Kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế có bị xử phạt không?
Kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế có bị xử phạt không?

1. Kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế có bị xử phạt không?

Dựa theo quy định tại Điều 17 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, hành vi khai giá chuyển nhượng bất động sản trong hợp đồng thấp hơn thực tế, dẫn đến thiếu số thuế phải nộp, sẽ bị xử phạt như sau:

  • Người nộp thuế sẽ bị phạt bằng 1,5 lần số tiền thuế đã trốn nếu không có tình tiết tăng nặng hoặc giảm nhẹ.

  • Nếu có ít nhất một tình tiết giảm nhẹ, mức phạt sẽ là 1 lần số tiền thuế trốn.

  • Nếu có một tình tiết tăng nặng, mức phạt là 2 lần số tiền thuế trốn.

  • Nếu có hai tình tiết tăng nặng, mức phạt nâng lên 2,5 lần.

  • Trường hợp có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên, người nộp thuế bị phạt gấp 3 lần số tiền thuế trốn.

Ngoài khoản tiền phạt nêu trên, người vi phạm còn buộc phải nộp đủ số tiền thuế đã trốn vào ngân sách nhà nước. Trong trường hợp hành vi trốn thuế đã hết thời hiệu xử phạt, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt hành chính nhưng vẫn phải nộp đầy đủ số thuế trốn và tiền chậm nộp tính trên số tiền đó, theo quy định tại khoản 6 Điều 8 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

Khi nào thì truy tố hình sự với hành vi khai giá trên hợp đồng mua bán nhà đất thấp hơn thực tế?
Khi nào thì truy tố hình sự hành vi khai giá trên hợp đồng mua bán nhà đất thấp hơn thực tế?

2. Khi nào thì truy tố hình sự với hành vi khai giá trên hợp đồng mua bán nhà đất thấp hơn thực tế?

Ngoài mức xử phạt vi phạm hành chính như đã có nêu ttrên, người có hành vi khai giá trên hợp đồng mua bán nhà đất thấp hơn thực tế có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội trốn thuế theo quy định tại Điều 200 Bộ Luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật sửa đổi Bộ Luật Hình sự 2017 như sau:

  • Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây trốn thuế với số tiền từ 100 đến dưới 300 triệu đồng hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các Điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 202, 250, 251, 253, 254, 304, 305, 306, 309 và 311 Bộ Luật Hình sự 2015 mà chưa được xóa án tích nhưng vi phạm thì bị phạt tiền từ 100 đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm, cụ thể:
    • Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định.
    • Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
    • Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán.
    • Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn.
    • Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp khác để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được hoàn.
    • Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà không khai bổ sung hồ sơ khai thuế sau khi hàng hóa đã được thông quan, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 188 và 189 Bộ Luật Hình sự 2015.
    • Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 188 và 189 Bộ Luật Hình sự 2015.
    • Câu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 188 và 189 Bộ Luật Hình sự 2015.
    • Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.
  • Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500 triệu đồng đến 1.5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 01 năm đến 03 năm, cụ thể:
    • Có tổ chức.
    • Số tiền trốn thuế từ 300 triệu đồng đến dưới 01 tỷ đồng.
    • Lợi dụng chức vụ, quyền hạn.
    • Phạm tội 02 lần trở lên.
    • Tái phạm nguy hiểm.
  • Phạm tội trốn thuế với số tiền 01 tỷ đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 1.5 tỷ đồng đến 4.5 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 02 năm đến 07 năm,.

Bên cạnh đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 đến 100 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Trường hợp vi phạm là pháp nhân thương mại thì có thể bị xử phạt lên đến 03 năm tù theo quy định tại khoản 5 Điều 200 Bộ Luật Hình sự 2015.

Có thể thấy, hiện nay, sẽ tùy thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm mà có thể có những mức xử phạt khác nhau. Người vi phạm hành vi có thể bị xử phạt hành chính hoặc là xử lý hình sự theo quy định như đã nêu trên và sẽ phụ thuộc vào số tiền mà người thực hiện hành vi vi phạm pháp luật là bao nhiêu.

Thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất mới nhất năm 2025
Thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất mới nhất năm 2025

3. Thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất mới nhất năm 2025

Căn cứ các quy định hiện hành và điều kiện thực tế, thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất được tiến hành như sau:

  • Bước 1: Lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Theo quy định tại Điểm a Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024, hợp đồng chuyển nhượng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng, chứng thực. Do đó, khi chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì hai bên phải thành lập hợp đồng chuyển nhượng có công chứng chứng thực tại các tổ chức hành nghề công chứng/Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi có đất, nộp phí công chứng theo quy định tại Khoản 1 Điều 66 Luật Công chứng 2014.

  • Bước 2: Đăng ký sang tên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Theo Khoản 3 Điều 133 Luật Đất đai 2024, sau khi công chứng/chứng thực hợp đồng chuyển nhượng nhà đất, các bên bắt buộc phải thực hiện việc đăng ký biến động đất đai tại Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất trong thời hạn không quá 30 ngày làm việc (nếu không thực hiện, người sử dụng đất sẽ bị phạt tiền từ 01 – 10 triệu đồng). Thời hạn đăng ký biến động sang tên sẽ kéo dài không quá 10 ngày làm việc. Cơ quan quản lý đất đai sẽ kiểm tra, xác định vị trí thửa đất và gửi cho cơ quan thuế để xác định nghĩa vụ tài chính (nếu có).

  • Bước 3: Thực hiện nghĩa vụ tài chính

Sau khi có thông báo của cơ quan thuế, cơ quan quản lý đất đai sẽ gửi thông báo nộp thuế để chủ sử dụng đất đi nộp nghĩa vụ tài chính tại cơ quan thuế.

  • Bước 4: Nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Sau khi đã nộp thuế, chủ sử dụng đất nộp biên lai thu thuế, lệ phí trước bạ cho cơ quan quản lý đất đai để nhận Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Ngoài tiền phạt, người trốn thuế có phải nộp lại số tiền thuế đã trốn không?

Người vi phạm buộc phải nộp đầy đủ số tiền thuế đã trốn vào ngân sách nhà nước. Trường hợp đã hết thời hiệu xử phạt thì vẫn phải nộp đủ thuế và tiền chậm nộp.

4.2. Cơ quan thuế phát hiện hành vi kê khai giá chuyển nhượng thấp hơn bằng cách nào?

Cơ quan thuế có thể phát hiện qua đối chiếu hồ sơ, điều tra, xác minh thông tin giá thực tế từ các nguồn tin cậy (hợp đồng vay vốn, chuyển tiền, khai báo của các bên…), hoặc qua tố cáo từ người dân.

4.3. Thời hiệu xử phạt hành vi kê khai giá thấp là bao lâu?

Thời hiệu xử phạt hành vi trốn thuế là 5 năm, kể từ ngày hành vi được thực hiện. Hết thời hiệu xử phạt, người vi phạm không bị xử phạt nhưng vẫn phải nộp thuế và tiền chậm nộp.

4.4. Nếu người dân “làm theo hướng dẫn của bên môi giới” kê khai giá thấp thì có bị xử phạt không?

Dù có sự hướng dẫn của môi giới, người đứng tên ký hợp đồng chuyển nhượng và kê khai thuế vẫn là người chịu trách nhiệm pháp lý chính. Do đó, vẫn bị xử phạt nếu hành vi trốn thuế bị phát hiện.