Tìm kiếm
Chương XVII Bộ luật hình sự 2015: Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm.
1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;
b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Người nào tổ chức việc lấy vợ, lấy chồng cho những người chưa đến tuổi kết hôn, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm.
Người nào giao cấu với người mà biết rõ người đó cùng dòng máu về trực hệ, là anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
1. Người nào đối xử tồi tệ hoặc có hành vi bạo lực xâm phạm thân thể ông bà, cha mẹ, vợ chồng, con, cháu hoặc người có công nuôi dưỡng mình thuộc một trong những trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Thường xuyên làm cho nạn nhân bị đau đớn về thể xác, tinh thần;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm:
a) Đối với người dưới 16 tuổi, phụ nữ mà biết là có thai, người già yếu;
b) Đối với người khuyết tật nặng, khuyết tật đặc biệt nặng hoặc người mắc bệnh hiểm nghèo.
Người nào có nghĩa vụ cấp dưỡng và có khả năng thực tế để thực hiện việc cấp dưỡng đối với người mà mình có nghĩa vụ cấp dưỡng theo quyết định của Tòa án mà từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, làm cho người được cấp dưỡng lâm tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
1. Người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Đối với 02 người trở lên;
b) Phạm tội 02 lần trở lên;
c) Lợi dụng danh nghĩa của cơ quan, tổ chức;
d) Tái phạm nguy hiểm.
3. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Chapter XVII
CRIMINAL OFFENCES AGAINST FAMILY LAW
Article 181. Forced marriage or divorce, obstruction of voluntary and civilized marriage, obstruction of voluntary divorce
Any person who forces another person to marry against his/her will, obstructs another person from marrying or maintaining their voluntary and civilized marriage, forces or obstructs a divorce by means of abuse, mental intimidation, demand for property or other methods despite the fact that he/she has incurred a administrative penalty for the same offence shall receive a warning or face a penalty of up to 03 years' community sentence or 03 - 36 months' imprisonment.
Article 182. Adultery
1. Any married person who marries or cohabits with another person, any unmarried person who marries or cohabits with another person in the knowledge that he/she is already married and in any of the following circumstances shall receive a warning or face a penalty of up to 01 year's community sentence or 03 - 12 months' imprisonment:
a) The offence results in the divorce of one or both parties;
b) The offender has incurred an administrative penalty for the same offence.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 06 - 36 months'' imprisonment:
a) The offence results in the suicide of the spouse or child of either party;
b) The court has issued a decision on dissolution of the marriage or compulsory termination of the cohabitation but the offender still defies such decision.
Article 183. Organization of child marriage
Any person who organizes a marriage entered into by a person under the marriageable age despite the fact that he/she has incurred a administrative penalty for the same offence shall be liable to a fine of from VND 10,000,000 to VND 30,000,000 or face a penalty of up to 02 years' community sentence.
Article 184. Incest
Any person who engages in sexual intercourse with another person in the knowledge that he/she is in a consanguineous relationship, a sibling or half-sibling shall face a penalty of 01 - 05 years' imprisonment.
Article 185. Maltreatment or abuse of one's grandparent, parent, spouse, child, grandchild or caregiver
1. Any person who maltreats or commits violent acts against his/her grandparent, parent, spouse, child, grandchild or caregiver in any of the following circumstances shall receive a warning, face a penalty of up to 03 years' community sentence or 06 - 36 months' imprisonment:
a) The victim suffers from regular physical and mental pain;
b) The offender has incurred an administrative penalty for the same offence.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 02 - 05 years' imprisonment:
a) The offence is committed against a person under 16, a woman with the full knowledge of her pregnancy or an old and weak person;
b) The offence is committed against a person with severe or extremely severe disabilities or a person having a fatal disease.
Article 186. Denial or avoidance of obligation to provide support
If a person who has an obligation to provide support and is capable of providing support for another person for whom the former is responsible for providing support under a court decision denies or avoids such obligation and such denial or avoidance results in serious bodily harm of the recipient or the offender has incurred an administrative penalty for the same offence, the offender shall receive a warning, face a penalty of up to 02 year's community sentence or 03 - 24 months' imprisonment.
Article 187. Surrogacy for commercial purposes
1. A person who organizes surrogacy for commercial purposes shall be liable for a fine of from VND 50,000,000 to VND 200,000,000, face a penalty of up to 02 years' community sentence or 03 - 24 months' imprisonment.
2. This offence committed in any of the following circumstances carries a penalty of 01 - 05 years' imprisonment:
a) The offence is committed against 02 or more people;
b) The offence has been committed more than once;
c) The offence is committed in the name of an agency or organization;
d) Dangerous recidivism.
3. The offender might also be liable to a fine of from VND 10,000,000 to VND 50,000,000, be prohibited from holding certain positions or doing certain works for 01 - 05 years.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Tội vận chuyển hàng cấm qua biên giới mức xử lý hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Tội vận chuyển hàng cấm qua biên giới mức xử lý hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Vận chuyển hàng cấm qua biên giới là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý xuất nhập khẩu và an ninh quốc gia. Tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện hành vi này có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các mức án nghiêm khắc, từ phạt tù vài tháng đến nhiều năm, kèm theo hình phạt bổ sung như phạt tiền hoặc tịch thu phương tiện, hàng hóa. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết về tội danh này theo quy định mới nhất, giúp bạn hiểu rõ các chế tài pháp lý liên quan và phòng tránh rủi ro pháp lý khi tham gia vào hoạt động vận chuyển hàng hóa qua biên giới. 10/06/2025Vận chuyển hàng cấm phạt tù, phạt tiền bao nhiêu mới nhất 2025?
