Đọc hiểu Quả bầu tiên (có đáp án)

Đọc hiểu Quả bầu tiên (có đáp án)

I. Bài thơ Đọc hiểu Quả bầu tiên

QUẢ BẦU TIÊN

Ngày xửa, ngày xưa có một chú bé con nhà nghèo, nhưng vô cùng tốt bụng. Chú luôn luôn sẵn lòng giúp đỡ, chăm sóc mọi người, mọi vật xung quanh mình. Vì thế cứ mỗi độ xuân về, chim chóc lại ríu rít kéo nhau tới làm tổ, hót vang quanh nhà chú bé.

Một hôm có một con Cáo ở đâu mà tới bắt chim Én ở đầu nhà chú bé. Con Én non nớt bị rơi xuống đất gãy cánh. Chú bé vội lao ra cứu con chim. Chú ôm ấp vỗ về con Én nhỏ, làm cho nó một cái tổ khác và chăm cho con Én ăn. Nhờ sự chăm sóc tận tình của chú bé, con Én đã khỏi đau. Mùa thu đến khi nhìn lên trời thấy từng đàn Én hối hả bay đi tránh rét ở phương Nam, con Én nhỏ phân vân nửa muốn bay theo đàn, nửa lại lưu luyến không nỡ rời chú bé.

Hiểu được lòng Én, chú bé âu yếm bảo:

– Én cứ bay theo đàn đi kẻo mùa đông lạnh lắm. Đến mùa xuân ấm áp thì Én lại trở về với anh.

Nói xong chú bé tung con Én nhỏ lên trời. Con Én đang chấp chới bay lên nền trời xanh biếc của mùa thu. Nó nhập vào một đàn Én lớn đang trên đường di cư về những xứ sở ấm áp ở phương Nam. Con Én nhỏ mau chóng tìm được niềm vui giữa bạn bè, nhưng nó không thể nào quên chú bé.

Mùa xuân tươi đẹp đã tới. Con Én nhỏ tìm về ngôi nhà đơn sơ nhưng đầm ấm tình thương của chú bé. Nó kêu lên thành tiếng mừng vui khi thấy chú bé đang ngồi đan sọt giữa sân. Đôi cánh Én chao liệng sà xuống và Én thả trước mặt chú bé một hạt bầu.

Chú bé vùi hạt bầu xuống đất. Chẳng bao lâu hạt bầu đã nảy mầm thành cây. Cây bầu lớn nhanh như thổi, ra hoa, kết quả. Nhưng lạ chưa, quả bầu to khổng lồ, cả nhà chú bé mới khiêng về được một quả, khi bổ ra… Ôi! Thật kì diệu! Trong quả bầu đầy vàng bạc, châu báu và thức ăn ngon!

Tên địa chủ trong vùng nghe được chuyện ấy. Hắn cũng muốn được chim Én cho nhiều quả bầu tiên. Hắn bèn tìm cách bắt một con chim Én con rồi bẻ gãy cánh. Sau đó hắn giả vờ thương xót con Én rồi đem về nuôi.

Đến mùa thu, khi nhìn lên trời thấy đàn Én đầu tiên xuất hiện, hắn vội vàng ném con Én lên trời và bảo:

– Bay đi Én con! Mau đi kiếm hạt bầu tiên về đây cho ta!

Con Én khốn khổ bay đi. Mùa xuân năm sau nó cũng trở về và đem theo một hạt bầu. Tên địa chủ hí hửng đem gieo và ngày đêm canh giữ. Khi quả bầu đã già, hắn bảo mọi người khiêng về rồi đuổi tất cả ra. Hắn đóng cửa lại rồi một mình hắn bổ quả bầu tiên. Quả bầu vừa được bổ ra, vàng bạc chẳng có, chỉ có rắn rết. Rắn rết từ trong quả bầu xông ra cắn chết tên địa chủ tham lam độc ác.

(Truyện Cổ tích Việt Nam, NXB Văn học)

II. Câu hỏi Đọc hiểu Quả bầu tiên

Câu 1: Điền từ chính xác vào chỗ trống để hoàn thành câu sau: Văn bản “Quả bầu tiên” được viết theo thể loại truyện .................................

Trả lời:

Từ cần điền là: cổ tích.

Câu 2: Đặc trưng của truyện cổ tích trong văn bản Quả bầu tiên được thể hiện như thế nào?

Trả lời:

Lời kể trong truyện mở đầu bằng từ ngữ chỉ thời gian không xác định.

Được kể theo trật tự thời gian tuyến tính, thể hiện rõ mối quan hệ nhân quả giữa các sự kiện.

Nhân vật chia thành hai tuyến: chính diện (tốt, thiện) và phản diện (xấu, ác)

.... .

