Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch mới nhất 2025
Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch mới nhất 2025

1. Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch năm 2025?

Căn cứ theo Mục 1 Phụ lục 01 ban hành kèm theo Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT được bổ sung bởi khoản 2 Điều 1 Thông tư 24/2019/TT-BNNPTN và khoản 2 Điều 1 Thông tư 09/2021/TT-BNNPTNT có quy định như sau:

1. Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch

1.1. Bệnh Cúm gia cầm (thể độc lực cao và chủng vi rút có khả năng truyền lây bệnh cho người)

1.2. Bệnh Lở mồm long móng

1.3. Bệnh Tai xanh ở lợn (Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn)

1.4. Bệnh Nhiệt thán

1.5. Bệnh Dịch tả lợn

1.6. Bệnh Xoắn khuẩn

1.7. Bệnh Dại động vật

1.8. Bệnh Niu-cát-xơn

1.9. Bệnh Dịch tả lợn Châu Phi.

1.10. Bệnh Viêm da nổi cục

2. Danh mục bệnh truyền lây giữa động vật và người

2.1. Bệnh Cúm gia cầm (thể độc lực cao và chủng vi rút có khả năng truyền lây bệnh cho người)

2.2. Bệnh Dại động vật

2.3. Bệnh Liên cầu khuẩn lợn (típ 2)

2.4. Bệnh Nhiệt thán

2.5. Bệnh Xoắn khuẩn

2.6. Bệnh Giun xoắn

2.7. Bệnh Lao bò

2.8. Bệnh Sảy thai truyền nhiễm

3. Danh mục bệnh động vật cấm giết mổ, chữa bệnh

3.1. Bệnh Nhiệt thán

3.2. Bệnh Dại động vật

3.3. Bệnh Cúm gia cầm (thể độc lực cao và chủng vi rút có khả năng truyền lây bệnh cho người)

Các Danh mục bệnh động vật quy định tại Phụ lục này được rà soát, điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn của công tác phòng chống dịch bệnh theo đề xuất của Cục Thú y

Danh sách các bệnh động vật trên cạn cần công bố dịch trong năm 2024 bao gồm những bệnh lý quan trọng sau:

  • Bệnh Cúm gia cầm: Đặc biệt là các chủng vi rút có độc lực cao và khả năng lây truyền sang người, đe dọa sức khỏe cộng đồng.
  • Bệnh Lở mồm long móng: Một trong những bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe của gia súc.
  • Bệnh Tai xanh ở lợn: Gồm cả Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi.
  • Bệnh Nhiệt thán: Bệnh nguy hiểm có thể gây tử vong cho động vật và tiềm ẩn rủi ro cho con người.
  • Bệnh Dịch tả lợn: Một bệnh truyền nhiễm mạnh mẽ, có thể lan rộng nhanh chóng và gây thiệt hại lớn cho nền kinh tế.
  • Bệnh Xoắn khuẩn: Được biết đến với khả năng lây lan qua nước, có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe động vật.
  • Bệnh Dại: Bệnh truyền nhiễm nguy hiểm không chỉ với động vật mà còn đe dọa tính mạng con người.
  • Bệnh Niu-cát-xơn: Là một trong những bệnh có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe động vật một cách nghiêm trọng.
  • Bệnh Dịch tả lợn Châu Phi: Đặc biệt nguy hiểm với khả năng lây lan mạnh mẽ trong đàn lợn, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi.
  • Bệnh Viêm da nổi cục: Một bệnh lý gây ra nhiều tổn thương cho sức khỏe và năng suất của gia súc.
  • Việc theo dõi và công bố các bệnh này là rất quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và duy trì sự ổn định trong ngành chăn nuôi.
Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch năm 2025?

