Tìm kiếm
Chương II Bộ luật hình sự 2015: Hiệu lực của bộ luật hình sự
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Quy định này cũng được áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam hoặc tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam.
2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết theo quy định của điều ước quốc tế hoặc theo tập quán quốc tế đó; trường hợp điều ước quốc tế đó không quy định hoặc không có tập quán quốc tế thì trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.
1. Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này.
Quy định này cũng được áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam.
2. Người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp hành vi phạm tội xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
3. Đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định.
1. Điều luật được áp dụng đối với một hành vi phạm tội là điều luật đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm mà hành vi phạm tội được thực hiện.
2. Điều luật quy định một tội phạm mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới hoặc hạn chế phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và quy định khác không có lợi cho người phạm tội, thì không được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.
3. Điều luật xóa bỏ một tội phạm, một hình phạt, một tình tiết tăng nặng, quy định một hình phạt nhẹ hơn, một tình tiết giảm nhẹ mới hoặc mở rộng phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích và quy định khác có lợi cho người phạm tội, thì được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.
Chapter II
EFFECT OF THE CRIMINAL CODE
Article 5. Effect of the Criminal Code on criminal offences committed within the territory of the Socialist Republic of Vietnam
1. The Criminal Code applies to every criminal offence committed within the territory of the Socialist Republic of Vietnam.
It also applies to criminal offences committed on sea-going vessels and airplanes having Vietnamese nationality or operating in Vietnam’s exclusive economic zones or continental shelves or consequences thereof.
2. Criminal liability of foreigners who commit criminal offences within the territory of Socialist Republic of Vietnam and are granted diplomatic immunity according to Vietnam’s law or under an international agreement to which Socialist Republic of Vietnam is a signatory or according to international practice shall be dealt with in accordance with the international agreement or practice. If the case is not set out in any international agreement or there is no such international practice, their criminal liability shall be dealt with in a diplomatic manner.
Article 6. Effect of the Criminal Code on criminal offences committed outside the territory of the Socialist Republic of Vietnam
1. Any Vietnamese citizen or Vietnamese corporate legal entity that commits an act outside the territory of Socialist Republic of Vietnam which is defined as a criminal offence by this document shall face criminal prosecution in Vietnam as prescribed by this document.
This clause also applies to stateless residents of Vietnam.
2. Any foreigner or foreign corporate legal entity that commit a criminal offence outside the territory of Socialist Republic of Vietnam shall face criminal prosecution as prescribed by this document if such offence infringes the lawful rights and interests of Vietnamese citizens or interest of Socialist Republic of Vietnam or under a international agreement to which Vietnam is a signatory.
3. Where a criminal offence or its consequence occurs on an airplane or sea-going vessel that does not have Vietnamese nationality at sea or outside Vietnam's airspace, the offender shall face criminal prosecution under an international agreement to which Vietnam is a signatory, if any.
Article 7. Chronological effect of Criminal Code
1. A provision of law effective at the same time as the commission of the criminal offence shall be applied to such criminal offence.
2. A provision of law that provides for a new crime, a more severe sentence, a new aggravating factor or reduce the scope of suspended sentences, exemption from criminal liability, removal of criminal responsibility, exemption from sentence, commutation or conviction expungement which is less favorable shall not be applied to criminal offences committed before such provision of law comes into force.
3. A provision of law that removes a new crime, a sentence, a aggravating factor or provides for a less severe sentence, a new mitigating factor or increase the scope of suspended sentence, exemption or conviction expungement of criminal liability, exemption from sentence, commutation, conditional parole or conviction expungement and other provisions which is more favorable may be applied to criminal offences committed before such provisions of law comes into force.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Thuế gián thu và thuế trực thu là gì? Phân biệt thuế gián thu và thuế trực thu
Thuế gián thu và thuế trực thu là gì? Phân biệt thuế gián thu và thuế trực thu
Thuế gián thu và thuế trực thu là hai loại thuế phổ biến trong hệ thống thuế của nhiều quốc gia, bao gồm cả Việt Nam. Mặc dù cùng là một loại thuế, nhưng hai loại thuế này có những đặc điểm và tác động khác nhau. 31/10/2025Tệ nạn ma túy là gì? Xử lý tội phạm ma túy ra sao theo BLHS mới nhất 2025?
Tệ nạn ma túy là gì? Xử lý tội phạm ma túy ra sao theo BLHS mới nhất 2025?
Ma túy, một trong những hiểm họa lớn nhất của xã hội hiện đại, đang ngày càng trở thành vấn nạn nhức nhối ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Vậy, tệ nạn ma túy là gì và pháp luật Việt Nam có những quy định như thế nào để xử lý loại tội phạm nguy hiểm này? Bài viết này sẽ đi sâu làm rõ những vấn đề này, giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tính chất và mức độ nghiêm trọng của tệ nạn ma túy cũng như các quy định pháp luật liên quan. 29/05/2025Trốn thuế bao nhiêu thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Trốn thuế bao nhiêu thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự?
