Lý thuyết Địa lí 10 Bài 7 (Kết nối tri thức): Nội lực và ngoại lực

Lý thuyết Địa lí 10 Bài 7: Nội lực và ngoại lực

Bài giảng Địa lí 10 Bài 7: Nội lực và ngoại lực

1. Tác động của nội lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

a. Khái niệm

- Nội lực là lực sinh ra trong long Trái Đất, liên quan đến nguồn năng lượng bên trong Trái Đất

- Nguyên nhân: do sự phân hủy các chất phóng xạ, do các phản ứng hóa học tỏa nhiệt, do chuyển động tự quay của Trái Đất, do sự sắp xếp vật chất theo tỉ trọng

b. Tác động

- Thông qua vận động kiến tạo theo phương thẳng đứng và phương nằm ngang

- Vận động theo phương thẳng đứng

+ Diễn ra trên khu vực rộng lớn

+ Làm bộ phận bị nâng lên, hạ xuống

+ Gây ra hiện tượng biển tiến, biển thoái

- Vận động theo phương nằm ngang

+ Làm vỏ Trái Đất bị nén ép ở khu vực này, tách dãn ở khu vực khác

+ Gây ra hiện tượng uốn nếp và đứt gãy

Hiện tượng uốn nếp và đứt gãy

- Xu hướng của nội lực tạo ra sự gồ ghề, cao thấp, mấp mô của địa hình.

- Nội lực tạo ra các dạng địa hình kích thước lớn như châu lục, núi cao.

2. Tác động của ngoại lực đến địa hình bề mặt Trái Đất

a. Khái niệm

- Ngoại lực là lực diễn ra bên ngoài trái đất dưới tác nhân ngoại lực: gió, mưa, nước, băng, sóng biển, con người…

- Nguyên nhân chủ yếu: Bức xạ mặt trời

b. Tác động

- Tác động thông qua 3 quá trình: phong hóa, bóc mòn, vận chuyển và bồi tụ

- Ngoại lực có tác động phá hủy, hạ thấp độ cao, san bằng địa hình

- Quá trình phong hóa: Phong hóa là quá trình phá hủy, làm thay đổi đá và khoáng vật dưới tác động của nhiệt độ, nước, sinh vật… Quá trình phong hóa gồm có phong hóa vật lí, phong hóa hóa học, phong hóa sinh học.

Dạng địa hình trong hang động là kết quả của sự hòa tan đá vôi trong nước

- Quá trình bóc mòn: Là quá trình dời chuyển các sản phẩm phong hóa khỏi vị trí ban đầu dưới tác động của nước, sóng, gió, băng hà… Tùy theo các nhân tố bóc mòn mà quá trình được chia thành quá trình xâm thực (do nước chảy), quá trình mài mòn (do sóng biển, băng hà), quá trình thổi mòn (do gió)

- Quá trình vận chuyển là quá trình di chuyển vật liệu từ nơi này đến nơi khác, quá trình bồi tụ là quá trình tích tụ các vật liệu phá hủy để tạo ra các dạng địa hình mới.

Đồng bằng sông Hồng - dạng địa hình bồi tụ

- Phong hóa, bóc mòn, vận chuyển và bồi tụ có mối quan hệ mật thiết với nhau, chỉ có bóc mòn và bồi tụ là tạo ra địa hình mới

- Các dạng địa hình do ngoại lực tạo ra rất đa dạng, phức tạp, thường là những dạng địa hình nhỏ

- Nội lực và ngoại lực xảy ra đồng thời nhưng luôn mâu thuẫn, đối kháng để tạo ra những dạng địa hình khác nhau.

Trắc nghiệm Địa lí 10 Bài 7: Nội lực và ngoại lực

Câu 1. Nguyên nhân của hiện tượng biển tiến, biển thoái là do

A. biến đổi khí hậu toàn cầu gây ra.

B. vận động nâng lên và hạ xuống.

C. ảnh hưởng của địa hình ven biển.

D. tác động của hải lưu chạy ven bờ.

Câu 2. Đặc điểm của vận động theo phương thẳng đứng là

A. xảy ra rất chậm trên một diện tích lớn.

B. xảy ra rất nhanh trên một diện tích nhỏ.

C. xảy ra rất chậm trên một diện tích nhỏ.

D. xảy ra rất nhanh trên một diện tích lớn.

Câu 3. Yếu tố nào sau đây không thuộc về ngoại lực?

