Giáo án Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu (Chân trời sáng tạo) Ngữ văn 12

Giáo án Ngữ văn 12 (Chân trời sáng tạo): Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

I. MỤC TIÊU

1. Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những nhiệm vụ của bản thân trong học tập.

- Năng lực giao tiếp, hợp tác: Biết chủ động đề xuất mục đích hợp tác khi được giao nhiệm vụ.

2. Năng lực đặc thù

- Vận dụng được những hiểu biết về tác giả Hồ Chí Minh để đọc hiểu một số tác phẩm của Người.

- Nhận biết, phân tích được nội dung của luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu, độc đáo trong một VB nghị luận; chỉ ra mối liên hệ của chúng.

- Phân tích và đánh giá được cách tác giả sử dụng một số thao tác nghị luận trong VB để đạt được mục đích.

- Phân tích được các biện pháp tu từ, từ ngữ, câu khẳng định, phủ định trong VB nghị luận và đánh giá hiệu quả của việc sử dụng các hình thức này; nhận biết và phân tích được vai trò của cách lập luận và ngôn ngữ biểu cảm trong VB nghị luận.

3. Về phẩm chất

- Biết trân trọng lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc; phát huy trách nhiệm của công dân trẻ đối với cộng đồng.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1. Chuẩn bị của giáo viên

- Giáo án, tài liệu tham khảo, kế hoạch bài dạy

- Phiếu học tập, trả lời câu hỏi

- Bảng giao nhiệm vụ cho HS hoạt động trên lớp

- Bảng giao nhiệm vụ học tập cho HS ở nhà

2. Chuẩn bị của học sinh

- SGK, SBT Ngữ văn 12, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi.

III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

a. Mục đích: Giúp huy động tri thức nền, HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.

b. Nội dung: HS dựa vào hiểu biết để trả lời câu hỏi.

c. Sản phẩm: HS vận dụng kiến thức để trả lời câu hỏi GV đưa ra.

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV đặt câu hỏi cho HS: Qua các văn bản đã học, em có cảm nhận như thế nào về văn thơ Hồ Chí Minh?

Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS liên hệ thực tế, dựa vào hiểu biết của bản thân cùng trả lời câu hỏi.

- GV quan sát, hỗ trợ HS thực hiện (nếu cần thiết).

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận

- GV mời đại diện 1-2 HS trả lời câu hỏi.

- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, có thể phản biện nếu thấy không đúng.

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức: HS tự do phát biểu cảm nhận của mình.

B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

* Hoạt động hướng dẫn đọc mở rộng theo thể loại: Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu; Cảnh rừng Việt Bắc.

a. Mục tiêu:

- Vận dụng kĩ năng đọc để hiểu nội dung VB.

- Vận dụng hiểu biết về tác giả Hồ Chí Minh để đọc hiểu một số tác phẩm của Người

b. Nội dung: GV tổ chức thực hiện phân tích các nội dung của bài học.

c. Sản phẩm: Kết quả đọc, câu trả lời của HS

d. Tổ chức thực hiện:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV giao nhiệm vụ:

+ Đọc văn bản trong sgk

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

HS hoạt động theo nhóm trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận

HS báo cáo kết quả hoạt động

* Văn bản Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu

Câu 1 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Tóm tắt các sự kiện được kể trong văn bản trên.

Trả lời:

(1) và (2): Những trò lố không "chính thức" - hành trình từ Mác-xây (Marseille, Pháp) sang Việt Nam để thực hiện lời hứa của ông Va-ren sau khi nhậm chức Toàn quyền Đông Dương, gồm các sự kiện:

- Ông Va-ren hứa trước công luận sẽ "chăm sóc" cụ Phan Bội Châu, nhưng từ Mác-xây đến Sài Gòn phải mất 4 tuần đường thuy.

- Dân chúng tiếp đón ông Va-ren ở Sài Gòn. Trong lúc đó cụ Phan Bội Châu ván bị cấm tù.

- Từ Sài Gòn ra Hà Nội, dừng tại Huế, triều đình tiếp đón ông Va-ren. Trong lúc đó, cụ Phan Bội Châu văn bị cẩm tủ.

(3), (4): Những trò lố "chính thức": Cuộc hội kiến giữa ông Va-ren và người tù Phan Bội Châu tại nhà giam Hoa Lò (Hà Nội) và sự thật về phản ứng của người tù trước sự "chăm sóc" của quan Toàn quyền, gồm các sự kiện:

- Ông Va-ren thao thao diễn thuyết, tự nêu gương bản thân mong cụ Phan Bội Châu hợp tác với "Mẫu quốc".

- Cụ Phan Bội Châu nghe và "im lặng dửng dưng"; nghĩa là cụ Phan Bội Châu vản bị cẩm tù.

Chỉ có điều không rõ là Cụ đã phản ứng trước bài diễn thuyết thế nào? Người kể chuyện cung cấp hai nguồn tin kèm hai lời bình:

- Thông tin từ nhân chứng thứ nhất và lời bình thứ nhất của người kể chuyện:

+ Thông tin 1: "anh lính đõng An Nam bổng súng chào ở cửa ngục là cứ bảo rằng, nhìn qua chấn song, có thấy một sự thay đổi nhẹ trên nét mặt người tủ lứng tiếng. Anh quả quyết - cái anh chàng ranh mãnh đó - rằng có thấy đôi ngọn râu mép người tủ nhéch lên một chút rôi lại hạ xuống ngay, và cái đó chi diễn ra có một lần thôi".

+ Lời bình 1: Nếu quả thật thế, thì có thể là lúc ấy Phan Bội Châu có mim cười, mim cười một cách kín đáo, vô hình và im lặng, như cánh ruồi lướt qua vậy.

- Thông tin từ nhân chứng thứ hai và lời bình thứ hai của người kể chuyện:

+ Thông tin 2 (T.B): "- Một nhân chứng thứ hai của cuộc hội kiến Va-ren - Phan Bội Châu (xin chẳng đám nêu tên nhân chứng này) lại quả quyết ràng Phan Bội Châu đã nhổ vào mặt Va-ren'.

+ Lời bình 2: "cái đó thì cũng có thể”.

Câu 2 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Nhân vật chính trong truyện là ai? Dựa vào đâu để bạn khẳng định như vậy?

Trả lời:

- Nhân vật chính: Phan Bội Châu.

- Dựa vào tần suất xuất hiện của nhân vật trong văn bản.

Câu 3 (trang 78 sgk Ngữ văn 12 Tập 2): Liệt kê những hành động, lời nói của Va-ren trước và trong cuộc hội kiến với Phan Bội Châu tại nhà ngục Hỏa Lò, từ đó nêu nhận xét về:

a. Tính cách của nhân vật Va-ren.

b. Nghệ thuật miêu tả, thể hiện tính cách nhân vật này của tác giả.

................................

................................

................................