Các yếu tố cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản mới nhất 2025

1.Các yếu tố cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật Hình sự 2015?

Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản quy định tại Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) thuộc các tội xâm phạm sở hữu.

Các yếu tố cấu thành tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

[1] Chủ thể

Căn cứ Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015 quy định tuổi chịu trách nhiệm hình sự tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là người từ đủ 16 tuổi trở lên. Cụ thể như sau:

+ Về độ tuổi: Người phạm tội phải đủ 16 tuổi trở lên vì tội này không thuộc các tội mà tuổi chịu trách nhiệm hình sự có thể từ đủ 14 tuổi trở lên được liệt kê tại khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự 2015

+ Về năng lực trách nhiệm hình sự: Người phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự phải có năng lực trách nhiệm hình sự.

[2] Khách thể

Mặt khách thể của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là quyền sở hữu tài sản của con người và các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan hệ sở hữu của con người.

[3] Khách quan

Mặt khách quan của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi này thể hiện ở chỗ người phạm tội chủ động chiếm đoạt tài sản của người khác mà không dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác để uy hiếp tinh thần người quản lý tài sản.

Hành vi này được thực hiện công khai, trước sự chứng kiến của người khác hoặc trong điều kiện khách quan dễ dàng bị người khác phát hiện.

[3] Chủ quan

Mặt chủ quan của tội công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi được thực hiện bởi lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội có ý thức, muốn chiếm đoạt tài sản của người khác một cách công khai, trái pháp luật. Mục đích của người phạm tội là chiếm đoạt tài sản của người khác để trục lợi cho bản thân hoặc cho người khác.

2. Công nhiên chiếm đoạt tài sản là gì?

Hiện nay, pháp luật không có quy định cụ thể định nghĩa về hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản.

Trên thực tế, công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể được hiểu là hành vi công khai lấy tài sản trước sự chứng kiến của chủ sở hữu hoặc người có trách nhiệm quản lý tài sản mà không dùng vũ lực, đe doạ dùng vũ lực hoặc bất cứ một thủ đoạn nào nhằm uy hiếp tinh thần của người quản lý tài sản.

3. Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản theo Điều 172 Bộ luật Hình sự

Người nào có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác mà đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản được quy định tại Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) với khung hình phạt như sau:

• Khung 1:

Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm đối với người có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau:

- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi chiếm đoạt tài sản mà còn vi phạm;

- Đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các Điều 168, 169, 170, 171, 173, 174, 175 và 290 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

- Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội;

- Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họ.

• Khung 2:

Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm đối với người có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác thuộc một trong các trường hợp sau:

- Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;

- Hành hung để tẩu thoát;

- Tái phạm nguy hiểm;

- Chiếm đoạt tài sản là hàng cứu trợ.

• Khung 3:

Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm đối với người có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác thuộc một trong các trường hợp sau:

- Chiếm đoạt tài sản trị giá từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng;

- Lợi dụng thiên tai, dịch bệnh.

• Khung 4:

Phạt tù từ 12 năm đến 20 năm đối với người có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản của người khác thuộc một trong các trường hợp sau:

- Chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên;

- Lợi dụng hoàn cảnh chiến tranh, tình trạng khẩn cấp.

• Hình phạt bổ sung:

Người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Như vậy, theo Điều 172 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) thì người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể bị phạt tù đến 20 năm.

4. Tội công nhiên chiếm đoạt tài sản và tội trộm cắp khác nhau ra sao mới nhất 2025?

5. Mức phạt hành chính đối với hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản

Theo Điều 15 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.

Ngoài ra, người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.

6. Những câu hỏi thường gặp

6.1. Thế nào là hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản theo quy định pháp luật hiện hành?

Hành vi công nhiên chiếm đoạt tài sản là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác một cách công khai, giữa ban ngày, không dùng vũ lực, đe dọa hay thủ đoạn tinh vi, mà thể hiện sự ngang nhiên, bất chấp sự phản đối của chủ sở hữu hoặc người quản lý tài sản. Hành vi này xâm phạm trực tiếp đến quyền sở hữu tài sản và gây mất trật tự an toàn xã hội.

6.2. Người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể bị xử lý với mức phạt nào mới nhất năm 2025?

Theo Bộ luật Hình sự Việt Nam hiện hành (cập nhật mới nhất năm 2025), người phạm tội công nhiên chiếm đoạt tài sản có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm, tùy thuộc vào giá trị tài sản bị chiếm đoạt và các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ liên quan. Nếu tài sản có giá trị lớn hoặc hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, mức hình phạt có thể tăng nặng hơn.