Giá niêm yết là gì? Không niêm yết giá bị phạt bao nhiêu?

1. Giá niêm yết là gì?

Căn cứ Điều 29 Luật Giá 2023 (có hiệu lực từ ngày 1/07/2024) quy định niêm yết giá:

Niêm yết giá

1. Niêm yết giá là hình thức công khai về giá. Giá niêm yết là giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí (nếu có) của hàng hóa, dịch vụ đó do tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh quyết định bằng Đồng Việt Nam, trừ các trường hợp thực hiện theo quy định của pháp luật về ngoại hối. Giá niêm yết được gắn với số lượng hoặc khối lượng hàng hóa, dịch vụ phù hợp, các thông tin khác (nếu có) về đặc điểm kỹ thuật cơ bản, xuất xứ, phương thức mua, bán.

2. Các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ niêm yết giá bảo đảm rõ ràng và không gây nhầm lẫn cho khách hàng về mức giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bằng các hình thức: in, dán, ghi thông tin trên bảng, giấy hoặc in trực tiếp trên bao bì của hàng hóa hoặc các hình thức phù hợp với điều kiện thực tế tại địa điểm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc trên các trang thông tin điện tử để thuận tiện cho việc quan sát, nhận biết của khách hàng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

3. Các tổ chức, cá nhân không được bán cao hơn giá niêm yết; đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá cụ thể thì tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải niêm yết và bán đúng giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền định giá ban hành; đối với hàng hóa, dịch vụ đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền định giá ban hành giá tối thiểu, giá tối đa, khung giá thì phải niêm yết và bán theo giá phù hợp với giá tối thiểu, giá tối đa, khung giá. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ điều chỉnh mức giá niêm yết ngay khi có sự thay đổi về giá của hàng hóa, dịch vụ.

Theo quy định trên, giá niêm yết là giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí (nếu có) của hàng hóa, dịch vụ đó do tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh quyết định bằng Đồng Việt Nam, trừ các trường hợp thực hiện theo quy định của pháp luật về ngoại hối.

2. Không niêm yết giá bị phạt bao nhiêu?

Theo quy định tại Nghị định 109/2013/NĐ-CP, được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định 49/2016/NĐ-CP, mức xử phạt khi không niêm yết giá như sau:

• Từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng: đối với cá nhân kinh doanh không niêm yết giá theo quy định.
• Từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng: đối với tổ chức kinh doanh vi phạm.
• Trường hợp niêm yết giá không rõ ràng, gây nhầm lẫn hoặc không đúng nơi quy định cũng bị xử phạt tương tự.

Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn có thể buộc niêm yết lại giá đúng quy định và thu hồi khoản lợi bất chính (nếu có).

3. Phân biệt Giá Niêm Yết và Giá Bán

Giá niêm yết và giá bán là hai khái niệm thường gặp trong kinh doanh, tuy gần nhau về bản chất nhưng có những điểm khác biệt rõ rệt. Dưới đây là bảng so sánh chi tiết giữa giá niêm yết và giá bán thực tế:

4. Cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bán giá cao hơn giá niêm yết thì bị phạt bao nhiêu tiền?

Căn cứ tại khoản 2, 3 Điều 13 Nghị định 87/2024/NĐ-CP quy định xử phạt hành vi vi phạm quy định về niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ như sau:

Xử phạt hành vi vi phạm quy định về niêm yết giá hàng hóa, dịch vụ

...

2. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi bán cao hơn giá niêm yết hàng hóa, dịch vụ do tổ chức, cá nhân định giá, kê khai giá không thuộc khoản 3 Điều này.

3. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với hành vi bán cao hơn giá niêm yết đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục bình ổn giá, hàng hóa, dịch vụ trong thời gian Nhà nước thực hiện bình ổn giá.

Như vậy, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bán giá cao hơn giá niêm yết thì bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng (phạt tiền lên đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức).

Trường hợp cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bán cao hơn giá niêm yết đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc Danh mục bình ổn giá, hàng hóa, dịch vụ trong thời gian Nhà nước thực hiện bình ổn giá thì bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng (phạt tiền lên đến 60.000.000 đồng đối với tổ chức).

