Hợp đồng thử việc có bắt buộc là văn bản không?

1. Hợp đồng thử việc có bắt buộc là văn bản không?

Theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam, hợp đồng thử việc không bắt buộc phải lập thành văn bản, nhưng việc ký kết hợp đồng thử việc bằng văn bản là cách thức được khuyến khích để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của cả hai bên được rõ ràng, tránh tranh chấp sau này.

Tuy nhiên, nếu thời gian thử việc kéo dài từ 1 tháng trở lên thì người sử dụng lao động phải lập hợp đồng thử việc bằng văn bản theo quy định để làm cơ sở pháp lý cho việc quản lý và xử lý.

2. Hợp đồng thử việc là gì?

Hợp đồng thử việc là một loại hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động và người lao động trong giai đoạn thử việc. Mục đích của hợp đồng thử việc là để người sử dụng lao động đánh giá năng lực, kỹ năng, thái độ làm việc của người lao động trước khi quyết định ký hợp đồng lao động chính thức.

3. Thời gian thử việc là bao lâu?

Căn cứ quy định của điều 25, Luật lao động năm 2019 quy định về thời gian thử việc như sau:

Điều 25. Thời gian thử việc

Thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và bảo đảm điều kiện sau đây:

1. Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp;

2. Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên;

3. Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ;

4. Không quá 06 ngày làm việc đối với công việc khác.

Theo đó, căn cứ vào tính chất công việc để xác định thời gian thử việc phù hợp với quy định của pháp luật lao động. Ví dụ: Công ty thuê giám đốc điều hành (Giám đốc tài chính, giám đốc kinh doanh ...) thì thời gian thử việc tối đa không quá 180 ngày. Với các công việc phổ thông khác như bưng bê cafe, bán trà sữa .. thì thời gian thử việc không quá 06 ngày làm việc.

4. Thử việc có đóng BHXH cho người lao động không?

Theo quy định pháp luật hiện hành, người lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc gồm:

Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

• Người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng
• Và các trường hợp khác.

Như vậy, việc tham gia BHXH bắt buộc sẽ căn cứ vào hình thức hợp đồng, tên gọi của hợp đồng, không căn cứ vào tính chất của mối quan hệ lao động, nghĩa là nếu công ty và người lao động ký hợp đồng lao động và hợp đồng đó có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thì phải tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, không quan tâm hợp đồng lao động đó có quy định về việc thử việc hay không. Nếu công ty ký hợp đồng thử việc, thỏa thuận thử việc độc lập với hợp đồng lao động, thì công ty không bắt buộc tham gia BHXH cho người lao động.

Hiện nay, có 02 hình thức thỏa thuận thử việc:

• Ký kết hợp đồng thử việc.
• Thoả thuận nội dung thử việc trong hợp đồng lao động chính thức.

Với quy định trên:

• Trường hợp người lao động ký kết hợp đồng thử việc:

Công ty không phải đóng BHXH cho người lao động.

• Trường hợp thoả thuận nội dung thử việc trong hợp đồng lao động:

Nếu hợp đồng lao động có thời hạn từ 1 tháng trở lên, công ty bắt buộc phải tham gia BHXH cho người lao động kể từ thời điểm ký kế hợp đồng lao động.

5. Hợp đồng thử việc có phải hợp đồng lao động không?

Tại Điều 24 Bộ luật Lao động 2019 có quy định như sau:

Thử việc

1. Người sử dụng lao động và người lao động có thể thỏa thuận nội dung thử việc ghi trong hợp đồng lao động hoặc thỏa thuận về thử việc bằng việc giao kết hợp đồng thử việc.

2. Nội dung chủ yếu của hợp đồng thử việc gồm thời gian thử việc và nội dung quy định tại các điểm a, b, c, đ, g và h khoản 1 Điều 21 của Bộ luật này.

3. Không áp dụng thử việc đối với người lao động giao kết hợp đồng lao động có thời hạn dưới 01 tháng.

Theo đó, hợp đồng thử việc là hợp đồng được soạn thảo riêng hoặc được bao gồm trong hợp đồng lao động.

Nếu các bên soạn thảo riêng thì nội dung của hợp đồng thử việc bao gồm các điều khoản cơ bản quy định tại các điểm a, b, c, đ, g, h khoản 1 Điều 21 Bộ luật Lao động 2019.

Nói cách khác, nội dung của hợp đồng thử việc có thể là một phần của hợp đồng lao động hoặc có thể là một thỏa thuận riêng biệt.

Điều này cũng có nghĩa rằng, hợp đồng thử việc không là hợp đồng lao động, vì nội dung của hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động có sự khác biệt.

Ngoài ra, mục đích khi giao kết hợp đồng thử việc là đánh giá khả năng phù hợp của nhân viên trong khoảng thời gian chính trước khi ký kết hợp đồng lao động chính thức.

Ngược lại, hợp đồng lao động được giao kết sau khi người lao động đã qua thời gian thử việc. Vậy nên, hợp đồng lao động có thể có thêm nội dung thử việc nhưng hợp đồng lao động không là hợp đồng thử việc.

6. Phân biệt hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động chuẩn quy định mới nhất 2025

Hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động chính thức là hai loại hợp đồng lao động quan trọng trong quan hệ lao động, mỗi loại có những đặc điểm và quy định riêng biệt. Dưới đây là phân biệt chi tiết giữa hợp đồng thử việc và hợp đồng lao động chính thức:

7. Những câu hỏi thường gặp

7.1. Hợp đồng thử việc có thể thay đổi điều khoản giữa chừng không?

Trong quá trình thử việc, nếu phát sinh nhu cầu thay đổi về công việc, mức lương hoặc thời gian thử việc, hai bên có thể thỏa thuận để điều chỉnh các điều khoản trong hợp đồng thử việc. Tuy nhiên, việc thay đổi này cần được thực hiện bằng văn bản và có sự đồng thuận rõ ràng từ cả người sử dụng lao động và người lao động. Việc thay đổi không được làm giảm quyền lợi tối thiểu mà pháp luật quy định cho người lao động, chẳng hạn như mức lương thử việc không được thấp hơn 85% lương chính thức của công việc đó. Ngoài ra, người lao động cũng phải được thông báo trước và có quyền từ chối nếu không đồng ý với các điều khoản mới.

7.2. Người lao động có quyền từ chối ký hợp đồng thử việc không?

Người lao động hoàn toàn có quyền từ chối ký hợp đồng thử việc nếu họ không đồng ý với các điều khoản trong hợp đồng hoặc không muốn tham gia thử việc. Tuy nhiên, trong thực tế, việc từ chối ký hợp đồng thử việc có thể ảnh hưởng đến cơ hội được nhận làm việc chính thức tại công ty, bởi hợp đồng thử việc là cơ sở để người sử dụng lao động đánh giá năng lực và thái độ làm việc của ứng viên. Do đó, nếu không ký hợp đồng thử việc, người lao động có thể mất đi cơ hội được tuyển dụng chính thức. Đây cũng là một trong những lý do mà các ứng viên thường cân nhắc kỹ trước khi từ chối ký hợp đồng thử việc.