm).

6.2. Chứng chỉ tiền gửi có được bảo hiểm không?

Có. Chứng chỉ tiền gửi được bảo hiểm như tiền gửi tiết kiệm theo quy định của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.

6.3. Có thể dùng chứng chỉ tiền gửi để vay vốn không?

Có thể. Người sở hữu chứng chỉ tiền gửi có thể sử dụng nó làm tài sản đảm bảo để vay vốn tại chính ngân hàng phát hành hoặc ngân hàng khác (nếu được chấp thuận).