A. Kiến tạo.

B. Con người.

C. Sinh vật.

D. Khí hậu.

Câu 4. Lực phát sinh từ bên trong Trái Đất được gọi là

A. nội lực.

B. lực hấp dẫn.

C. ngoại lực.

D. lực Côriôlit.

Câu 5. Nguồn năng lượng sinh ra nội lực chủ yếu là

A. năng lượng từ các vụ nổ thiên thể.

B. năng lượng ở trong lòng Trái Đất.

C. năng lượng do con người gây ra.

D. năng lượng của bức xạ Mặt Trời.

Câu 6. Ngoại lực có nguồn gốc từ

A. bên ngoài Trái Đất.

B. bên trong Trái Đất.

C. nhân của Trái Đất.

D. bức xạ của Mặt Trời.

Câu 7. Nguồn năng lượng sinh ra ngoại lực chủ yếu là của

A. bức xạ từ Mặt Trời đến Trái Đất.

B. sự phân huỷ các chất phóng xạ.

C. sự dịch chuyển các dòng vật chất.

D. các phản ứng hoá học khác nhau.

Câu 8. Các quá trình ngoại lực bao gồm có

A. phong hoá, hạ xuống, vận chuyển, bồi tụ.

B. phong hoá, bóc mòn, vận chuyển, bồi tụ.

C. phong hoá, nâng lên, vận chuyển, bồi tụ.

D. phong hoá, uốn nếp, vận chuyển, bồi tụ.

Câu 9. Tác động của nội lực đến địa hình bề mặt Trái Đất khôngdẫn đến hiện tượng nào sau đây?

A. Bão, lụt và hạn hán.

B. Nâng lên, hạ xuống.

C. Uốn nếp hoặc đứt gãy.

D. Biển tiến và biển thoái.

Câu 10. Hiện tượng đứt gãy không phảilà nguyên nhân hình thành dạng địa hình nào sau đây?

A. Địa hào.

B. Thung lũng.

C. Nếp uốn.

D. Hẻm vực.

Câu 11. Cường độ phong hoá xảy ra mạnh nhất ở nơi có

A. các địa hình núi cao và nhiều sông suối.

B. sự biến động của sinh vật và con người.

C. sự thay đổi lớn nhiệt độ, nước, sinh vật.

D. nhiều đồng bằng rộng và đất đai màu mỡ.

Câu 12. Biểu hiện nào sau đây là do tác động của ngoại lực tạo nên?

A. Các lớp đất đá bị uốn nếp hay đứt gãy.

B. Đá nứt vỡ do nhiệt độ thay đổi đột ngột.

C. Sinh ra hiện tượng động đất, núi lửa.

D. Lục địa được nâng lên hay hạ xuống.

Câu 13. Biểu hiện rõ rệt nhất của vận động theo phương thẳng đứng là

A. sự thay đổi mực nước biển, đại dương ở nhiều nơi.

B. các thiên tai ở vùng biển xảy ra thường xuyên hơn.

C. sự nâng cao địa hình ở các vùng núi được uốn nếp.

D. sự mở rộng của các đồng bằng hạ lưu các sông lớn.

Câu 14. Quá trình phong hoá xảy ra là do tác động của sự thay đổi

A. đất, nhiệt độ, địa hình.

B. nhiệt độ, nước, sinh vật.

C. địa hình, nước, khí hậu.

D. sinh vật, nhiệt độ, đất.

Câu 15. Cường độ phong hoá xảy ra mạnh nhất ở

A. tầng khí đối lưu.

B. ở thềm lục địa.

C. bề mặt Trái Đất.

D. lớp man ti trên.

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Địa lí 10 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 9: Khí quyển, các yếu tố khí hậu

Lý thuyết Bài 11: Thủy quyển, nước trên lục địa

Lý thuyết Bài 12: Nước biển và đại dương

Lý thuyết Bài 14: Đất trên Trái Đất

Lý thuyết Bài 15: Sinh quyển

Xem thêm tài liệu Địa lí lớp 10:

Trắc nghiệm Nội lực và ngoại lực lớp 10

Giải Địa lí 10 Bài 7: Nội lực và ngoại lực

Giải SBT Địa lí 10 Bài 7: Nội lực và ngoại lực

Giáo án Nội lực và ngoại lực lớp 10