Quá thời hạn vay của khoản vay nhưng khách hàng chưa thanh toán thì tiền lãi phải trả như thế nào mới nhất 2025?

1. Khoản vay dài hạn là gì?

Khoản vay dài hạn là hình thức vay vốn có thời hạn từ 5 năm trở lên, tính từ thời điểm ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng giải ngân cho đến khi người vay hoàn tất việc thanh toán toàn bộ nợ gốc và lãi suất theo thỏa thuận trong hợp đồng vay.

2. Quá thời hạn vay của khoản vay nhưng khách hàng chưa thanh toán thì tiền lãi phải trả như thế nào?

Theo quy định tại khoản 4 Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN được sửa đổi bởi khoản 4 Điều 1 Thông tư 06/2023/TT-NHNN, nếu đến ngày thanh toán mà khách hàng không trả hoặc chỉ trả một phần nợ gốc và/hoặc tiền lãi như đã cam kết, thì sẽ áp dụng các mức lãi suất như sau:

• Với phần nợ gốc chưa trả đúng hạn: Khách hàng vẫn phải trả lãi theo mức lãi suất vay đã thỏa thuận ban đầu, tương ứng với thời hạn vay.

• Với tiền lãi trả chậm: Nếu khách hàng không trả tiền lãi đúng hạn, thì sẽ phải chịu thêm lãi suất chậm trả. Mức lãi này do ngân hàng và khách hàng thỏa thuận, nhưng không được vượt quá 10%/năm, tính trên số tiền lãi bị chậm và thời gian chậm trả.

• Với khoản nợ bị chuyển sang nợ quá hạn: Trong trường hợp khoản vay bị chuyển thành nợ quá hạn, thì phần nợ gốc bị quá hạn sẽ chịu lãi suất cao hơn, nhưng không được vượt quá 150% so với lãi suất vay ban đầu tại thời điểm khoản nợ chuyển quá hạn.

3. Thời hạn vay của khoản vay dài hạn là bao lâu?

Theo quy định tại Điều 10 Thông tư 39/2016/TT-NHNN, các tổ chức tín dụng sẽ căn cứ vào nhu cầu và mục đích vay vốn của khách hàng để xem xét và quyết định một trong ba loại hình cho vay sau:

• Vay dài hạn: Là những khoản vay có thời hạn trên 5 năm.

Qua quy định này, có thể hiểu rằng “cho vay” là hình thức mà ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng cấp một khoản tiền cho khách hàng, để khách hàng sử dụng vào mục đích cụ thể trong một khoảng thời gian nhất định. Người vay có trách nhiệm hoàn trả đầy đủ cả tiền gốc và lãi theo đúng thỏa thuận.

Đối với khoản vay dài hạn, tổ chức tín dụng sẽ chỉ xem xét và quyết định cấp khi thời hạn vay vượt quá 5 năm.

4. 2 hình thức vay đầu tư trung hạn, dài hạn phổ biến

Dưới đây là hai hình thức vay đầu tư trung hạn và dài hạn phổ biến tại Việt Nam, phù hợp với nhu cầu mở rộng sản xuất, đầu tư tài sản cố định hoặc phát triển dự án quy mô lớn:

4.1. Vay đầu tư dự án

Đây là hình thức vay vốn ngân hàng dành cho doanh nghiệp có nhu cầu đầu tư vào các dự án quy mô lớn như khu đô thị, trung tâm thương mại, nhà máy, khách sạn, cơ sở hạ tầng... Khoản vay thường có thời hạn từ 1 đến 5 năm (trung hạn) hoặc trên 5 năm (dài hạn), với hạn mức phụ thuộc vào giá trị tài sản đảm bảo và quy mô dự án. Doanh nghiệp cần có tài sản đảm bảo và bên thứ ba thẩm định giá. Việc giải ngân thường theo từng đợt, và trả nợ gốc và lãi theo định kỳ hàng tháng.

4.2. Vay đầu tư tài sản cố định gián tiếp (cho thuê tài chính)

Hình thức này phù hợp với doanh nghiệp cần đầu tư vào tài sản cố định như máy móc, thiết bị, nhà xưởng, phương tiện vận tải... Thay vì mua trực tiếp, doanh nghiệp sẽ thuê tài sản từ bên cho vay (thường là ngân hàng hoặc công ty tài chính), sau đó trả tiền thuê bao gồm cả vốn gốc và lãi theo định kỳ. Ưu điểm của hình thức này là thủ tục đơn giản, linh hoạt, lãi suất cạnh tranh và hạn mức vay có thể lên đến 90% giá trị tài sản đầu tư.

5. Phân biệt vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn

Để giúp bạn dễ hình dung và lựa chọn đúng loại hình vay phù hợp với nhu cầu, dưới đây là bảng so sánh các đặc điểm chính của vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn:

Vay ngắn hạn là lựa chọn dễ tiếp cận nhất, điều kiện đơn giản, giải ngân nhanh và lãi suất thấp. Tuy nhiên, thời gian vay cũng ngắn nên phù hợp với nhu cầu vốn tạm thời. Trong khi đó, vay trung hạn và dài hạn thường dành cho các mục tiêu lớn như đầu tư hay mua sắm tài sản, đi kèm với điều kiện chặt chẽ hơn và rủi ro cao hơn do thời gian vay dài.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1 Có sự khác biệt nào về thời hạn vay giữa các loại hình vay dài hạn phổ biến như vay mua nhà, vay mua ô tô và vay tiêu dùng dài hạn không?

Chắc chắn có sự khác biệt. Vay mua nhà thường có thời hạn dài nhất, có thể lên đến 20-30 năm hoặc hơn. Vay mua ô tô thường có thời hạn ngắn hơn, dao động từ 3-7 năm, đôi khi có thể kéo dài đến 8-9 năm. Vay tiêu dùng dài hạn thường có thời hạn trung bình, khoảng 5-10 năm.

6.2 Có thể lựa chọn thời hạn vay dài hạn linh hoạt theo nhu cầu cá nhân không?

Mức độ linh hoạt về thời hạn vay sẽ tùy thuộc vào chính sách của từng ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng. Thông thường, họ sẽ đưa ra một số khung thời gian vay nhất định để bạn lựa chọn. Bạn nên thảo luận trực tiếp với nhân viên tín dụng để tìm hiểu về các lựa chọn có sẵn.

6.3 Việc lựa chọn thời hạn vay dài hơn hay ngắn hơn sẽ ảnh hưởng đến tổng số tiền lãi tôi phải trả như thế nào?

Lựa chọn thời hạn vay dài hơn đồng nghĩa với việc bạn sẽ trả lãi suất trong một khoảng thời gian dài hơn, dẫn đến tổng số tiền lãi phải trả sẽ cao hơn so với việc chọn thời hạn vay ngắn hơn. Tuy nhiên, thời hạn vay dài hơn sẽ giúp giảm áp lực trả nợ hàng tháng.