4 bước quy trình chuyên môn để xác định tình trạng nghiện ma túy theo quy định mới nhất 2025

1. 4 bước quy trình chuyên môn để xác định tình trạng nghiện ma túy theo quy định mới nhất 2025

Theo Điều 4 của Thông tư số 18/2021/TT-BYT, quy trình chuyên môn để xác định tình trạng nghiện ma túy được thực hiện qua các bước sau:

• Bước 1: Tiếp nhận và thu thập thông tin

Cơ sở y tế tiếp nhận người cần xác định tình trạng nghiện ma túy, đồng thời thu thập đầy đủ các thông tin có liên quan.

• Bước 2: Thăm khám và theo dõi lâm sàng

Tiến hành khám bệnh, theo dõi các biểu hiện lâm sàng và ghi chép chi tiết vào hồ sơ bệnh án cũng như Phiếu tổng hợp theo dõi. Việc đánh giá sẽ dựa trên các tiêu chí được nêu tại Phụ lục số 03 ban hành kèm theo Thông tư.

• Bước 3: Đưa ra kết luận ban đầu

  • Nếu người được đánh giá chỉ có 1 tiêu chuẩn, hoặc có 2 tiêu chuẩn chẩn đoán nhưng có bao gồm tiêu chuẩn số 6, thì sẽ được kết luận là “không nghiện ma túy” và kết quả sẽ được trả ngay.

  • Nếu có từ 3 tiêu chuẩn trở lên, sẽ được xác định là “có nghiện ma túy” và cũng trả kết quả ngay.

  • Nếu chỉ có 2 tiêu chuẩn và không có tiêu chuẩn số 6, hoặc các biểu hiện chưa rõ ràng, thì sẽ chuyển sang bước 4 để theo dõi thêm.

• Bước 4: Theo dõi chuyên sâu trong các trường hợp chưa đủ tiêu chuẩn rõ ràng

  • Thực hiện khám và tiếp tục theo dõi lâm sàng để đánh giá thêm.

  • Ghi nhận quá trình khám và theo dõi vào hồ sơ bệnh án, Phiếu tổng hợp cũng như các phiếu chuyên biệt về trạng thái cai nghiện.

  • Tùy theo loại ma túy sử dụng, sẽ sử dụng các phiếu chuyên theo mẫu quy định tại các Phụ lục 04 (thuốc phiện), 05 (chất kích thần như amphetamine, cocaine...) và 06 (cần sa).

  • Sau theo dõi, kết luận được ghi vào các phiếu, xác định rõ trạng thái cai hoặc không cai. Những thông tin này sẽ được tổng hợp lại để đưa ra kết luận cuối cùng.

Kết luận cuối cùng:

• Nếu người được đánh giá có từ 3 tiêu chuẩn trở lên thì xác định là “có nghiện ma túy”.

• Nếu không đạt đủ 3 tiêu chuẩn hoặc chưa đủ thời gian để xác định, thì kết luận là “không nghiện ma túy” và trả kết quả ngay theo quy định tại Điều 5 của Thông tư này.

Ngoài ra, nếu trong quá trình theo dõi, người được đánh giá xuất hiện hội chứng cai, có biểu hiện rối loạn tâm thần hoặc mắc bệnh kèm theo thì sẽ được khám và điều trị theo đúng các quy định pháp luật hiện hành về khám chữa bệnh.

2. 06 tiêu chuẩn chẩn đoán tình trạng nghiện ma túy theo Thông tư 18/2021 của Bộ Y tế

Theo khoản 1 Điều 3 Thông tư 18/2021/TT-BYT quy định 06 tiêu chuẩn chẩn đoán tình trạng nghiện ma túy gồm:

• Tiêu chuẩn 1: Ham muốn mạnh mẽ hoặc cảm giác bắt buộc phải sử dụng chất ma túy;
• Tiêu chuẩn 2: Khó khăn trong việc kiểm soát các hành vi sử dụng ma túy về thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc hoặc mức sử dụng;
• Tiêu chuẩn 3: Có hiện tượng dung nạp với chất ma túy;
• Tiêu chuẩn 4: Ngày càng trở nên thờ ơ với các thú vui hoặc sở thích khác do sử dụng chất ma túy;
• Tiêu chuẩn 5: Tiếp tục sử dụng ma túy mặc dù đã biết về các hậu quả có hại của chất ma túy;
• Tiêu chuẩn 6: Có trạng thái cai ma túy (hội chứng cai ma túy) khi ngừng hoặc giảm sử dụng chất ma túy.

3. Những đối tượng nào được trả kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy?

Theo Điều 5 Thông tư 18/2021/TT-BYT quy định về trả kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy như sau:

Trả kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy

1. Ghi kết quả vào Phiếu kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy theo đúng kết luận tình trạng nghiện ma túy trên Phiếu tổng hợp theo dõi để xác định tình trạng nghiện ma túy.

2. Kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy được trả cho người tự nguyện đề nghị xác định tình trạng nghiện ma túy hoặc cho cơ quan Công an đề nghị xác định tình trạng nghiện ma túy trong vòng 05 ngày kể từ ngày tiếp nhận người cần xác định tình trạng nghiện ma túy.

Theo đó, những đối tượng nêu trên sẽ được trả kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Ai có trách nhiệm thực hiện quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy?

Quy trình này phải được thực hiện bởi các bác sĩ chuyên khoa tại cơ sở y tế đủ điều kiện, có chuyên môn và được cấp phép theo quy định của Bộ Y tế.

4.2. Kết quả xác định tình trạng nghiện ma túy được sử dụng để làm gì?

Kết quả này là căn cứ để:

• Hướng dẫn điều trị, cai nghiện ma túy.

• Làm cơ sở pháp lý cho việc xử lý hành chính hoặc tư pháp liên quan đến người nghiện.

• Quản lý, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho người nghiện.

4.3. Phiếu tổng hợp theo dõi là gì và có vai trò gì trong quy trình chuyên môn để xác định tình trạng nghiện ma túy?

Phiếu tổng hợp theo dõi là biểu mẫu ghi lại chi tiết các dấu hiệu, triệu chứng theo từng tiêu chuẩn nghiện ma túy. Nó giúp theo dõi diễn biến bệnh lý, làm cơ sở để bác sĩ đưa ra kết luận chính xác về tình trạng nghiện.

4.4. Trong trường hợp có hội chứng cai hoặc rối loạn tâm thần đi kèm, quy trình xác định nghiện ma túy có thay đổi gì không?

Khi người bệnh có hội chứng cai, rối loạn tâm thần hoặc bệnh lý kèm theo, quy trình vẫn thực hiện đầy đủ 4 bước nhưng cần kết hợp khám và điều trị các bệnh lý kèm theo theo quy định hiện hành để đảm bảo chính xác và toàn diện.