2. Việc công bố dịch bệnh động vật trên cạn phải đáp ứng những điều kiện nào?

Căn cứ theo khoản 2 Điều 26 Luật Thú y 2015 quy định như sau:

Công bố dịch bệnh động vật trên cạn

1. Nguyên tắc công bố dịch bệnh động vật trên cạn:

a) Việc công bố dịch bệnh động vật phải bảo đảm đủ điều kiện, đúng thẩm quyền, công khai, chính xác, kịp thời;

b) Trong thời hạn 24 giờ, kể từ khi nhận được đề nghị công bố dịch bệnh động vật, người có thẩm quyền quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều này quyết định việc công bố dịch bệnh động vật.

2. Công bố dịch bệnh động vật trên cạn khi có đủ các điều kiện sau đây:

a) Có ổ dịch bệnh động vật thuộc Danh mục bệnh động vật phải công bố dịch xảy ra và có chiều hướng lây lan nhanh trên diện rộng hoặc phát hiện có tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới;

b) Có kết luận chẩn đoán xác định là bệnh thuộc Danh mục bệnh động vật phải công bố dịch hoặc tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới của cơ quan có thẩm quyền chẩn đoán, xét nghiệm bệnh động vật.

3. Nội dung công bố dịch bệnh động vật trên cạn bao gồm:

a) Tên dịch bệnh động vật hoặc tên tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới; loài động vật mắc bệnh;

b) Thời gian xảy ra dịch bệnh động vật hoặc thời gian phát hiện tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới;

c) Vùng có dịch, vùng bị dịch uy hiếp, vùng đệm;

d) Các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật.

4. Thẩm quyền công bố dịch bệnh động vật trên cạn được quy định như sau:

a) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện căn cứ đề nghị của cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp huyện quyết định, công bố dịch bệnh động vật khi có đủ điều kiện quy định tại khoản 2 Điều này và dịch bệnh xảy ra trong phạm vi huyện;

Việc công bố dịch bệnh động vật trên cạn cần tuân thủ một số điều kiện nghiêm ngặt nhằm đảm bảo tính chính xác và kịp thời trong công tác phòng chống dịch. Cụ thể, các điều kiện này bao gồm:

  • Sự xuất hiện ổ dịch: Cần phải có ổ dịch bệnh động vật đã được ghi nhận trong Danh mục các bệnh phải công bố dịch. Hơn nữa, tình hình dịch bệnh phải có xu hướng lây lan nhanh chóng, có khả năng ảnh hưởng đến diện rộng, hoặc trong trường hợp phát hiện tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới.
  • Kết luận chẩn đoán từ cơ quan có thẩm quyền: Cơ quan chuyên môn phải đưa ra kết luận chẩn đoán xác định rằng bệnh đang diễn ra thuộc Danh mục bệnh cần công bố dịch. Đồng thời, phải có sự xác minh của các kết quả xét nghiệm liên quan đến tác nhân gây bệnh truyền nhiễm mới để đảm bảo độ tin cậy và chính xác.

Những điều kiện này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả trong việc kiểm soát dịch bệnh mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng và ổn định tình hình chăn nuôi. Việc kịp thời công bố và xử lý các ổ dịch sẽ góp phần ngăn chặn sự lây lan của bệnh, bảo vệ sức khỏe động vật và hạn chế thiệt hại kinh tế cho ngành chăn nuôi.

Danh mục bệnh động vật trên cạn phải công bố dịch năm 2024?

3. Ai có thẩm quyền tổ chức tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn trong vùng có dịch?

Căn cứ theo khoản 3, khoản 4, khoản 5 Điều 27 Luật Thú y 2015 quy định như sau:

Tổ chức chống dịch bệnh động vật trên cạn trong vùng có dịch

...

3. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm sau đây:

a) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện, cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật; huy động nguồn lực tại địa phương để phòng, chống dịch bệnh động vật; thanh tra, kiểm tra việc thực hiện phòng, chống dịch bệnh động vật;

b) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật trên địa bàn;

...

4. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm sau đây:

a) Chỉ đạo, tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật theo chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;

b) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật trên địa bàn;

...

5. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm sau đây:

a) Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật theo chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp trên;

b) Tổ chức tiêu hủy động vật chết, động vật mắc bệnh; giết mổ bắt buộc đối với động vật mắc bệnh; vệ sinh, khử trùng, tiêu độc;

c) Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật trên địa bàn;

Theo quy định hiện hành, trách nhiệm tổ chức tuyên truyền và phổ biến các biện pháp phòng chống dịch bệnh động vật trên cạn trong các khu vực có dịch được giao cho các cấp chính quyền địa phương. Cụ thể, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện và cấp xã sẽ là những người lãnh đạo trong việc triển khai các hoạt động này.

Công việc tuyên truyền không chỉ đơn thuần là việc phát thông tin mà còn bao gồm việc giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc phòng ngừa dịch bệnh. Các biện pháp cần được truyền tải một cách rõ ràng và hiệu quả, giúp người dân nhận thức đúng đắn về tình hình dịch bệnh và các biện pháp cần thiết để bảo vệ sức khỏe động vật cũng như an toàn thực phẩm.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp sẽ phối hợp với các cơ quan chuyên môn, tổ chức các buổi hội thảo, phát tài liệu, và sử dụng các phương tiện truyền thông để đảm bảo rằng thông tin đến tay người dân một cách nhanh chóng và hiệu quả. Điều này không chỉ giúp tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong công tác phòng chống dịch mà còn góp phần xây dựng một hệ thống thông tin mạnh mẽ và đáng tin cậy về tình hình dịch bệnh động vật, từ đó nâng cao khả năng phản ứng kịp thời trước những nguy cơ tiềm ẩn.

4. Vì sao có bệnh không lây sang người nhưng vẫn bắt buộc phải công bố dịch?

Không phải bệnh nào cũng gây nguy cơ cho sức khỏe con người, nhưng vẫn có thể gây tổn thất nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi và kinh tế nông nghiệp. Ví dụ: bệnh dịch tả lợn châu Phi không lây sang người, nhưng lại có tỷ lệ chết 100% đối với đàn lợn mắc bệnh, không có vắc xin điều trị và gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng mỗi đợt bùng phát.

Luật Thú y và các văn bản hướng dẫn (như Thông tư 07/2016/TT-BNNPTNT, được cập nhật năm 2025) quy định rõ: tiêu chí để đưa vào danh mục công bố dịch không chỉ dựa trên tính lây nhiễm sang người, mà còn dựa vào mức độ nguy hiểm, khả năng lây lan, ảnh hưởng đến môi trường, đời sống xã hội và an ninh sinh học.

5. Những câu hỏi thường gặp

5.1. Tại sao bệnh viêm da nổi cục trên trâu bò dù mới xuất hiện vẫn nằm trong danh mục phải công bố dịch?

Viêm da nổi cục là bệnh truyền nhiễm do virus họ Poxviridae gây ra, lây lan nhanh qua côn trùng hút máu như muỗi, ruồi, ve. Dù chỉ mới xuất hiện ở Việt Nam vài năm trở lại đây, nhưng tốc độ lây lan và thiệt hại do bệnh gây ra đã buộc Bộ NN&PTNT phải bổ sung vào danh mục công bố dịch. Đây là biện pháp kiểm soát mang tính chiến lược, nhằm huy động kịp thời lực lượng thú y, kiểm soát vùng dịch và hỗ trợ người chăn nuôi hạn chế tổn thất.

5.2. Có được công bố dịch khi chỉ phát hiện bệnh ở một hộ chăn nuôi nhỏ lẻ không?

Có thể có, nếu đáp ứng các tiêu chí quy định tại Điều 26 Luật Thú y. Cụ thể, chỉ cần phát hiện một ca bệnh thuộc danh mục phải công bố dịch và có nguy cơ lây lan nhanh, cơ quan thú y địa phương có quyền đề xuất công bố dịch cấp xã, huyện hoặc tỉnh, tùy mức độ. Việc công bố không phụ thuộc vào quy mô chăn nuôi mà phụ thuộc vào tính chất nguy hiểm và khả năng lây lan của bệnh.