Điều kiện và mức độ trốn thuế bị truy cứu trách nhiệm hình sự là một vấn đề nhận được nhiều sự quan tâm, đặc biệt từ phía các doanh nghiệp và cá nhân có thu nhập lớn. Theo quy định pháp luật Việt Nam, không phải tất cả các trường hợp trốn thuế đều bị truy cứu trách nhiệm hình sự mà sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng, số tiền trốn thuế, và các yếu tố khách quan khác. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích cụ thể điều kiện nào sẽ dẫn đến việc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế, cũng như mức độ xử lý theo quy định của pháp luật hiện hành. 29/05/2025Khi nào bị xem đồng phạm giết người? Đồng phạm trong vụ án giết người bị phạt bao nhiêu năm tù?
Khi nào bị xem đồng phạm giết người? Đồng phạm trong vụ án giết người bị phạt bao nhiêu năm tù?
Trong thực tiễn tố tụng hình sự, không ít vụ án giết người được thực hiện bởi nhiều người cùng tham gia với vai trò, hành vi và mức độ khác nhau. Khi đó, việc xác định ai là đồng phạm, ai là người chủ mưu, tổ chức hay giúp sức sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm hình sự và mức hình phạt áp dụng đối với từng người. Theo quy định của Bộ luật Hình sự năm 2025, đồng phạm giết người là trường hợp có từ hai người trở lên cùng cố ý thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng người khác. Vậy khi nào thì bị xem là đồng phạm trong tội giết người? Và đồng phạm trong những vụ án này có thể bị xử lý với mức án bao nhiêu năm tù? Bài viết này sẽ làm rõ các căn cứ pháp lý và mức hình phạt theo quy định mới nhất. 16/06/2025Quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật mới nhất 2025?
Quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật mới nhất 2025?
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, quyền và nghĩa vụ nuôi dưỡng giữa các thành viên trong gia đình được quy định rõ ràng nhằm bảo vệ sự hỗ trợ và trách nhiệm lẫn nhau. Dưới đây là các quyền và nghĩa vụ cụ thể theo quy định của pháp luật mới nhất. 31/12/2024Hàng giả, hàng nhái là gì? Xử phạt hàng giả, hàng nhái ra sao theo quy định mới nhất 2025
Hàng giả, hàng nhái là gì? Xử phạt hàng giả, hàng nhái ra sao theo quy định mới nhất 2025
Trong thời đại kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, nhu cầu tiêu dùng của người dân ngày càng đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, kéo theo đó là sự bùng nổ của vấn nạn hàng giả, hàng nhái – những sản phẩm kém chất lượng nhưng lại được “khoác áo” của các thương hiệu nổi tiếng để đánh lừa người tiêu dùng. Không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, hàng giả còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, tính mạng con người, đồng thời làm suy giảm uy tín của doanh nghiệp chân chính và phá vỡ niềm tin vào thị trường. Đây là một vấn đề cấp thiết, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ từ cả cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Hãy cùng tìm hiểu về hàng giả, hàng nhái là gì? Xử phạt hàng giả, hàng nhái ra sao theo quy định mới nhất 2025 23/05/2025Súng hoa cải là gì? Có được mua bán súng hoa cải trên thị trường không?
Súng hoa cải là gì? Có được mua bán súng hoa cải trên thị trường không?
Súng hoa cải là gì? Có được mua bán súng hoa cải trên thị trường không? 05/11/2024Có phải mọi tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự đều áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Có phải mọi tội phạm được quy định trong Bộ luật Hình sự đều áp dụng thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự không?
Trong bất kỳ hệ thống pháp luật nào, việc xác định tuổi chịu trách nhiệm hình sự là một vấn đề cốt lõi và mang tính chất quyết định trong quá trình xét xử các hành vi vi phạm pháp luật. Độ tuổi mà một cá nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không chỉ phản ánh mức độ nhận thức và sự trưởng thành của người đó, mà còn thể hiện sự công bằng và nhân đạo trong việc áp dụng pháp luật. Tại Việt Nam, pháp luật hình sự đã quy định rõ ràng về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, với sự phân biệt cụ thể giữa người chưa thành niên và người trưởng thành, nhằm đảm bảo rằng các biện pháp xử lý được áp dụng một cách phù hợp, không chỉ với mục tiêu trừng phạt mà còn nhằm giáo dục, phục hồi, và tái hòa nhập xã hội cho người vi phạm. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết các quy định của pháp luật Việt Nam về tuổi chịu trách nhiệm hình sự, cùng những nguyên tắc và biện pháp đặc biệt áp dụng cho người chưa thành niên phạm tội. 25/05/20254 yếu tố cấu thành tội trốn thuế theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
4 yếu tố cấu thành tội trốn thuế theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
Gắn liền với các giao dịch dân sự và hoạt động kinh doanh là nghĩa vụ về thuế của các chủ thể tham gia đối với Nhà Nước. Tuy nhiên, trong một số trường hợp các chủ thể đã cố tình trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế bằng nhiều thủ đoạn, cách thức khác nhau. Điều này dẫn đến xâm phạm lợi ích mà nhà nước bảo vệ, do đó hành vi như vậy có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về tội trốn thuế. Vậy trốn thuế là gì? Các yếu tố cấu thành tội trốn thuế theo quy định của pháp luật hình sự như thế nào? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu vấn đề này trong bài viết dưới đây nhé. 29/05/2025Tội cướp tài sản là gì? Hình phạt cướp tài sản theo BLHS mới nhất 2025
