Lý thuyết Định luật Boyle Vật lí lớp12 (Kết nối tri thức)

Tóm tắt lý thuyết Vật lí lớp 12 Bài 9: Định luật Boyle hay, chi tiết sách Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt Vật lí 12.

1 1,666 10/07/2026


Lý thuyết Vật lí 12 Bài 9: Định luật Boyle

I. Các thông số trạng thái của một lượng khí

Trạng thái của một khối lượng khí nhất định được xác định bằng ba thông số trạng thái của khối khí: thể tích V, áp suất p và nhiệt độ tuyệt đối T.

Quá trình khối khí biến đổi từ trạng thái này sang trạng thái khác gọi là quá trình biến đổi trạng thái.

Lý thuyết Vật Lí 12 Kết nối tri thức Bài 9: Định luật Boyle

II. Định luật Boyle

1. Quá trình đẳng nhiệt

Quá trình biến đổi trạng thái của một khối lượng khí xác định khi nhiệt độ giữ không đổi được gọi là quá trình đẳng nhiệt. Thí nghiệm về quá trình đẳng nhiệt sẽ giúp ta xác định được mối quan hệ giữa áp suất p và thể tích V của một khối lượng khí xác định trong quá trình này.

2. Thí nghiệm khảo sát quá trình đẳng nhiệt

Lý thuyết Vật Lí 12 Kết nối tri thức Bài 9: Định luật Boyle

Lập bảng kết quả:

p (kPa)

V (cm3)

1Vcm−3

PV (kPa.cm3)

110

43,6

0,023

4796

120

40,0

0,025

4800

130

36,9

0,027

4797

140

34,3

0,029

4802

2. Định luật Boyle

Với khối luợng khí xác định, khi giữ nhiệt độ của khí không đổi thì áp suất p gây ra bởi khí tỉ lệ nghịch với thể tích V của nó.

pV = hằng số

Lý thuyết Vật Lí 12 Kết nối tri thức Bài 9: Định luật Boyle

Định luật Boyle được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như:

• Chế tạo các dụng cụ như bơm xe đạp, bình cứu hỏa, phao cứu sinh, ...

• Hóa lỏng khí để bảo quản và vận chuyển.

• Lặn biển.

Sơ đồ tư duy Định luật Boyle

Lý thuyết Định luật Boyle - Vật lí 12 Kết nối tri thức (ảnh 1)Trắc nghiệm: Định luật Boyle

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 7. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ lựa chọn một phương án.

Câu 1: Tập hợp ba thông số nào sau đây xác định trạng thái của một lượng khí xác định?

A. Áp suất, thể tích, khối lượng.

B. Áp suất, nhiệt độ, thể tích.

C. Thể tích, trọng lượng, áp suất.

D. Áp suất, nhiệt độ, khối lượng.

Ba thông số xác định trạng thái là áp suất, thể tích và nhiệt độ. Chọn B.

Câu 2: Quá trình nào sau đây là đẳng quá trình?

A. Đun nóng khí trong một bình đậy kín.

B. Không khí trong quả bóng bay bị phơi nắng, nóng lên, nở ra làm căng.

C. Đun nóng khí trong một xi lanh, khi nở ra đấy pít-tông chuyển động.

D. Cả ba quá trình trên đều không phải là đẳng quá trình.

Đẳng quá trình là một quá trình biến đổi trạng thái, trong đó 1 thông số được giữ nguyên, 2 thông số còn lại thay đổi.

A – đúng vì thể tích được giữ không đổi

B, C – sai vì nhiệt độ và thể tích, áp suất đều thay đổi.

Chọn A.

Câu 3: Quá trình đẳng nhiệt là quá trình biến đổi trạng thái trong đó

A. nhiệt độ được giữ không đổi.

B. áp suất được giữ không đổi.

C. thể tích được giữ không đổi.

D. áp suất và thể tích được giữ không đổi.

Quá trình đẳng nhiệt là quá trình biến đổi trạng thái trong đó nhiệt độ được giữ không đổi. Chọn A.

Câu 4: Định luật Boyle cho ta biết điều gì?