Câu 3: Chỉ ra 1 chi tiết hoang đường, kì ảo trong văn bản Quả bầu tiên.

Trả lời:

Chi tiết: Trong quả bầu đầy vàng bạc, châu báu và thức ăn ngon.

Câu 4: Hình ảnh quả bầu trong văn bản Quả bầu tiên mang ý nghĩa gì?

Trả lời:

Phần thưởng dành cho người tốt và hình phạt cho kẻ xấu.

III. Câu hỏi Viết Quả bầu tiên

Câu 1: Khi còn thơ bé, các em được sống trong thế giới cổ tích nhiệm màu qua lời kể của bà, của mẹ. Lớn lên, các em vẫn tiếp tục được trải nghiệm về thế giới cổ tích với bao bài học quý giá qua lời giảng của thầy cô. Em hãy viết bài văn đóng vai một nhân vật trong câu chuyện cổ tích mà em đã học (đã đọc) và kể lại câu chuyện đó.

Trả lời:

a. Hình thức:

- Đảm bảo đúng hình thức và cấu trúc một bài văn đóng vai nhân vật để kể lại một câu chuyện cổ tích.

- Dung lượng tối thiểu là 1.5 trang giấy.

- Diễn đạt trôi chảy, mạch lạc, trình bày sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả, diễn đạt.

b. Nội dung:

b1. Mở bài: Đóng vai nhân vật để tự giới thiệu về mình và câu chuyện định kể.

b2. Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện.

- Giới thiệu xuất thân của các nhân vật.

- Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện.

- Diễn biến chính:

+ Sự việc 1

+ Sự việc 2

+ Sự việc 3

…

b3. Kết bài: Kết thúc câu chuyện và nêu bài học được rút ra từ câu chuyện.

Bài văn hoàn chỉnh

Tôi là một chú bé mồ côi, nhà nghèo nhưng luôn tin rằng chỉ cần sống hiền lành, biết yêu thương thì cuộc sống sẽ dịu dàng hơn. Tôi vẫn nhớ mãi câu chuyện kì diệu xảy ra trong một mùa thu năm ấy, khi một cánh én nhỏ rơi xuống mái nhà tranh của tôi.

Hôm đó, một con cáo hung dữ lao đến bắt chim én. Con én non bị rơi xuống đất, cánh của nó gãy và máu ứa ra. Tôi vội vàng chạy đến, bế chú chim nhỏ trên tay. Nhìn ánh mắt hoảng sợ của nó, tôi thấy thương vô cùng. Tôi làm cho én một cái tổ nhỏ, ngày ngày chăm sóc, cho ăn. Rồi kì diệu thay, đôi cánh của én dần hồi phục.

Đến mùa thu, đàn én ríu rít bay về phương Nam tránh rét. Con én nhỏ của tôi vừa muốn bay theo bạn bè, vừa lưu luyến không nỡ rời xa. Hiểu được lòng én, tôi dịu dàng nói: “Em cứ bay theo đàn, mùa xuân ấm áp rồi hãy trở về cùng anh.” Nói rồi, tôi tung én lên trời cao. Nó chao liệng vài vòng rồi hòa mình vào bầu trời xanh thẳm.

Mùa xuân năm sau, én nhỏ đã giữ lời hẹn. Nó quay về trong niềm vui hân hoan và mang đến cho tôi một hạt bầu. Tôi gieo hạt xuống đất, cây bầu lớn nhanh như thổi, kết ra những quả khổng lồ. Khi bổ quả bầu đầu tiên, tôi không tin vào mắt mình: bên trong là vàng bạc, châu báu và cả thức ăn ngon. Tôi hiểu rằng đó chính là món quà mà én cùng trời đất đã gửi tặng cho lòng nhân hậu.

Nhưng không phải ai cũng được ban thưởng. Tên địa chủ trong làng tham lam, tàn ác, cũng bắt một con én về nuôi. Hắn mong có quả bầu thần kỳ để giàu sang. Và quả thật, én cũng mang về cho hắn một hạt bầu. Nhưng khi quả bầu chín, hắn một mình bổ ra thì rắn rết độc ác tràn ra, cắn chết hắn. Tôi lặng lẽ nghĩ, có lẽ trời đất đã công bằng lắm: kẻ hiền lành được ban phúc, kẻ ác độc sẽ bị trừng phạt.

Câu chuyện ấy để lại trong tôi một bài học lớn. Tôi hiểu rằng, sống trên đời phải biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ người khác. Có thể phần thưởng không phải lúc nào cũng là vàng bạc, châu báu, nhưng chắc chắn trái tim ta sẽ trở nên giàu có và hạnh phúc.