Có nợ xấu có vay thế chấp được không?
Có nợ xấu có vay thế chấp được không?

1. Có nợ xấu có vay thế chấp được không?

Vay thế chấp là hình thức vay vốn sử dụng tài sản có giá trị như bất động sản, ô tô, sổ tiết kiệm,... để đảm bảo khoản vay. Khi người vay mất khả năng trả nợ, ngân hàng có quyền xử lý tài sản thế chấp nhằm thu hồi vốn. Tuy nhiên, nếu người vay có lịch sử nợ xấu, khả năng vay thế chấp sẽ phụ thuộc vào mức độ nợ xấu và chính sách của từng ngân hàng. Dưới đây là phân tích cụ thể:

Trường hợp nợ xấu nhóm 1 và 2: Còn khả năng vay

  • Nhóm 1 (nợ đủ tiêu chuẩn): Hồ sơ tín dụng vẫn được đánh giá tích cực. Người vay hoàn toàn có thể tiếp tục vay thế chấp nếu đáp ứng các điều kiện cơ bản.
  • Nhóm 2 (nợ cần chú ý): Thường do chậm trả dưới 90 ngày. Trong nhiều trường hợp, nếu người vay đã thanh toán toàn bộ khoản nợ cũ, ngân hàng có thể xem xét cho vay lại, nhưng sẽ yêu cầu:
    • Chứng minh thu nhập ổn định.
    • Có tài sản đảm bảo có giá trị.
    • Có thể áp dụng lãi suất cao hơn thông thường hoặc yêu cầu thêm bảo lãnh
  • Trường hợp nợ xấu nhóm 3, 4, 5: Khó hoặc không thể vay
    • Đây là các nhóm nợ dưới tiêu chuẩn, nghi ngờ mất vốn và có khả năng mất vốn, thường do chậm trả trên 90 ngày. Người thuộc nhóm này hầu như không thể vay thế chấp tại các ngân hàng hoặc tổ chức tài chính uy tín, ngay cả khi có tài sản giá trị cao.
    • Ngay cả khi đã tất toán nợ và được xóa nợ xấu trên hệ thống CIC, khách hàng vẫn phải chờ thêm 12 – 60 tháng để khôi phục uy tín tín dụng.

Ngân hàng xem xét những yếu tố nào?

Dù thuộc nhóm nào, để được xét duyệt vay thế chấp khi có lịch sử nợ xấu, ngân hàng sẽ cân nhắc các yếu tố sau:

  • Loại tài sản thế chấp: Ưu tiên tài sản dễ thanh khoản như nhà đất, ô tô,...
  • Khả năng tài chính hiện tại: Thu nhập ổn định, công việc rõ ràng, có chứng minh tài chính sẽ là lợi thế.
  • Lịch sử tín dụng sau nợ xấu: Thái độ hợp tác trả nợ và không phát sinh nợ mới là điểm cộng.
  • Chính sách ngân hàng: Một số ngân hàng có thể xét duyệt linh hoạt hơn nhưng thường áp dụng lãi suất cao hơn hoặc yêu cầu điều kiện bổ sung.

Kết luận: Người từng có nợ xấu vẫn có thể vay thế chấp, nhưng chủ yếu là nhóm 1 và nhóm 2, với điều kiện đã xử lý xong khoản nợ cũ và có tài sản đảm bảo phù hợp. Với nhóm 3 trở lên, cơ hội vay tại ngân hàng hầu như bằng 0, người vay nên tập trung cải thiện lịch sử tín dụng trước khi nộp hồ sơ vay mới.

2. Kiểm tra nợ xấu nhanh chóng như thế nào?

(1) Kiểm tra nợ xấu qua website của CIC

Bước 1: Truy cập website CIC

  • Mở trình duyệt và truy cập vào trang web chính thức của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) tại https://cic.gov.vn. (Truy cập đúng trang web chính thức để đảm bảo bảo mật thông tin cá nhân)

Bước 2: Đăng ký tài khoản

  • Nhấn vào mục "Đăng ký" trên trang chủ.
  • Điền đầy đủ và chính xác thông tin cá nhân theo biểu mẫu đăng ký.
  • Đồng ý với các điều khoản và nhấn "Đăng ký" để hoàn tất quá trình.

Bước 3: Xác thực tài khoản

  • Sau khi đăng ký, bạn sẽ nhận mã OTP qua SMS hoặc email.
  • Nhập mã OTP vào ô xác nhận và nhấn "Xác thực".
  • Trong một số trường hợp, CIC có thể yêu cầu xác thực thêm thông qua gọi điện thoại.

Bước 4: Đăng nhập và tra cứu nợ xấu

  • Sử dụng tên đăng nhập và mật khẩu đã được cấp qua email/SMS.
  • Vào mục "Thông tin cá nhân" và chọn lịch sử tín dụng
  • Tại đây, hệ thống sẽ hiển thị thông tin chi tiết như: Nhóm nợ xấu hiện tại, các khoản vay đang sử dụng, các khoản vay đã thanh toán, lịch sử thanh toán,...

(2) Kiểm tra nợ xấu qua ứng dụng CIC Connect

Bước 1: Tải và cài đặt ứng dụng CIC Connect trên CH Play và App Store

  • Lưu ý cần phải kiểm tra tên nhà phát triển và đánh giá ứng dụng để tải đúng app do Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) phát hành.

Bước 2: Đăng ký tài khoản

  • Mở ứng dụng và chọn "Đăng ký".
  • Điền đầy đủ thông tin cá nhân theo biểu mẫu yêu cầu.
  • Đồng ý với các điều khoản và nhấn "Đăng ký" để hoàn tất.

Bước 3: Xác thực tài khoản

  • Nhập mã OTP được gửi qua SMS hoặc email vào ô xác thực và nhấn "Xác thực".
  • Trong một số trường hợp, CIC có thể liên hệ qua cuộc gọi để xác thực thêm thông tin.

Bước 4: Đăng nhập và tra cứu nợ xấu

  • Đăng nhập bằng tên đăng nhập và mật khẩu đã tạo.
  • Trên giao diện chính của ứng dụng, chọn "Tra cứu nợ xấu".
  • Hệ thống sẽ hiển thị chi tiết về tình trạng nợ xấu của bạn.

3. Khoản nợ quá hạn là gì?

Định nghĩa khoản nợ quá hạn được quy định tại Điều 3 Thông tư 31/2024/TT-NHNN như sau:

Giải thích từ ngữ

Trong Thông tư này, những từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

...

2. Khoản nợ là số tiền ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng đã gửi, thanh toán, giải ngân từng lần theo thỏa thuận (đối với trường hợp mỗi lần giải ngân có thời điểm cuối cùng của thời hạn, kỳ hạn trả nợ khác nhau) hoặc số tiền ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng đã giải ngân theo thỏa thuận (đối với trường hợp nhiều lần giải ngân nhưng có thời điểm cuối cùng của thời hạn và kỳ hạn trả nợ giống nhau) đối với nợ chưa hoàn trả của một khách hàng.

3. Khoản nợ quá hạn là khoản nợ mà khách hàng không trả được đúng hạn một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi theo thỏa thuận với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng. Đối với khoản cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng, khoản nợ quá hạn là khoản nợ mà khách hàng sử dụng thẻ không trả được nghĩa vụ trả nợ đến hạn thanh toán của mình theo thỏa thuận phát hành, sử dụng, thanh toán thẻ tín dụng với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng.

...

Như vậy, khoản nợ quá hạn là khoản nợ mà khách hàng không trả được đúng hạn một phần hoặc toàn bộ nợ gốc và/hoặc lãi theo thỏa thuận với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng.