Vận chuyển hàng cấm phạt tù, phạt tiền bao nhiêu mới nhất 2025?
Vận chuyển hàng cấm là hành vi nguy hiểm, tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và thường gắn liền với các tội phạm có tổ chức như buôn lậu, buôn bán hàng cấm, vận chuyển ma túy, vũ khí, động vật hoang dã,. Trên thực tế, nhiều người vô tình hoặc vì lợi ích trước mắt đã tham gia vận chuyển hàng cấm mà không nhận thức được hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về khái niệm hàng cấm, các mức xử phạt hành chính và hình sự áp dụng trong năm 2025, 10/06/2025Kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế có bị xử phạt không?
Kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế có bị xử phạt không?
Hiện nay việc kê khai giá bán nhà đất thấp hơn thực tế không phải là điều hiếm gặp, vậy pháp luật có quy định như thế nào về hành vi này? Có bị xử phạt vi phạm hành chính hay truy cứu trách nhiệm hình sự hay không? Cùng tìm hiểu tại bài viết dưới đây. 10/06/2025Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam có thể bị xử lý theo quy định nào?
Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam có thể bị xử lý theo quy định nào?
Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển là hành vi đi vào, hoạt động trái phép trong vùng biển thuộc chủ quyền hoặc quyền tài phán của Việt Nam mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền. Hành vi xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành 10/06/2025Phạm vi khu vực biên giới trên biển tính từ đâu?
Phạm vi khu vực biên giới trên biển tính từ đâu?
Khu vực biên giới trên biển là vùng biển tiếp giáp hoặc nằm giữa hai quốc gia ven biển có chung đường biên giới biển. Đây là phạm vi mà các quốc gia có thể thực thi quyền chủ quyền, quyền tài phán và quản lý hoạt động trên biển nhằm bảo vệ an ninh, ổn định và lợi ích quốc gia. Cùng tìm hiểu quy định về cách xác định phạm vi khu vực biên giới trên biển tại bài viết sau. 10/06/2025Biển báo trong khu vực biên giới biển được quy định ra sao mới nhất 2025?
Biển báo trong khu vực biên giới biển được quy định ra sao mới nhất 2025?
Biển báo trong khu vực biên giới biển là các biển hiệu, bảng chỉ dẫn hoặc tín hiệu được đặt hoặc sử dụng trên biển nhằm đánh dấu, cảnh báo hoặc hướng dẫn các hoạt động giao thông, an ninh, quản lý trong vùng biên giới biển của quốc gia. Cùng tỉm hiểu về những quy định mới về biển báo trong khu vực biên giới biển tại bài viết sau. 10/06/2025Lãnh hải là gì? Vùng lãnh hải có chế độ pháp lý quy định thế nào?
Lãnh hải là gì? Vùng lãnh hải có chế độ pháp lý quy định thế nào?
Lãnh hải là một bộ phận quan trọng cấu thành vùng biển Việt Nam, được xác định theo quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS 1982) và Luật Biển Việt Nam năm 2012. Cùng tỉm hiểu về chế độ pháp lý về vùng lãnh hải tại bài viết sau. 10/06/2025Tội giết người được là loại tội phạm gì theo BLHS mới nhất 2025?
Tội giết người được là loại tội phạm gì theo BLHS mới nhất 2025?
Trong Bộ luật Hình sự năm 2025, tội giết người tiếp tục được xác định là một trong những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng con người – nhóm quyền cơ bản và tối thượng nhất được pháp luật bảo vệ. Với bản chất là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng người khác, tội danh này không chỉ gây hậu quả nghiêm trọng về mặt nhân thân mà còn làm mất an ninh trật tự xã hội. Vậy, theo phân loại của pháp luật hình sự hiện hành, tội giết người được xếp vào loại tội phạm nào? Bài viết sau sẽ phân tích căn cứ pháp lý và cơ sở phân loại tội phạm theo Bộ luật Hình sự 2025 để làm rõ vấn đề này. 16/06/2025Thế nào là lỗi cố ý gián tiếp trong tội giết người theo BLHS mới nhất 2025?
Thế nào là lỗi cố ý gián tiếp trong tội giết người theo BLHS mới nhất 2025?
Trong hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam, tội giết người được quy định tại Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015. Một trong những yếu tố quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự trong tội danh này là lỗi của người phạm tội, bao gồm lỗi cố ý trực tiếp và lỗi cố ý gián tiếp. Lỗi cố ý gián tiếp xảy ra khi người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra . Bài viết này sẽ phân tích chi tiết khái niệm lỗi cố ý gián tiếp trong tội giết người theo quy định mới nhất của Bộ luật Hình sự năm 2025, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về cách áp dụng pháp luật trong thực tiễn. 16/06/2025Tội giết người vượt quá phòng vệ chính đáng mức phạt mới nhất 2025 bao nhiêu?