A. Liên hệ giữa áp suất và thể tích của một lượng khí khi nhiệt độ không đổi.

B. Liên hệ giữa áp suất và nhiệt độ của một lượng khí khi thể tích không đổi.

C. Liên hệ giữa thể tích và nhiệt độ của một lượng khí khi áp suất không đổi.

D. Liên hệ giữa áp suất, thể tích và nhiệt độ của một lượng khí xác định.

Định luật Boyle cho biết liên hệ giữa áp suất và thể tích của một lượng khí khi nhiệt độ không đổi hay được hiểu là quá trình đẳng nhiệt. Chọn A.

Câu 5: Hệ thức nào sau đây là của định luật Boyle?

A. p1 V2=p2 V1.

B. pV = hằng số.

C. pV = hằng số.

D. Vp = hằng số.

Chọn C.

Câu 6: Trong các hệ thức sau đây hệ thức nào không phù hợp với định luật Boyle?

A. p~1 V.

B. p1V1=p2V2.

C. V~1p.

D. V ∼ p.

D – sai vì trong quá trình đẳng nhiệt thì p và V tỉ lệ nghịch với nhau. Chọn D.

Câu 7: Chọn câu đúng khi nói về đường đẳng nhiệt trong hệ trục tọa độ (pOV).

A. Là một đường cong hyperbol biểu diễn mối quan hệ của áp suất vào thể tích của một lượng khí xác định khi nhiệt độ không đổi.

B. Là đường thẳng song song với trục OV biểu diễn mối quan hệ giữa áp suất và thể tích.

C. Là đường thẳng kéo dài đi qua gốc tọa độ.

D. Là đường biểu diễn mối quan hệ giữa thể tích và nhiệt độ.

Đường đẳng nhiệt trong hệ trục toạ độ pOV là một đường cong hyperbol biểu diễn mối quan hệ của áp suất vào thể tích của một lượng khí xác định khi nhiệt độ không đổi. Chọn A.

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai

Câu hỏi: Một khối khí khi đặt ở điều kiện tiêu chuẩn (trạng thái A). Nén khí và giữ nhiệt độ không đổi đến trạng thái B. Đồ thị áp suất theo thể tích được biểu diễn như hình vẽ. Biết V1 = 6 lít, p2 = 3p1 = 3 atm.

Trắc nghiệm Vật Lí 12 Kết nối tri thức Bài 9 (có đáp án): Định luật Boyle

Các phát biểu sau đây đúng hay sai:

a) Thể tích khí ở trạng thái B là V2 = 3 lít.

b) Khi thể tích lượng khí là 4 lít thì áp suất của nó là 1,5 atm.

c) Trong quá trình biến đổi của lượng khí từ trạng thái A sang B áp suất giảm dần.

d) Đường biểu diễn quá trình nén đẳng nhiệt là một cung hyperbol AB.

a) Sai.

Thể tích ở trạng thái B là V2 = 2 lít vì áp suất tăng 3 lần thì thể tích giảm 3 lần.

b) Đúng

Khi thể tích lượng khí là 4 lít: p1V1=p2V2 => p2=p1V1V2=6.14=1,5 atm

c) Sai

Trong quá trình biến đổi của lượng khí từ trạng thái A sang B thì thể tích giảm, áp suất tăng.

d) Đúng

Đáp án: a) Sai; b) Đúng; c) Sai; d) Đúng.

PHẦN III. Câu trả lời ngắn.

Câu hỏi: Một chất khí chiếm thể tích 250 mL ở áp suất 750 mmHg và 25 °C. Cần phải tăng áp suất thêm bao nhiêu để giảm thể tích khí xuống 200 mL ở cùng nhiệt độ?

Do đó áp suất tăng thêm là Δp=p2−p1 = 937,5 - 750 = 187,5mmHg.

Đáp án: 187,5 mmHg.

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Vật lí 12 sách Kết nối tri thức, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 10: Định luật Charles

Lý thuyết Bài 11: Phương trình trạng thái của khí lí tưởng

Lý thuyết Bài 12: Áp suất khí theo mô hình động học phân tử. Quan hệ giữa động năng phân tử và nhiệt độ

Lý thuyết Bài 14: Từ trường

Lý thuyết Bài 15: Lực từ tác dụng lên dây dẫn mang dòng điện. Cảm ứng từ

Xem thêm tài liệu Vật lí lớp 12:

Giải Vật lí 12 Bài 9: Định luật Boyle

Giải SBT Vật lí 12 Bài 9: Định luật Boyle

Giáo án Định luật lớp 12

Giáo án điện tử Định luật lớp 12

1 1,666 10/07/2026


Xem thêm các chương trình khác: