Lý thuyết Nhiệt dung riêng Vật lí lớp 12 (Kết nối tri thức)

Lý thuyết Vật lí 12 Bài 4: Nhiệt dung riêng

I. Khái niệm nhiệt dung riêng

1. Hệ thức tính nhiệt lượng trong quá trình truyền nhiệt để làm thay đổi nhiệt độ của vật

Các hiện tượng quan sát được hằng ngày cho thấy độ lớn của nhiệt lượng cần cung cấp cho vật để làm tăng nhiệt độ của nó phụ thuộc vào các yếu tố sau:

- Khối lượng của vật;

- Độ tăng nhiệt độ của vật;

- Tính chất của chất làm vật.

Nhiệt lượng cần thiết để làm thay đổi nhiệt độ của một lượng chất: $Q=mc.\Delta T$

2. Định nghĩa nhiệt dung riêng

Nhiệt dung riêng $c=\frac{Q}{m\Delta T}$ của một chất là nhiệt lượng cần thiết để 1 kg chất đó tăng thêm 1K (hoặc 1°C).

II. Thực hành đo nhiệt dung riêng của nước

Sử dụng bộ dụng cụ thí nghiệm dưới

- Đổ một lượng nước vào bình nhiệt lượng kế, sao cho toàn bộ dây điện trở chìm trong nước, xác định khối lượng nước này.

- Cắm đầu đo của nhiệt kế vào nhiệt lượng kế.

- Nối oát kế với nhiệt lượng kế và nguồn điện.

- Bật nguồn điện.

- Khuấy liên tục để nước nóng đều. Cứ sau mỗi khoảng thời gian 1 phút, đọc công suất dòng điện từ oát kế, nhiệt độ từ nhiệt kế rồi điền kết quả vào vở theo mẫu tương tự Bảng 4.2.

- Tắt nguồn điện.

Sơ đồ tư duy Nhiệt dung riêng

Trắc nghiệm: Nhiệt dung riêng

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 7. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ lựa chọn một phương án.

Câu 1: Nhiệt lượng mà vật thu vào hay tỏa ra phụ thuộc vào?

A. Khối lượng, thể tích và độ thay đổi nhiệt độ của vật.

B. Thể tích, nhiệt độ ban đầu và chất cấu tạo nên vật.

C. Khối lượng của vật, chất cấu tạo nên vật và độ thay đổi nhiệt độ của vật.

D. Nhiệt độ ban đầu, nhiệt độ lúc sau và áp suất của môi trường.

Câu 2: Nhiệt lượng trao đổi trong quá trình truyền nhiệt không phụ thuộc vào

A. thời gian truyền nhiệt.

B. độ biến thiên nhiệt độ.

C. khối lượng của chất.

D. nhiệt dung riêng của chất.

Câu 3: Nhiệt lượng cần thiết cần cung cấp để m kg vật liệu (có nhiệt dung riêng c (J/kg.K) tăng từ nhiệt độ t₁ lên tới nhiệt độ t₂ là

A. $\text{Q}=\text{mc}\left({\text{t}}_2-{\text{t}}_1\right)$.

B. $\text{Q}=\text{mc}\left({\text{t}}_2+{\text{t}}_1\right)$.

C. $Q=mc\left(t_2\cdot t_1\right)$.

D. $\text{Q}=\text{mc}\left(\frac{{\text{t}}_2}{{\text{t}}_1}\right)$.

Câu 4: Có 4 bình A, B, C, D đều đựng nước ở cùng một nhiệt độ với thể tích tương ứng là: 1 lít, 2 lít, 3 lít, 4 lít. Sau khi dùng các đèn cồn giống hệt nhau để đun các bình này khác nhau. Hỏi bình nào có nhiệt độ thấp nhất?

A. Bình A.

B. Bình B.

C. Bình C.

D. Bình D.

Câu 5: Nhiệt dung riêng của đồng là 380 J/kg.K, điều này cho biết

A. Nhiệt lượng cần thiết để làm cho 1 g đồng nóng lên thêm 1 °C là 380 J.

B. Nhiệt lượng cần thiết để làm cho 2 g đồng nóng lên thêm 1 °C là 380 J.

C. Nhiệt lượng cần thiết để làm cho 1 kg đồng nóng lên thêm 1 °C là 380 J.

D. Nhiệt lượng cần thiết để làm cho 2 g đồng nóng lên thêm 1 °C là 380 J.

Câu 6: Nhiệt dung riêng của rượu là 2500 J/kg.K. Điều đó có nghĩa là gì?

A. Để nâng 1 kg rượu lên nhiệt độ bay hơi ta phải cung cấp cho nó một nhiệt lượng là 2500J.

B. 1 kg rượu bị đông đặc thì giải phóng nhiệt lượng là 2500 J.

C. Để nâng 1 kg rượu tăng lên 1 độ ta cần cung cấp cho nó nhiệt lượng là 2500 J.

D. Nhiệt lượng có trong 1 kg chất ấy ở nhiệt độ bình thường.

Câu 7: Nhiệt dung riêng của đồng lớn hơn chì. Vì vậy để tăng nhiệt độ của 3 kg đồng và 3 kg chì thêm 15 °C thì

A. Khối chì cần nhiều nhiệt lượng hơn khối đồng.

B. Khối đồng cần nhiều nhiệt lượng hơn khối chì.

C. Hai khối đều cần nhiệt lượng như nhau.

D. Không khẳng định được.

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai

Câu hỏi: Xét tính đúng sai của các phát biểu sau khi nói về nhiệt lượng

a) Nhiệt lượng là 1 dạng năng lượng có đơn vị là J.

b) Một vật có nhiệt độ càng cao thì càng chứa nhiều nhiệt lượng.

c) Trong quá trình truyền nhiệt và thực hiện công, nội năng của vật không bảo toàn.

d) Trong sự truyền nhiệt không có sự chuyển hoá năng lượng từ dạng này sang dạng khác.

PHẦN III. Câu trả lời ngắn.

Câu Câu hỏi: Nhiệt độ của 275 g nước sẽ tăng bao nhiêu nếu thêm vào nhiệt lượng 36,5 kJ? Cho nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/kg.K.

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Vật lí 12 sách Kết nối tri thức, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 5: Nhiệt nóng chảy riêng

Lý thuyết Bài 6: Nhiệt hoá hơi riêng

Lý thuyết Bài 8: Mô hình động học phân tử chất khí

Lý thuyết Bài 9: Định luật Boyle

Lý thuyết Bài 10: Định luật Charles

Xem thêm tài liệu Vật lí lớp 12:

Giải Vật lí 12 Bài 4: Nhiệt dung riêng

Giải SBT Vật lí 12 Bài 4: Nhiệt dung riêng

Giáo án Nhiệt dung riêng lớp 12

Giáo án điện tử Nhiệt dung riêng lớp 12