Tìm kiếm
Chương V Bộ luật hình sự 2015: Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
1. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự là thời hạn do Bộ luật này quy định mà khi hết thời hạn đó thì người phạm tội không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
2. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được quy định như sau:
a) 05 năm đối với tội phạm ít nghiêm trọng;
b) 10 năm đối với tội phạm nghiêm trọng;
c) 15 năm đối với tội phạm rất nghiêm trọng;
d) 20 năm đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
3. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự được tính từ ngày tội phạm được thực hiện. Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội lại thực hiện hành vi phạm tội mới mà Bộ luật này quy định mức cao nhất của khung hình phạt đối với tội ấy trên 01 năm tù, thì thời hiệu đối với tội cũ được tính lại kể từ ngày thực hiện hành vi phạm tội mới.
Nếu trong thời hạn quy định tại khoản 2 Điều này, người phạm tội cố tình trốn tránh và đã có quyết định truy nã, thì thời hiệu tính lại kể từ khi người đó ra đầu thú hoặc bị bắt giữ.
Không áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự quy định tại Điều 27 của Bộ luật này đối với các tội phạm sau đây:
1. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia quy định tại Chương XIII của Bộ luật này;
2. Các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh quy định tại Chương XXVI của Bộ luật này;
3. Tội tham ô tài sản thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 353 của Bộ luật này; tội nhận hối lộ thuộc trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 354 của Bộ luật này.
1. Người phạm tội được miễn trách nhiệm hình sự khi có một trong những căn cứ sau đây:
a) Khi tiến hành điều tra, truy tố hoặc xét xử, do có sự thay đổi chính sách, pháp luật làm cho hành vi phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;
b) Khi có quyết định đại xá.
2. Người phạm tội có thể được miễn trách nhiệm hình sự khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử do chuyển biến của tình hình mà người phạm tội không còn nguy hiểm cho xã hội nữa;
b) Khi tiến hành điều tra, truy tố, xét xử, người phạm tội mắc bệnh hiểm nghèo dẫn đến không còn khả năng gây nguy hiểm cho xã hội nữa;
c) Người phạm tội tự thú, khai rõ sự việc, góp phần có hiệu quả vào việc phát hiện và điều tra tội phạm, cố gắng hạn chế đến mức thấp nhất hậu quả của tội phạm và lập công lớn hoặc có cống hiến đặc biệt, được Nhà nước và xã hội thừa nhận.
3. Người thực hiện tội phạm ít nghiêm trọng hoặc tội phạm nghiêm trọng do vô ý gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm hoặc tài sản của người khác và được người bị hại hoặc người đại diện của người bị hại tự nguyện hòa giải và đề nghị miễn trách nhiệm hình sự, thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.
Chapter V
TIME LIMIT FOR CRIMINAL PROSECUTION; EXEMPTION FROM CRIMINAL RESPONSIBILITY
Article 27. Time limit for criminal prosecution
1. The time limit for criminal prosecution is a time limit set out by this document and upon the expiration of which the offender does not face any criminal prosecution.
2. Time limits for criminal prosecution:
a) 05 years for less serious crimes;
b) 10 years for serious crimes;
c) 20 years for very serious crimes;
d) 20 years for extremely serious crimes.
3. The time limit for criminal prosecution begins from the day on which the crime is committed. During the time limit set out in Clause 2 of this Article, if the offender commits another crime for which the maximum sentence is over 1 year's imprisonment, the time limit for prosecution for the previous crime will be reset and begins from the day on which the new crime is committed.
During the time limit set out in Clause 2 of this Article, if the offender deliberately evades capture and a wanted notice has been issued, the time limit will begin when he/she turns himself/herself in or gets arrested.
Article 28. Non-application of time limit for criminal prosecution
Time limit for criminal prosecution does not apply to the following crimes:
1. Infringement of national security specified in Chapter XIII hereof;
2. Disturbing the peace, crimes against humanity and war crimes specified in Chapter XXVI hereof;
3. Embezzlement in the circumstances specified in Clause 3 and Clause 4 Article 353 hereof; acceptance of bribes in the circumstances specified in Clause 3 and Clause 4 Article 254 hereof.
Article 29. Basis for exemption from criminal responsibility
1. A criminal offender shall be exempt from criminal responsibility on one of the following bases:
a) A policy or law is changed during the process of investigation, prosecution or trial and accordingly, the offender's act is no longer dangerous to society;
b) A general amnesty is granted.
2. A criminal offender might be exempt from criminal responsibility on one of the following bases:
a) The situation is changed during the process of investigation, prosecution or trial and accordingly, the offender is no longer dangerous to society;
b) The offender has a fatal disease during the process of investigation, prosecution or trial and no longer poses a threat to society;
c) The offender confesses his/her crime, contributes to the crime discovery and investigation; minimizes the damage inflicted by his/her crime, have made reparation or special contributions that are recognized by the State and society.
3. The person who involuntarily commits a less serious crime or a serious crime and causes damage to life, health, honor or property of others will be exempt from criminal responsibility if the aggrieved person or his/he representative voluntarily seeks reconciliation and requests exemption from criminal responsibility
Cập nhật
Bài viết liên quan
Mức phạt hành chính trốn thuế thu nhập cá nhân mới nhất 2025 bao nhiêu?
Mức phạt hành chính trốn thuế thu nhập cá nhân mới nhất 2025 bao nhiêu?
