Quy hoạch đô thị là gì? 9 hành vi nào bị cấm trong quy hoạch đô thị?

1. Quy hoạch đô thị là gì? 9 hành vi nào bị cấm trong quy hoạch đô thị?

1.1. Quy hoạch đô thị là gì?

Tại Khoản 4 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị 2009 quy định:

Quy hoạch đô thị là việc tổ chức không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và nhà ở để tạo lập môi trường sống thích hợp cho người dân sống trong đô thị, được thể hiện thông qua đồ án quy hoạch đô thị.

1.2. 9 hành vi bị cấm trong quy hoạch đô thị

Căn cứ Điều 16 Luật Quy hoạch đô thị năm 2009 quy định về hành vi bị cấm như sau:

• Không thực hiện trách nhiệm tổ chức lập quy hoạch đô thị.
• Chọn tổ chức tư vấn lập quy hoạch đô thị không đủ điều kiện năng lực.
• Lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch đô thị không đúng quy định của Luật này.
• Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động quy hoạch đô thị.
• Từ chối cung cấp thông tin, trừ trường hợp thông tin thuộc bí mật nhà nước; cung cấp sai thông tin về quy hoạch đô thị.
• Cố ý vi phạm quy hoạch đô thị đã được phê duyệt.
• Phá hoại không gian, kiến trúc, cảnh quan đô thị.
• Cắm mốc giới sai lệch; phá hoại, làm sai lệch mốc giới quy hoạch đô thị.
• Cản trở, gây khó khăn cho việc lập và thực hiện quy hoạch đô thị.

2. 3 loại quy hoạch đô thị theo quy định mới nhất 2025

Căn cứ theo khoản 2 Điều 3 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 quy định về các loại quy hoạch đô thị và nông thôn như sau:

Điều 3. Hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn

1. Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn là quy hoạch ngành quốc gia. Việc lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, thực hiện, đánh giá, điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn thực hiện theo quy định của pháp luật về quy hoạch.

2. Các loại quy hoạch đô thị và nông thôn bao gồm:

a) Quy hoạch đô thị đối với thành phố trực thuộc trung ương, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, thị xã, thị trấn, đô thị mới;

b) Quy hoạch nông thôn đối với huyện, xã;

c) Quy hoạch khu chức năng đối với khu chức năng;

d) Quy hoạch không gian ngầm đối với thành phố trực thuộc trung ương;

đ) Quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật đối với thành phố trực thuộc trung ương.

[...]

Như vậy, từ ngày 01/07/2025 các loại quy hoạch đô thị gồm: Quy hoạch đô thị đối với thành phố trực thuộc trung ương, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc trung ương, thị xã, thị trấn, đô thị mới

3. Yêu cầu, nguyên tắc đối với quy hoạch đô thị mới nhất 2025 gồm những gì?

Ngày 26/11/2024, Quốc hội đã thông qua Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 có hiệu lực từ ngày ngày 01/7/2025.

Trong đó, yêu cầu đối với quy hoạch đô thị và nông thôn theo quy định tại Điều 6 Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024 như sau:

• Cụ thể hóa, phù hợp với quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh; phù hợp với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh; bảo đảm tính thống nhất với quy hoạch phát triển các ngành trong phạm vi lập quy hoạch; bảo đảm công khai, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
• Dự báo chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật bảo đảm cơ sở khoa học, đáp ứng yêu cầu thực tế và phù hợp với xu thế phát triển của đô thị, nông thôn, khu chức năng; tuân thủ quy chuẩn về quy hoạch đô thị và nông thôn, khai thác và sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên, đất đai; đáp ứng yêu cầu phát triển xanh, thông minh, hiện đại, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu, phòng ngừa hiểm họa, ảnh hưởng đến cộng đồng.
• Bảo đảm phát triển đô thị có tính đến định hướng giao thông công cộng, khai thác hiệu quả quỹ đất để thực hiện xây dựng khu vực đầu mối giao thông công cộng kết hợp với việc phát triển mới, cải tạo, chỉnh trang đô thị.
• Bảo đảm tính đồng bộ về không gian kiến trúc cảnh quan, hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và không gian ngầm; phát triển hài hòa giữa đô thị, nông thôn và khu chức năng; bảo đảm gắn kết chặt chẽ, đồng bộ giữa khu vực phát triển mới và khu vực hiện hữu; giữ gìn, phát huy bản sắc; bảo tồn, bảo vệ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, các di tích lịch sử văn hóa, giá trị các công trình kiến trúc đặc trưng của từng địa phương.
• Đáp ứng nhu cầu về nhà ở, nhà ở xã hội và hệ thống công trình hạ tầng xã hội, bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân.
• Đáp ứng nhu cầu về hạ tầng kỹ thuật; bảo đảm sự kết nối đồng bộ, thống nhất giữa các hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật trong khu vực quy hoạch với các công trình hạ tầng kỹ thuật ngoài khu vực quy hoạch.
• Bảo đảm tính kế thừa các quy hoạch đã được phê duyệt; nghiên cứu, đề xuất các giải pháp phù hợp đối với khu vực hiện trạng, khu dân cư hiện hữu hợp pháp, đã ổn định.
• Khi lập, điều chỉnh quy hoạch để cải tạo, chỉnh trang đô thị phải đánh giá đầy đủ về pháp lý, hiện trạng sử dụng đất, công trình hạ tầng kỹ thuật, công trình hạ tầng xã hội và không gian ngầm (nếu có), các yếu tố về văn hóa - xã hội, môi trường, giá trị kiến trúc cảnh quan của khu vực lập quy hoạch để có giải pháp hợp lý nhằm khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả đất đô thị, bảo đảm yêu cầu sử dụng về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, giữ gìn, phát huy được bản sắc, không gian kiến trúc và cảnh quan đô thị.
• Thời hạn quy hoạch chung đô thị và nông thôn được phân kỳ theo các giai đoạn phù hợp với thời kỳ quy hoạch theo quy định của Luật Quy hoạch 2017.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Mục tiêu của quy hoạch đô thị là gì?

Mục tiêu của quy hoạch đô thị là tạo ra môi trường sống tốt, thuận tiện cho cư dân; đảm bảo phát triển kinh tế, xã hội hài hòa với bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên hiệu quả.

4.2. Ai là người thực hiện quy hoạch đô thị?

Quy hoạch đô thị thường được thực hiện bởi các kiến trúc sư quy hoạch, kỹ sư xây dựng, chuyên gia môi trường và quản lý đô thị dưới sự chỉ đạo của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

4.3. Tại sao cần có quy hoạch đô thị?

Quy hoạch đô thị giúp tránh tình trạng phát triển tự phát, lộn xộn; giảm ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường; nâng cao chất lượng sống và đảm bảo phát triển bền vững cho đô thị.

4.4. Quy hoạch đô thị ảnh hưởng gì đến người dân?

Quy hoạch đô thị ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân như nơi ở, giao thông đi lại, điều kiện sống, dịch vụ công cộng... Nếu quy hoạch tốt, người dân được hưởng lợi; nếu kém hiệu quả, có thể gây phiền toái và lãng phí.