Trong trường hợp cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng thì khoản nợ quá hạn là khoản nợ mà khách hàng sử dụng thẻ không trả được nghĩa vụ trả nợ đến hạn thanh toán của mình theo thỏa thuận phát hành, sử dụng, thanh toán thẻ tín dụng với ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng.

4. Hướng dẫn xác định nợ quá hạn mới nhất 2025

Việc phân loại nợ được quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNNnhư sau:

Phân loại nợ và cam kết ngoại bảng theo phương pháp định lượng

1. Ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng thực hiện phân loại nợ (trừ các khoản trả thay theo cam kết ngoại bảng) theo 05 nhóm như sau:

a) Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn) bao gồm:

(i) Khoản nợ trong hạn và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ cả nợ gốc và lãi đúng hạn;

(ii) Khoản nợ quá hạn dưới 10 ngày và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi bị quá hạn và thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn;

..

b) Nhóm 2 (Nợ cần chú ý) bao gồm:

(i) Khoản nợ quá hạn đến 90 ngày, trừ khoản nợ quy định tại điểm a(ii) Khoản này, khoản 3 Điều này;

(ii) Khoản nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ lần đầu còn trong hạn, trừ khoản nợ quy định tại điểm b khoản 2, khoản 3 Điều này;

..

c) Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn) bao gồm:

(i) Khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này;

...

d) Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ) bao gồm:

(i) Khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều này;

...

đ) Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn) bao gồm:

(i) Khoản nợ quá hạn trên 360 ngày;

(ii) Khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ lần đầu quá hạn từ 91 ngày trở lên theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại lần đầu;

...

Như vậy, theo phương pháp định lượng, khoản nợ quá hạn có thể phân loại như sau:

(1) Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn): Đối với khoản nợ quá hạn dưới 10 ngày và được đánh giá là có khả năng thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi bị quá hạn và thu hồi đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn.

(2) Nhóm 2 (Nợ cần chú ý): Đối với khoản nợ quá hạn đến 90 ngày, trừ khoản nợ quy định tại điểm a(ii) khoản 1 và khoản 3 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN.

(3) Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn): Đối với khoản nợ quá hạn từ 91 ngày đến 180 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN.

(4) Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ): Đối với khoản nợ quá hạn từ 181 ngày đến 360 ngày, trừ khoản nợ quy định tại khoản 3Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN.

(5) Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn): Đối với khoản nợ quá hạn trên 360 ngày.

5. Tổ chức tín dụng phân loại nhóm nợ theo rủi ro thế nào mới nhất 2025?

Khoản nợ được phân loại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn:

Theo khoản 2 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNNquy định khoản nợ được phân loại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn trong các trường hợp sau:

(1) Đối với khoản nợ quá hạn, ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng phân loại lại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn (kể cả nhóm 1) khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

  • Khách hàng đã trả đầy đủ phần nợ gốc và lãi bị quá hạn (kể cả lãi áp dụng đối với nợ gốc quá hạn) và nợ gốc, lãi của các kỳ hạn trả nợ tiếp theo (nếu có) trong thời gian tối thiểu 03 tháng đối với nợ trung hạn, dài hạn, 01 tháng đối với nợ ngắn hạn, kể từ ngày bắt đầu trả đầy đủ nợ gốc và lãi bị quá hạn;
  • Có tài liệu, hồ sơ chứng minh việc khách hàng đã trả nợ;
  • Ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng có đủ cơ sở thông tin, tài liệu đánh giá khách hàng có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn;

(2) Đối với khoản nợ cơ cấu lại thời hạn trả nợ, ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng phân loại lại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn (kể cả nhóm 1) khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

  • Khách hàng đã trả đầy đủ nợ gốc, lãi theo thời hạn trả nợ được cơ cấu lại (nếu có) trong thời gian tối thiểu 03 tháng đối với nợ trung hạn, dài hạn, 01 tháng đối với nợ ngắn hạn, kể từ ngày bắt đầu trả đầy đủ nợ gốc hoặc lãi theo thời hạn được cơ cấu lại; trường hợp gốc và lãi có cùng 01 (một) kỳ hạn trả nợ thì tính kể từ ngày bắt đầu trả đầy đủ nợ gốc và lãi;
  • Có tài liệu, hồ sơ chứng minh việc khách hàng đã trả nợ;
  • Ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng có đủ cơ sở thông tin, tài liệu để đánh giá khách hàng có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn đã được cơ cấu lại;

(3) Đối với khoản nợ được miễn, giảm lãi theo quy định của Ngân hàng Nhà nước về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid - 19, ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng phân loại lại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn (kể cả nhóm 1) khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

  • Khách hàng đã trả đầy đủ nợ gốc, lãi trong thời gian tối thiểu 03 tháng đối với nợ trung hạn, dài hạn, 01 tháng đối với nợ ngắn hạn, kể từ ngày khách hàng bắt đầu trả đầy đủ nợ gốc hoặc lãi của kỳ hạn trả nợ gần nhất sau khi khách hàng không còn được miễn, giảm lãi; trường hợp gốc và lãi có cùng 01 kỳ hạn trả nợ thì tính kể từ ngày bắt đầu trả đầy đủ nợ gốc và lãi của kỳ hạn trả nợ gần nhất sau khi khách hàng không còn được miễn, giảm lãi;
  • Có tài liệu, hồ sơ chứng minh việc khách hàng đã trả nợ;
  • Ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng có đủ cơ sở thông tin, tài liệu để đánh giá khách hàng có khả năng trả đầy đủ nợ gốc và lãi còn lại đúng thời hạn.

Khoản nợ được phân loại vào nhóm nợ có rủi ro cao hơn:

Theo khoản 3 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNNquy định khoản nợ được phân loại vào nhóm nợ có rủi ro cao hơn trong các trường hợp sau:

(1) Các chỉ tiêu về khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, tỷ lệ nợ trên vốn, dòng tiền dẫn đến khả năng trả nợ của khách hàng suy giảm liên tục qua 03 lần đánh giá hoặc phân loại nợ liên tục;

(2) Khách hàng không cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin theo yêu cầu của ngân hàng, tổ chức tín dụng phi ngân hàng để đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng;

(3) Khoản nợ đã được phân loại vào nhóm 2, nhóm 3, nhóm 4 theo quy định tại điểm a, b khoản 3 Điều 10 Thông tư 31/2024/TT-NHNN từ 01 (một) năm trở lên nhưng không đủ điều kiện phân loại vào nhóm nợ có rủi ro thấp hơn;

(4) Khoản nợ mà hành vi cấp tín dụng bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

6. Làm sao để cải thiện điểm tín dụng?

Điểm tín dụng của bạn đang báo động? Đừng lo lắng! Với những bước đơn giản sau đây, bạn hoàn toàn có thể cải thiện tình hình:

Thanh toán đúng hẹn: Đây là yếu tố quan trọng nhất! Hãy đảm bảo thanh toán đầy đủ và đúng hạn mọi khoản nợ, từ thẻ tín dụng đến các khoản vay khác.

Sử dụng thẻ tín dụng hợp lý: Tránh "quẹt" quá đà so với khả năng chi trả. Nên giữ mức sử dụng thẻ dưới 30% hạn mức.

Hạn chế vay mượn: Chỉ vay khi thực sự cần thiết và có khả năng trả nợ. Việc mở quá nhiều khoản vay trong thời gian ngắn sẽ khiến các tổ chức tín dụng đánh giá bạn là người có rủi ro tín dụng cao.

Trả hết nợ thẻ tín dụng: Mỗi cuối tháng, hãy cố gắng trả hết số tiền đã tiêu dùng bằng thẻ.

Kiểm tra hồ sơ tín dụng thường xuyên: Theo dõi hồ sơ tín dụng của bạn để đảm bảo thông tin chính xác và phát hiện sớm các sai sót.