Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?

1. Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?

Căn cứ vào Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi khoản 72 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017) đã đưa ra mức truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, trong đó có việc gây tai nạn giao thông làm chết người.

Theo đó, người nào tham gia giao thông đường bộ mà gây ra tai nạn dẫn đến làm chết người thì có thể chịu các mức phạt tù như sau:

• Làm chết người thuộc điểm a khoản 1 Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017): Phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
• Làm chết 02 người: Phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.
• Làm chết 03 người trở lên: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm.

Ngoài chịu các mức phạt tù nêu trên, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

2. 02 tội vô ý làm chết người theo Bộ luật Hình sự 2015

• (1) Tội vô ý làm chết người theo Điều 128 Bộ luật Hình sự 2015:
  • Khung 1: Người nào vô ý làm chết người, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
  • Khung 2: Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.
• (2) Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính theo Điều 129 Bộ luật Hình sự 2015:
  • Khung 1: Người nào vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
  • Khung 2: Phạm tội làm chết 02 người trở lên, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm.
  • Hình phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Người phạm tội vô ý làm chết người tự thú có được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự không?

Theo điểm r khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bởi điểm a khoản 6 Điều 1 Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 quy định các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự như sau:

“Điều 51. Các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự

1. Các tình tiết sau đây là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự:

...

r) Người phạm tội tự thú;

s) Người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải;

t) Người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án;

...”

Theo đó, người phạm tội tự thú là một trong những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Người phạm tội vô ý làm chết người nhưng tự thú được xem là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

4. Thế nào là vô ý làm chết người?

Vô ý làm chết người là hành vi của một người làm cho người khác bị chết với lỗi vô ý.

Căn cứ vào Điều 11 Bộ luật Hình sự, vô ý phạm tội là phạm tội trong những trường hợp sau đây:

• Người phạm tội tuy thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội nhưng cho rằng hậu quả đó sẽ không xảy ra hoặc có thể ngăn ngừa được;
• Người phạm tội không thấy trước hành vi của mình có thể gây ra hậu quả nguy hại cho xã hội, mặc dù phải thấy trước và có thể thấy trước hậu quả đó.

Trong đó, tiêu chuẩn để xác định một người phải thấy trước và có thể thấy trước được hậu quả nguy hiểm cho xã hội là căn cứ vào hoàn cảnh cụ thể khi xảy ra sự việc, độ tuổi, trình độ nhận thức, trình độ văn hóa,…

Lưu ý: Để tránh nhầm lẫn và xử phạt một cách công bằng, cần phân biệt hành vi vô ý làm chết người với hành vi tương tự cũng gây hậu quả chết người là hành vi giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng.

Khác với hành vi vô ý làm chết người, giết người do vượt quá phòng vệ chính đáng được thực hiện do lỗi cố ý. Cụ thể, theo Điều 10 Bộ luật hình sự 2015, cố ý trong phạm tội là phạm tội trong các trường hợp:

• Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó và mong muốn hậu quả xảy ra;
• Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó có thể xảy ra, tuy không mong muốn nhưng vẫn có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.

Như vậy, cần chú ý phân biệt hành vi vô ý làm chết người với hành vi tương tự khác cũng gây hậu quả chết người ở yếu tố lỗi của người phạm tội.

Đồng thời, vô ý làm chết người là hành vi xâm phạm đến quyền bảo vệ sức khỏe, tính mạng của con người. Vì vậy, người thực hiện hành vi này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

5. Các câu hỏi thường gặp

5.1. Đánh chết người phạt bao nhiêu tiền?

Các hành vi cố ý gây thương tích như đánh đập, hành hung người khác dẫn đến người đó thiệt mạng sẽ bị phạt tù từ 07 năm đến 20 năm tù hoặc chung thân về Tội cố ý gây thương tích theo điểm a Khoản 4 Điều 134 Bộ luật Hình sự.

5.2. Lái xe tông chết người phạm tội gì?

Theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi bổ sung 2017 quy định về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ. Trong đó, người lái xe gây tai nạn chết người có thể bị phạt tiền đến 100 triệu đồng, bị phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1-15 năm.

5.3. Không cố ý giết người gọi là gì?

Ngộ sát hay còn gọi là vô ý làm chết người là một thuật ngữ pháp lý dùng để chỉ việc giết hại một con người nhưng được pháp luật xem xét không phải là tội giết người do những yếu tố về lỗi vô ý.

5.4. Tội giết người chưa đạt là gì?

Tội giết người chưa đạt được hiểu là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng của người khác tuy nhiên vì nguyên nhân khách quan mà chưa thực hiện được hành vi giết người của bản thân.

5.5. Đồng phạm phức tạp là gì?

Đồng phạm phức tạp là một trong các loại đồng phạm được chia theo dấu hiệu khách quan. Đây là loại đồng phạm trong đó giữa những người đồng phạm có sự phân công vai trò. Một hoặc một số người giữ vai trò người thực hành, còn những người khác giữ vai trò tổ chức, xúi giục hay giúp sức.