Ngoài ra, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ bán giá cao hơn giá niêm yết phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là buộc trả lại cho khách hàng số tiền đã thu cao hơn giá niêm yết.

Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thông báo công khai nội dung biện pháp khắc phục hậu quả nêu trên lên phương tiện thông tin đại chúng trong thời hạn 30 ngày, trường hợp không xác định được khách hàng hoặc khách hàng từ chối nhận thì nộp toàn bộ số tiền chênh lệch do bán cao hơn mức giá niêm yết vào ngân sách nhà nước.

5. Thực hiện niêm yết giá theo đúng quy định như thế nào?

Căn cứ Điều 29 Luật Giá 2023 quy định về niêm yết giá như sau:

• Niêm yết giá là hình thức công khai về giá.

Giá niêm yết là giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí (nếu có) của hàng hóa, dịch vụ đó do tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh quyết định bằng Đồng Việt Nam, trừ các trường hợp thực hiện theo quy định của pháp luật về ngoại hối.

Giá niêm yết được gắn với số lượng hoặc khối lượng hàng hóa, dịch vụ phù hợp, các thông tin khác (nếu có) về đặc điểm kỹ thuật cơ bản, xuất xứ, phương thức mua, bán.

Các tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ niêm yết giá bảo đảm rõ ràng và không gây nhầm lẫn cho khách hàng về mức giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bằng các hình thức: in, dán, ghi thông tin trên bảng, giấy hoặc in trực tiếp trên bao bì của hàng hóa hoặc các hình thức phù hợp với điều kiện thực tế tại địa điểm bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ hoặc trên các trang thông tin điện tử để thuận tiện cho việc quan sát, nhận biết của khách hàng và cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

• Các tổ chức, cá nhân không được bán cao hơn giá niêm yết;

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá cụ thể thì tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải niêm yết và bán đúng giá do cơ quan nhà nước có thẩm quyền định giá ban hành;

Đối với hàng hóa, dịch vụ đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền định giá ban hành giá tối thiểu, giá tối đa, khung giá thì phải niêm yết và bán theo giá phù hợp với giá tối thiểu, giá tối đa, khung giá. Tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ điều chỉnh mức giá niêm yết ngay khi có sự thay đổi về giá của hàng hóa, dịch vụ.

6. Những câu hỏi thường gặp

6.1. Tại sao giá niêm yết lại là một yêu cầu bắt buộc dù doanh nghiệp có thể thay đổi giá bán thực tế?

Giá niêm yết là mức giá bắt buộc phải công khai rõ ràng theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo sự minh bạch trong giao dịch thương mại. Mặc dù doanh nghiệp có thể linh hoạt giảm giá, chiết khấu hoặc điều chỉnh theo chương trình khuyến mãi, nhưng giá niêm yết vẫn là cơ sở gốc để đối chiếu, tính toán nghĩa vụ thuế, và xử lý khiếu nại nếu xảy ra tranh chấp. Ngoài ra, việc công khai giá niêm yết còn giúp doanh nghiệp thể hiện sự chuyên nghiệp, uy tín và cạnh tranh minh bạch trên thị trường.

6.2. Trong giao dịch thương mại điện tử, việc niêm yết giá có bắt buộc không? Nếu sai giá thì xử lý thế nào?

Có, theo quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP về thương mại điện tử, các website bán hàng hoặc sàn TMĐT phải niêm yết giá rõ ràng cho từng sản phẩm, dịch vụ được cung cấp. Trường hợp niêm yết sai giá (ví dụ: gõ nhầm 100.000 thành 10.000 đồng), bên bán có thể từ chối giao hàng nếu chứng minh được lỗi kỹ thuật, nhưng cũng có thể bị xử phạt nếu lợi dụng sai sót để lừa dối người tiêu dùng. Vì vậy, giá niêm yết trên nền tảng trực tuyến cần được kiểm tra, cập nhật thường xuyên và bảo đảm tính chính xác tuyệt đối để tránh hậu quả pháp lý.