Tổng hợp 13 tội phạm về ma túy theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025

1. Tệ nạn ma túy là gì?

Tệ nạn ma túy là một hiện tượng xã hội nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe, hạnh phúc gia đình và trật tự an toàn xã hội. Theo Khoản 8 Điều 2 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021, tệ nạn ma túy được định nghĩa là việc sử dụng trái phép chất ma túy, nghiện ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy mà chưa đến mức hoặc không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

2. Tổng hợp 13 tội phạm về ma túy theo Bộ luật Hình sự mới nhất

Theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), các tội phạm về ma túy được quy định tại Chương XX, từ Điều 247 đến Điều 259, với tổng cộng 13 điều luật. So với Bộ luật Hình sự năm 1999, luật mới bổ sung thêm 3 điều luật nhằm cụ thể hóa và tăng cường hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy.

Dưới đây là danh sách các tội danh liên quan đến ma túy:

• Tội trồng cây thuốc phiện, cây côca, cây cần sa hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy (Điều 247)

• Tội sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 248)

• Tội tàng trữ trái phép chất ma túy (Điều 249)

• Tội vận chuyển trái phép chất ma túy (Điều 250)

• Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251)

• Tội chiếm đoạt chất ma túy (Điều 252)

• Tội tàng trữ, vận chuyển, mua bán hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 253)

• Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần (Điều 254)

• Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255)

• Tội chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 256)

• Tội cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 257)

• Tội lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 258)

• Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng chất ma túy, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần (Điều 259)

3. Tệ nạn xã hội bao gồm những loại nào?

Tệ nạn xã hội là những hành vi lệch chuẩn, gây ảnh hưởng xấu đến cá nhân, gia đình và xã hội. Chúng tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau, nhưng nhìn chung có thể chia thành các nhóm cơ bản sau:

• Tệ nạn ma túy: Gồm những hành vi liên quan đến việc sử dụng, tàng trữ, buôn bán hoặc sản xuất ma túy trái phép. Người nghiện hoặc lệ thuộc vào ma túy thường bị tác động nghiêm trọng về sức khỏe và tinh thần, đồng thời có thể dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật.

• Tệ nạn mại dâm: Là tình trạng người mua và người bán dâm thỏa thuận trao đổi quan hệ tình dục để đổi lấy tiền hoặc các lợi ích vật chất khác. Đây là hành vi vi phạm đạo đức xã hội, làm phát sinh nhiều vấn đề phức tạp như lây lan bệnh tật, bạo lực, buôn người,…

• Tệ nạn cờ bạc: Những người mắc tệ nạn này thường lợi dụng các trò chơi giải trí để sát phạt bằng tiền hoặc tài sản. Cờ bạc bao gồm nhiều hình thức như đánh bài, cá độ bóng đá, ghi đề, chọi gà, lắc bầu cua,... và đều vi phạm pháp luật.

• Tệ nạn mê tín dị đoan: Biểu hiện ở việc tin tưởng mù quáng vào những điều không có cơ sở khoa học như coi bói, trừ tà, chữa bệnh bằng bùa chú,... Gây ảnh hưởng đến nhận thức và hành vi của người dân, dễ bị lợi dụng để trục lợi.

• Tệ nạn rượu bia và các hình thức tệ nạn khác: Việc lạm dụng rượu bia không chỉ gây hại cho sức khỏe mà còn có thể dẫn đến các hành vi nguy hiểm như gây rối trật tự công cộng, bạo lực gia đình, tai nạn giao thông,...

4. Cơ quan nhà nước có trách nhiệm như thế nào trong việc phòng chống tệ nạn ma túy?

Căn cứ theo Điều 7 Luật Phòng, chống ma túy 2021 các cơ quan nhà nước có vai trò rất quan trọng trong việc ngăn chặn và đẩy lùi tệ nạn ma túy. Cụ thể, họ cần thực hiện những việc sau:

• Chủ động phòng, chống ma túy trong nội bộ cơ quan, đơn vị: Cơ quan nhà nước phải xây dựng và triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn không để cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, cũng như cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang vi phạm pháp luật về ma túy. Đồng thời, cần tích cực tuyên truyền, vận động người dân cùng phát hiện, tố giác và đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy.

• Triển khai chính sách phát triển kinh tế - xã hội để thay thế cây chứa chất ma túy: Cơ quan nhà nước có trách nhiệm thực hiện các chủ trương, chính sách của Nhà nước nhằm phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt tại những vùng trước đây từng trồng cây có chứa chất ma túy. Mục tiêu là giúp người dân chuyển sang các loại cây trồng khác, ổn định cuộc sống và góp phần xóa bỏ tận gốc nguyên nhân dẫn đến tệ nạn ma túy.

5. Quy định mức xử lý hành vi liên quan đến các tệ nạn xã hội ra sao?

5.1. Mức phạt đối với tệ nạn ma túy

Theo quy định tại Điều 23 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người nào sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị xử phạt hành chính bằng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng.

Còn theo Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), các hành vi nghiêm trọng liên quan đến ma túy sẽ bị xử lý hình sự, cụ thể:

• Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 255),

• Cưỡng ép người khác sử dụng ma túy (Điều 257),

• Lôi kéo người khác sử dụng chất ma túy (Điều 258).

Những hành vi này có thể bị xử phạt rất nghiêm khắc, với mức cao nhất là tù chung thân.

5.2. Mức phạt đối với tệ nạn mại dâm

Theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP, các hành vi liên quan đến mại dâm bị xử phạt như sau:

• Mua dâm: bị phạt tiền từ 1 đến 5 triệu đồng (Điều 24),

• Bán dâm: bị cảnh cáo hoặc phạt tiền tối đa đến 2 triệu đồng (Điều 25).

Đối với hành vi nghiêm trọng hơn như chứa mại dâm, theo Điều 327 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người vi phạm có thể bị phạt tù, với mức cao nhất lên tới tù chung thân.

5.3. Mức phạt đối với tệ nạn cờ bạc

Hành vi đánh bạc trái phép sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, với mức phạt lên tới 20 triệu đồng.

Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì sẽ bị xử lý hình sự theo Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Khi đó, người phạm tội có thể bị phạt tù, với mức cao nhất là 7 năm tù.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1 Người nghiện ma túy có bị xử lý hình sự không?

Người nghiện ma túy nếu chỉ sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị xử lý hành chính hoặc đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, không bị xử lý hình sự nếu không có các hành vi phạm tội khác.

6.2 Trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật về ma túy có bị xử lý hình sự không?

Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ bị xử lý hình sự nếu phạm tội đặc biệt nghiêm trọng. Người từ đủ 16 tuổi trở lên sẽ bị xử lý hình sự nếu thực hiện hành vi vi phạm luật về ma túy, tuy nhiên, các biện pháp xử lý sẽ có tính chất giáo dục, giảm nhẹ.

6.3 Có chính sách khoan hồng cho người tự nguyện giao nộp ma túy hoặc tố giác tội phạm không?

Có. Người phạm tội nếu tự nguyện khai báo, giao nộp chất ma túy, tố giác đồng phạm, giúp cơ quan chức năng phát hiện, bắt giữ tội phạm thì có thể được giảm nhẹ hoặc miễn trách nhiệm hình sự.