Quy định vi phạm hình sự là gì mới nhất 2025
Quy định vi phạm hình sự là gì mới nhất 2025

1. Quy định vi phạm hình sự là gì mới nhất 2025?

Hành vi vi phạm hình sự, còn gọi là tội phạm, là những hành động nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật Hình sự. Các hành vi này do cá nhân có đủ năng lực chịu trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện, có thể là do cố ý hoặc vô ý. Tội phạm có thể xâm hại đến các lợi ích quan trọng của Nhà nước và xã hội như: độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, chế độ chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân. Ngoài ra, tội phạm còn có thể ảnh hưởng đến quyền con người và các lĩnh vực khác mà pháp luật quy định phải xử lý bằng biện pháp hình sự.

Phân biệt vi phạm hành chính và vi phạm hình sự
Phân biệt vi phạm hành chính và vi phạm hình sự

2. Phân biệt vi phạm hành chính và vi phạm hình sự

Tiêu chí

Vi phạm hành chính

Vi phạm hình sự

Luật điều chỉnh

Luật xử lý vi phạm hành chính 2012 sửa đổi 2020

Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017)

Định nghĩa

Vi phạm hành chính là hành vi có lỗi do cá nhân, tổ chức thực hiện, vi phạm quy định của pháp luật về quản lý nhà nước mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt vi phạm hành chính.

Vi phạm hình sự (hay còn gọi là tội phạm) là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hóa, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm quyền con người, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa mà theo quy định của Bộ luật này phải bị xử lý hình sự.

Đối tượng xâm phạm

Xâm phạm các quy định trong quản lý hành chính nhà nước.

Xâm phạm các mối quan hệ được Bộ luật Hình sự bảo vệ: tính mạng, sức khỏe công dân...

Mức độ nguy hiểm

Nhẹ hơn

Nặng hơn

Biện pháp xử lý

Bị xử lý bằng các biện pháp cưỡng chế ít nghiêm khắc hơn và không để lại án tích.

Bị xử lý bằng các chế tài hình sự trong đó có các hình phạt hạn chế quyền tự do thậm chí tước đi quyền sống của con người: Phạt tù, tử hình...và có để lại án tích.

Thẩm quyền xử phạt

Có cơ quan ngoài cơ quan quản lý hành chính nhà nước ví dụ: Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam,...

Tòa án

Tiền án, tiền sự

Bị ghi tiền sự nếu vi phạm các hành vi có tính chất hình sự nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Người phạm tội có bản án xét xử của Tòa án thì bị xem là có tiền án.

Chủ thể thực hiện

Chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hành chính là tổ chức, cá nhân.

Chủ thể thực hiện hành vi vi phạm hình sự là cá nhân, pháp nhân thương mại.

Tội dân sự là gì? Ví dụ về vi phạm dân sự chuẩn quy định mới nhất 2025
Tội dân sự là gì? Ví dụ về vi phạm dân sự chuẩn quy định mới nhất 2025

3. Tội dân sự là gì? Ví dụ về vi phạm dân sự chuẩn quy định mới nhất 2025

Vi phạm dân sự là hành vi trái pháp luật, xâm phạm đến các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân được pháp luật bảo vệ, gây ra thiệt hại cho người khác. Vi phạm dân sự có thể bao gồm các hành vi như không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trong hợp đồng, xâm phạm quyền sở hữu, quyền tác giả, hoặc các quyền nhân thân khác.

Các hành vi vi phạm dân sự thường gặp bao gồm việc vi phạm các nguyên tắc, điều cấm được quy định trong Bộ luật Dân sự; vi phạm nghĩa vụ dân sự hoặc các điều khoản trong hợp đồng; vi phạm pháp luật dân sự ngoài hợp đồng; và các hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.

Một số ví dụ cụ thể như sau:

  • Trường hợp A cho B vay tiền có lập giấy vay nợ, trong đó quy định rõ thời hạn hoàn trả là 2 tháng. Tuy nhiên, khi đến hạn, B không trả nợ theo cam kết và liên tục trì hoãn, không thực hiện nghĩa vụ dân sự.

  • Công ty A và công ty B ký hợp đồng mua bán 2 tấn bột mì, với thời hạn giao hàng là ngày 24/8/2022. Đến ngày giao, công ty A không giao đủ số lượng hàng như đã thỏa thuận, gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất của công ty B.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Ai có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Cá nhân từ đủ độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự và có năng lực hành vi đầy đủ, cũng như pháp nhân thương mại (trong những trường hợp cụ thể theo quy định của pháp luật) đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thực hiện hành vi phạm tội.

4.2. Có những loại vi phạm hình sự nào?

Vi phạm hình sự được phân loại theo nhiều tiêu chí, trong đó phổ biến nhất là:

  • Tội phạm ít nghiêm trọng

  • Tội phạm nghiêm trọng

  • Tội phạm rất nghiêm trọng

  • Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

Ngoài ra, tội phạm còn được chia theo lĩnh vực như: tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người; tội về kinh tế; tội ma túy; tội tham nhũng; v.v.

4.3. Hành vi cố ý và vô ý trong vi phạm hình sự khác nhau như thế nào?

  • Cố ý là khi người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm, thấy trước hậu quả và mong muốn (hoặc bỏ mặc) hậu quả xảy ra.

  • Vô ý là khi người phạm tội không nhận thức được hậu quả do bất cẩn hoặc tin rằng hậu quả sẽ không xảy ra.

4.4. Vi phạm hình sự và vi phạm hành chính khác nhau ở điểm nào?

Vi phạm hình sự là hành vi nguy hiểm cho xã hội ở mức độ cao, bị xử lý bằng các hình phạt nghiêm khắc như tù giam, cải tạo không giam giữ, phạt tiền,... Vi phạm hành chính có mức độ nhẹ hơn và chỉ bị xử phạt bằng các biện pháp như phạt tiền, cảnh cáo, tước quyền sử dụng giấy phép,...