Đầu tư công là gì? Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công gồm những gì?
Đầu tư công là gì? Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công gồm những gì?

1. Đầu tư công là gì? Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công gồm những gì?

1.1. Đầu tư công là gì?

Theo khoản 16 Điều 4 Luật Đầu tư công 2024 quy định: Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, nhiệm vụ, dự án và đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật này.

1.2. Nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công

Điều 14 Luật Đầu tư công 2024 quy định nội dung quản lý nhà nước về đầu tư công như sau:

  • Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về đầu tư công.
  • Xây dựng và tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch, giải pháp, chính sách đầu tư công.
  • Theo dõi, cung cấp thông tin về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công.
  • Đánh giá hiệu quả đầu tư công; kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện quy định của pháp luật về đầu tư công, việc tuân thủ kế hoạch đầu tư công.
  • Xử lý vi phạm pháp luật, giải quyết khiếu nại, tố cáo của tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư công.
  • Khen thưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thành tích trong hoạt động đầu tư công.
  • Hợp tác quốc tế về đầu tư công.
Đối tượng đầu tư công gồm 8 đối tượng nào?
Đối tượng đầu tư công gồm 8 đối tượng nào?

2. Đối tượng đầu tư công gồm 8 đối tượng nào?

Căn cứ theo Điều 5 Luật Đầu tư công 2024 có quy định về đối tượng đầu tư công, cụ thể sau đây:

(1) Đầu tư chương trình, dự án kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội.

(2) Đầu tư phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội.

(3) Đầu tư và hỗ trợ hoạt động đầu tư cung cấp sản phẩm, dịch vụ công ích, phúc lợi xã hội.

(4) Đầu tư của Nhà nước tham gia thực hiện dự án theo phương thức đối tác công tư (dự án PPP) theo quy định của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư, bồi thường, chấm dứt hợp đồng dự án PPP trước thời hạn được cấp có thẩm quyền quyết định, chi trả phần giảm doanh thu các dự án PPP thuộc trách nhiệm của Nhà nước, thanh toán theo hợp đồng dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (dự án BT) bằng tiền.

(5) Đầu tư thực hiện nhiệm vụ quy hoạch.

(6) Cấp bù lãi suất tín dụng ưu đãi, phí quản lý; cấp vốn điều lệ cho các ngân hàng chính sách, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; hỗ trợ đầu tư cho các đối tượng khác theo quyết định của Chính phủ hoặc quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Chính phủ quy định trình tự, thủ tục thực hiện đầu tư tại mục (6).

(7) Bố trí vốn ngân sách địa phương để thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội chi nhánh tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Chính phủ quy định điều kiện, tiêu chí, nguyên tắc bố trí vốn để ủy thác thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi thông qua Ngân hàng Chính sách xã hội.

Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định cơ chế, chính sách cụ thể và bố trí vốn ngân sách địa phương để thực hiện chính sách này. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện ủy thác vốn ngân sách địa phương để thực hiện chính sách ưu đãi theo quyết định của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh.

(8) Đối tượng đầu tư công khác theo quy định của pháp luật có liên quan.

5 nguyên tắc quản lý đầu tư công mới nhất 2025. Các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công
5 nguyên tắc quản lý đầu tư công mới nhất. Các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công

3. 5 nguyên tắc quản lý đầu tư công mới nhất 2025. Các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công

3.1. 5 nguyên tắc quản lý đầu tư công mới nhất 2025

Theo Điều 13 Luật Đầu tư công 2024 quy định về nguyên tắc quản lý đầu tư công như sau:

  • Tuân thủ quy định của pháp luật về đầu tư công.
  • Phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm của quốc gia, quy hoạch có liên quan theo quy định của pháp luật về quy hoạch.
  • Thực hiện đúng trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, cá nhân liên quan đến đầu tư công.
  • Quản lý việc sử dụng vốn đầu tư công theo đúng quy định đối với từng nguồn vốn; bảo đảm đầu tư tập trung, đồng bộ, chất lượng, tiết kiệm, hiệu quả và khả năng cân đối nguồn lực; không để thất thoát, lãng phí.
  • Bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động đầu tư công.

3.2. Các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công

Theo Điều 17 Luật Đầu tư công 2024 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong đầu tư công như sau:

  • Quyết định chủ trương đầu tư hoặc quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư không phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch; không xác định được nguồn vốn và khả năng cân đối vốn; không đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật.
  • Quyết định đầu tư chương trình, dự án khi chưa được cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư theo quy định; quyết định đầu tư hoặc quyết định điều chỉnh chương trình, dự án không đúng thẩm quyền, không đúng với các nội dung về mục tiêu, địa điểm, vượt mức vốn đầu tư công, vượt mức vốn đầu tư công của ngân sách cấp trên, vượt tổng mức đầu tư trong chủ trương đầu tư đã được cấp có thẩm quyền quyết định. Quyết định điều chỉnh tổng vốn đầu tư của chương trình, tổng mức đầu tư của dự án trái quy định của pháp luật.
  • Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt, vụ lợi, tham nhũng trong quản lý và sử dụng vốn đầu tư công.
  • Chủ chương trình, chủ đầu tư thông đồng với tổ chức tư vấn, nhà thầu dẫn tới quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư chương trình, dự án gây thất thoát, lãng phí vốn, tài sản của Nhà nước, tài nguyên của quốc gia; làm tổn hại, xâm phạm lợi ích hợp pháp của công dân và của cộng đồng.
  • Đưa, nhận, môi giới hối lộ.
  • Yêu cầu tổ chức, cá nhân tự bỏ vốn đầu tư khi chương trình, dự án chưa được quyết định chủ trương đầu tư, chưa được phê duyệt quyết định đầu tư; thực hiện dự án khi chưa được giao kế hoạch đầu tư công gây nợ đọng xây dựng cơ bản.
  • Sử dụng vốn đầu tư công không đúng mục đích, không đúng đối tượng, vượt tiêu chuẩn, định mức theo quy định của pháp luật.
  • Làm giả, làm sai lệch thông tin, hồ sơ, tài liệu liên quan đến quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, triển khai thực hiện chương trình, nhiệm vụ, dự án.
  • Cố ý báo cáo, cung cấp thông tin không đúng, không trung thực, không khách quan ảnh hưởng đến việc lập, thẩm định, quyết định kế hoạch, chương trình, dự án, theo dõi, đánh giá, kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm trong triển khai thực hiện kế hoạch, chương trình, nhiệm vụ, dự án.
  • Cố ý hủy hoại, lừa dối, che giấu hoặc lưu giữ không đầy đủ tài liệu, chứng từ, hồ sơ liên quan đến quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư, triển khai thực hiện chương trình, nhiệm vụ, dự án.
  • Cản trở việc phát hiện hành vi vi phạm pháp luật về đầu tư công.

4. Vốn đầu tư công là gì? 13 ngành, lĩnh vực sử dụng vốn đầu tư công mới nhất 2025

4.1. Vốn đầu tư công là gì?

Theo quy định tại khoản 24 Điều 4 Luật Đầu tư công 2024, Vốn đầu tư công bao gồm vốn ngân sách nhà nước chi cho đầu tư công; vốn từ nguồn thu hợp pháp của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập dành để đầu tư theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, khoản 16 Điều 4 Luật Đầu tư công 2024 cũng quy định: "Đầu tư công là hoạt động đầu tư của Nhà nước vào các chương trình, nhiệm vụ, dự án và đối tượng đầu tư công khác theo quy định của Luật này."

Căn cứ những quy định trên, có thể hiểu vốn đầu tư công là nguồn vốn Nhà nước lấy từ ngân sách nhà nước và các nguồn thu hợp pháp khác của các cơ quan có liên quan để tiến hành thực hiện các chương trình, dự án đầu tư theo quy định của pháp luật.

4.2. 13 ngành, lĩnh vực sử dụng vốn đầu tư công mới nhất 2025

Căn cứ Điều 7 Luật Đầu tư công 2024, từ ngành 01/01/2025 các ngành, lĩnh vực sử dụng vốn đầu tư công bao gồm:

  • Quốc phòng.
  • An ninh và trật tự, an toàn xã hội.
  • Giáo dục, đào tạo và giáo dục nghề nghiệp.
  • Khoa học, công nghệ.
  • Y tế, dân số và gia đình.
  • Văn hóa, thông tin.
  • Phát thanh, truyền hình, thông tấn.
  • Thể dục, thể thao.
  • Bảo vệ môi trường.
  • Các hoạt động kinh tế.
  • Hoạt động của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức chính trị và tổ chức chính trị - xã hội.
  • Bảo đảm xã hội.
  • Ngành, lĩnh vực khác theo quy định của pháp luật.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1. Đầu tư công được thực hiện bằng những nguồn vốn nào?

Đầu tư công được thực hiện bằng các nguồn vốn như:

  • Vốn ngân sách nhà nước (gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương)

  • Vốn trái phiếu Chính phủ

  • Vốn ODA (hỗ trợ phát triển chính thức)

  • Vốn vay ưu đãi của các tổ chức quốc tế

  • Vốn từ Quỹ đầu tư phát triển nhà nước hoặc các nguồn vốn nhà nước hợp pháp khác.

5.2. Vai trò của đầu tư công trong nền kinh tế là gì?

Đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong việc:

  • Xây dựng và phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội

  • Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững

  • Tạo việc làm và nâng cao năng lực sản xuất

  • Góp phần điều tiết nền kinh tế vĩ mô, giảm bất bình đẳng và phát triển vùng sâu vùng xa.

5.3. Cơ quan nào chịu trách nhiệm chính trong quản lý nhà nước về đầu tư công?

Chính phủ là cơ quan chịu trách nhiệm cao nhất trong quản lý nhà nước về đầu tư công. Bộ Kế hoạch và Đầu tư là cơ quan tham mưu chính, bên cạnh đó còn có sự phối hợp của Bộ Tài chính, các bộ ngành liên quan và UBND các cấp.

5.4. Kế hoạch đầu tư công trung hạn là gì?

Kế hoạch đầu tư công trung hạn là bản kế hoạch do cơ quan nhà nước lập ra cho giai đoạn 5 năm, định hướng phân bổ vốn đầu tư công nhằm đạt được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đây là cơ sở để lập kế hoạch đầu tư công hằng năm và quản lý đầu tư một cách đồng bộ, hiệu quả.