Thuế thu nhập cá nhân là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi người. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nghĩa vụ này và những hậu quả khi cố tình trốn thuế. Vậy, không đóng thuế thu nhập cá nhân sẽ phải đối mặt với những hình phạt gì? Bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp thắc mắc này và hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc đóng thuế. 13/11/202504 quy định về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự
04 quy định về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự
Trong quá trình điều tra và xét xử các vụ án hình sự, phong tỏa tài khoản ngân hàng là một biện pháp quan trọng nhằm ngăn chặn tẩu tán tài sản, bảo đảm thi hành án, hoặc phục vụ công tác điều tra. Tuy nhiên, việc phong tỏa tài khoản cần tuân thủ những quy định pháp luật chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi của người liên quan cũng như tính minh bạch và công bằng của quá trình tố tụng. Bài viết dưới đây sẽ làm rõ 04 quy định quan trọng về phong tỏa tài khoản trong vụ án hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam. 29/05/2025Người mang hai quốc tịch có phải thực hiện nghĩa vụ quân sự không?
Người mang hai quốc tịch có phải thực hiện nghĩa vụ quân sự không?
Nghĩa vụ quân sự là một nghĩa vụ thiêng liêng và cao quý đối với mọi công dân Việt Nam. Theo quy định pháp luật, khi đáp ứng đủ điều kiện mà pháp luật quy định, công dân Việt Nam sẽ có nghĩa vụ thực hiện nghĩa vụ quân sự. Tuy nhiên, với một số trường hợp như công dân mang hai quốc tịch trở lên thì họ có cần phải thực hiện nghĩa vụ quân sự không? Hãy cùng theo dõi bài viết sau để tìm được câu trả lời chính xác nhất. 31/12/2024Đồng phạm giết người được xác định như thế nào?
Đồng phạm giết người được xác định như thế nào?
Trong một vụ án giết người có sự tham gia của nhiều người, việc xác định rõ ai là người trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội và ai là người đóng vai trò hỗ trợ, xúi giục hay chủ mưu là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử. Theo Bộ luật Hình sự năm 2025, đồng phạm là trường hợp có từ hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Tuy nhiên, không phải ai có mặt tại hiện trường cũng bị xem là đồng phạm giết người. Vậy pháp luật hiện hành quy định như thế nào để xác định một người là đồng phạm trong tội danh này? Bài viết dưới đây sẽ phân tích cụ thể các dấu hiệu pháp lý để nhận diện đồng phạm trong tội giết người theo quy định mới nhất. 16/06/2025Quy định mức xử lý hành vi liên quan đến các tệ nạn xã hội mới nhất 2025 ra sao?
Quy định mức xử lý hành vi liên quan đến các tệ nạn xã hội mới nhất 2025 ra sao?
Phòng tránh tệ nạn xã hội không chỉ là việc của một cá nhân, tổ chức mà cần phải có sự phối hợp chung tay của cả cộng đồng. Việc phòng tránh tệ nạn xã hội là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị kết hợp với người dân. 29/05/2025Sử dụng hình ảnh khi không được sự cho phép xử lý như thế nào mới nhất 2025?
Sử dụng hình ảnh khi không được sự cho phép xử lý như thế nào mới nhất 2025?
Khi sử dụng hình ảnh của người khác mà không được sự đồng ý hoặc không tuân thủ các quy định pháp luật, vấn đề này có thể dẫn đến các vi phạm liên quan đến quyền sở hữu trí tuệ, quyền cá nhân hoặc các quyền liên quan khác. Câu hỏi đặt ra là liệu hành động này có vi phạm pháp luật hay không, và nếu có, thì mức độ xử lý sẽ ra sao? Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về các quy định pháp lý liên quan đến việc sử dụng hình ảnh khi không có sự cho phép và các hình thức xử lý vi phạm trong trường hợp này. 16/04/2025Quy định về tình tiết "dùng thủ đoạn xảo quyệt" trong Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
Quy định về tình tiết "dùng thủ đoạn xảo quyệt" trong Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
Theo quy định pháp luật, tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm những mối quan hệ được pháp luật công nhận và bảo vệ. Theo quy định pháp luật, khi tiến hành xét xử một vụ án hình sự, khi căn cứ vào hành vi phạm tội, tòa án sẽ còn xem xét đến cả những tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ trên thực tế vụ án để đưa ra một bản án đúng đắn nhất, mà trong đó, “dùng thủ đoạn xảo quyệt” là một tình tiết mang tính quan trọng trong quá trình xem xét vụ án. Hãy cùng theo dõi bài viết sau đây để hiểu rõ hơn về quy định này. 25/05/2025Tác hại của ma túy. Xử lý hành vi vi phạm sử dụng chất ma túy
Tác hại của ma túy. Xử lý hành vi vi phạm sử dụng chất ma túy
Ma túy là một hiểm họa lớn nhưng chúng ta hoàn toàn có thể chiến thắng. Hãy cùng nhau chung tay đẩy lùi tệ nạn này để xây dựng một xã hội lành mạnh và văn minh. Sử dụng ma túy là một hành vi nguy hiểm, gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và xã hội. Ma túy không chỉ gây hại cho sức khỏe mà còn làm suy yếu ý chí, phá hủy cuộc sống của người sử dụng. 06/11/2024Lừa đảo chiếm đoạt tài sản giá trị bao nhiêu thì bị phạt tù?
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản giá trị bao nhiêu thì bị phạt tù?
Lừa đảo chiếm đoạt tài sản là hành vi dùng các thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác. Đây là một tội danh thuộc nhóm các tội xâm phạm sở hữu được quy định trong Bộ luật Hình sự 2015. 27/04/2025Tội vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ được quy định như thế nào?
