Đấu thầu là gì? 9 hình thức đấu thầu hiện hành mới nhất 2025
Đấu thầu là gì? 9 hình thức đấu thầu hiện hành mới nhất 2025

1. Đấu thầu là gì? 9 hình thức đấu thầu hiện hành mới nhất 2025

1.1. Đấu thầu là gì?

Căn cứ khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023 giải thích về đấu thầu như sau:

Giải thích từ ngữ
Trong Luật này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:
...
8. Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết, thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư để ký kết, thực hiện hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.
...

Như vậy, có thể hiểu đấu thầu là quá trình:

  • Lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp;
  • Lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế.

1.2. 9 hình thức đấu thầu hiện hành mới nhất 2025

Căn cứ Điều 20 Luật Đấu thầu 2023 quy định có 9 hình thức lựa chọn nhà thầu như sau:

  • Đấu thầu rộng rãi;
  • Đấu thầu hạn chế;
  • Chỉ định thầu;
  • Chào hàng cạnh tranh;
  • Mua sắm trực tiếp;
  • Tự thực hiện;
  • Tham gia thực hiện của cộng đồng;
  • Đàm phán giá;
  • Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.
Các phương thức lựa chọn nhà thầu mới năm 2025
Các phương thức lựa chọn nhà thầu mới năm 2025

2. Các phương thức lựa chọn nhà thầu mới năm 2025

Theo Luật Đấu thầu 2023, các phương thức lựa chọn nhà thầu được quy định như sau:

  • (1) Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ

Căn cứ Điều 30 Luật Đấu thầu 2023 được sửa đổi bởi khoản 9 Điều 4 Luật Sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu 2024 có quy định cụ thể về phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ như sau:

  • Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ được áp dụng trong các trường hợp sau đây:
    • Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Trường hợp gói thầu đáp ứng quy định tại điểm b khoản 1 Điều 31 Luật Đấu thầu 2023 thì được lựa chọn áp dụng phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ hoặc một giai đoạn hai túi hồ sơ;
    • Chào hàng cạnh tranh đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, gói thầu hỗn hợp cung cấp hàng hóa và xây lắp.
    • Chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp.
    • Mua sắm trực tiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa.

Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu.

Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất.

  • (2) Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ

Căn cứ Điều 31 Luật Đấu thầu 2023 được sửa đổi bởi khoản 10 Điều 4 Luật Sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu 2024 quy định về phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ, cụ thể:

  • Các trường hợp áp dụng phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ:
    • Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn
    • Đấu thầu rộng rãi đối với gói thầu hỗn hợp tổ chức đấu thầu quốc tế quy định tại điểm b khoản 1 Điều 11, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu quy định tại khoản 1 Điều 22 Luật Đấu thầu 2023.
    • Nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và hồ sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.
    • Việc mở thầu được tiến hành hai lần. Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu. Nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ được mở hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá.
  • (3) Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ

Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ được quy định cụ thể tại Điều 32 Luật Đấu thầu 2023, cụ thể:

    • Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ được áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp mà chưa xác định được chính xác các yêu cầu kỹ thuật cụ thể, đầy đủ cho gói thầu tại thời điểm tổ chức đấu thầu.
    • Trong giai đoạn một, nhà thầu nộp hồ sơ đề xuất về kỹ thuật không bao gồm giá dự thầu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu căn cứ thiết kế cơ sở hoặc thông số kỹ thuật của gói thầu. Nhà thầu được phép đề xuất phương án thay thế cho nội dung yêu cầu trong hồ sơ mời thầu nhưng phải chào thành phương án riêng cùng với phương án kỹ thuật chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu. hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu. Nhà thầu có hồ sơ đề xuất về kỹ thuật đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn một được mời tham dự thầu giai đoạn hai.
  • Đối với lựa chọn nhà thầu trong giai đoạn hai, quy trình thực hiện như sau:
    • Nhà thầu trong danh sách đạt yêu cầu giai đoạn một được mời làm rõ hồ sơ đề xuất về kỹ thuật. Nội dung làm rõ đề xuất về kỹ thuật bao gồm việc chủ đầu tư, bên mời thầu yêu cầu nhà thầu điều chỉnh đề xuất về kỹ thuật giai đoạn một. Nhà thầu được đưa ra ý kiến góp ý về nội dung hồ sơ mời thầu.
    • Trên cơ sở nội dung làm rõ đề xuất về kỹ thuật với từng nhà thầu, hồ sơ mời thầu giai đoạn một được điều chỉnh, bổ sung về chỉ dẫn nhà thầu, tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu kỹ thuật, điều kiện hợp đồng và các nội dung khác để hình thành hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, kể cả các sai lệch về kỹ thuật của nhà thầu đã được chấp nhận, đề xuất trong phương án thay thế của nhà thầu đã được chấp nhận.
    • Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu trên cơ sở nội dung điều chỉnh đề xuất về kỹ thuật giai đoạn một theo quy định tại điểm a khoản này. Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu.
  • (4) Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ

Căn cứ Điều 33 Luật Đấu thầu 2023 quy định cụ thể về phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ, cụ thể:

  • Nhà thầu trong danh sách đạt yêu cầu giai đoạn một được mời làm rõ hồ sơ đề xuất về kỹ thuật. Nội dung làm rõ đề xuất về kỹ thuật bao gồm việc chủ đầu tư, bên mời thầu yêu cầu nhà thầu điều chỉnh đề xuất về kỹ thuật giai đoạn một. Nhà thầu được đưa ra ý kiến góp ý về nội dung hồ sơ mời thầu
  • Trên cơ sở nội dung làm rõ đề xuất về kỹ thuật với từng nhà thầu, hồ sơ mời thầu giai đoạn một được điều chỉnh, bổ sung về chỉ dẫn nhà thầu, tiêu chuẩn đánh giá, yêu cầu kỹ thuật, điều kiện hợp đồng và các nội dung khác để hình thành hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, kể cả các sai lệch về kỹ thuật của nhà thầu đã được chấp nhận, đề xuất trong phương án thay thế của nhà thầu đã được chấp nhận
  • Nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu. hồ sơ đề xuất tài chính được chào tương ứng theo phương án đề xuất kỹ thuật chính của nhà thầu; trường hợp nhà thầu chào phương án kỹ thuật thay thế thì phải gửi kèm theo phần đề xuất tài chính cho phương án thay thế này. Việc mở thầu được tiến hành hai lần. Hồ sơ đề xuất về kỹ thuật sẽ được mở ngay sau thời điểm đóng thầu. nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ được mở hồ sơ đề xuất về tài chính để đánh giá.
Quy trình đấu thầu cơ bản năm 2025
Quy trình đấu thầu cơ bản năm 2025

3. Quy trình đấu thầu cơ bản năm 2025 diễn ra như thế nào?

Quy trình đấu thầu gồm nhiều bước, đảm bảo tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả trong việc lựa chọn nhà thầu. Dưới đây là các bước cơ bản trong một quá trình đấu thầu theo quy định hiện hành.

  • Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ mời thầu

Trước khi công bố đấu thầu, bên mời thầu cần chuẩn bị hồ sơ mời thầu (HSMT) với các nội dung chi tiết:

    • Thông tin về gói thầu: Tên gói thầu, phạm vi công việc, thời gian thực hiện.
    • Yêu cầu kỹ thuật: Tiêu chuẩn chất lượng, vật tư, công nghệ sử dụng.
    • Điều kiện tài chính: Ngân sách dự kiến, phương thức thanh toán.
    • Hình thức đấu thầu: Đấu thầu rộng rãi hay hạn chế, đấu thầu một giai đoạn hay hai giai đoạn.
    • Tiêu chí đánh giá: Cách thức chấm điểm, ưu tiên lựa chọn nhà thầu.
  • Bước 2: Công bố thông tin mời thầu

Sau khi hoàn tất hồ sơ, bên mời thầu sẽ công khai thông tin đấu thầu qua các kênh chính thức:

    • Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (https://muasamcong.mpi.gov.vn/).
    • Báo đấu thầu hoặc các phương tiện truyền thông khác.
    • Website của chủ đầu tư hoặc đơn vị tổ chức đấu thầu.

Thông báo mời thầu thường bao gồm:

    • Thời gian bán hồ sơ mời thầu.
    • Thời điểm đóng thầu và mở thầu.
    • Liên hệ của bên mời thầu để giải đáp thắc mắc.
  • Bước 3: Tiếp nhận và đánh giá hồ sơ dự thầu

Sau khi nhận được hồ sơ từ các nhà thầu, bên mời thầu sẽ tiến hành kiểm tra và đánh giá theo các tiêu chí đặt ra:

Tiêu chí về tính hợp lệ của hồ sơ

    • Hồ sơ có đầy đủ giấy tờ theo yêu cầu không?
    • Có đảm bảo thời hạn nộp hồ sơ không?
    • Các tài liệu có đúng quy định pháp luật không?

Tiêu chí đánh giá hồ sơ kỹ thuật

    • Nhà thầu có đáp ứng yêu cầu về kinh nghiệm, năng lực tài chính không?
    • Đề xuất kỹ thuật có khả thi không?
    • Có sử dụng công nghệ tiên tiến, tiết kiệm chi phí không?

Tiêu chí đánh giá hồ sơ tài chính

    • So sánh giá giữa các nhà thầu.
    • Kiểm tra phương thức thanh toán, khả năng tối ưu ngân sách.

Chỉ những hồ sơ đạt yêu cầu kỹ thuật mới được xem xét về tài chính để đảm bảo chất lượng dự án.

  • Bước 4: Chấm điểm và lựa chọn nhà thầu

Sau khi đánh giá xong, hội đồng xét thầu sẽ chấm điểm dựa trên:

    • Năng lực kỹ thuật: 40 – 60% tổng điểm.
    • Giá dự thầu: 30 – 50% tổng điểm.
    • Các yếu tố khác: Tiến độ thực hiện, bảo hành, điều khoản hợp đồng…

Nhà thầu có điểm tổng cao nhất sẽ được lựa chọn. Nếu hai nhà thầu có điểm số tương đương, bên mời thầu có thể ưu tiên đơn vị có giải pháp tối ưu hơn hoặc giá cạnh tranh hơn.

Kết quả đấu thầu phải được công bố công khai để đảm bảo minh bạch.

  • Bước 5: Ký kết hợp đồng và thực hiện dự án

Sau khi chọn được nhà thầu trúng thầu, hai bên sẽ ký kết hợp đồng với các điều khoản ràng buộc về:

    • Phạm vi công việc.
    • Thời gian hoàn thành.
    • Phương thức thanh toán.
    • Trách nhiệm của các bên.

Nhà thầu phải tuân thủ đúng hợp đồng, đảm bảo chất lượng và tiến độ theo cam kết. Bên mời thầu có quyền giám sát và xử lý nếu có vi phạm hợp đồng.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Đấu thầu rộng rãi là gì?

Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu được áp dụng phổ biến nhất, theo đó mọi nhà thầu có đủ năng lực đều được quyền tham gia. Hình thức này được sử dụng khi không có lý do chính đáng để hạn chế sự tham gia của nhà thầu.

4.2. Đấu thầu hạn chế là gì?

Đấu thầu hạn chế được áp dụng khi gói thầu có tính chất kỹ thuật phức tạp hoặc yêu cầu năng lực đặc thù, chỉ có một số nhà thầu đáp ứng được. Danh sách nhà thầu được mời tham dự sẽ do bên mời thầu xác định.

4.3. Chỉ định thầu là gì?

Chỉ định thầu là hình thức lựa chọn trực tiếp một nhà thầu không thông qua quá trình cạnh tranh. Chỉ được áp dụng trong các trường hợp cấp bách như thiên tai, dịch bệnh, hoặc khi chỉ có một nhà thầu đáp ứng yêu cầu.

4.4. Mua sắm trực tiếp là gì?

Mua sắm trực tiếp là hình thức lựa chọn nhà thầu từ kết quả của hợp đồng đã thực hiện trước đó với nội dung, điều kiện tương tự. Khác với chỉ định thầu, hình thức này dựa trên tiền lệ của hợp đồng đã có hiệu lực.