- Các mối quan hệ hỗ trợ không gây hại cho các loài tham gia.

     (1) Một số loài tảo nước ngọt nở hoa cùng sống trong một môi trường với các loài cá tôm → quan hệ ức chế cảm nhiễm.

     (2) Cây tầm gửi sống trên thân các cây gỗ lớn trong rừng → quan hệ kí sinh vật chủ.

     (3) Loài cá ép sống bám trên các loài cá lớn → quan hệ hội sinh (4) Cây tầm gửi sống trên tán các cây trong rừng. → quan hệ kí sinh vật chủ

     (5) trùng roi sống trong ruột mối. → quan hệ cộng sinh

     → có 2 phép lai

     → Đáp án B

     - Trong quần xã, loài chủ chốt là loài ăn thịt đầu bảng, là loài đứng cuối cùng của chuỗi thức ăn. Do đó loài chủ chốt có vai trò kiểm soát và khống chế số lượng cá thể của các loài trong chuỗi thức ăn → Đáp án A đúng.

     - Loài chủ chốt không có khả năng thay thế loài ưu thế vì loài chủ chốt đứng cuối cùng của chuỗi thức ăn nên luôn có số lượng cá thể ít, không thể trở thành loài ưu thế được.

     - Loài chủ chốt cũng không quyết định được chiều hướng phát triển của quần xã mà nó chỉ đảm bảo sự duy trì trạng thái cân bằng của quần xã.

     - Sự phân tầng sẽ làm giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài trong quần xã và tăng khả năng khai thác và sử dụng nguồn sống của mỗi loài

     → Đáp án B đúng.

     - Các phương án khác đều không làm giảm cạnh tranh giữa các cá thể khác loài.

     - Trong các thông tin nói trên thì diễn thế nguyên sinh và diễn thế thứ sinh giống nhau ở thông tin số (2) và thông tin số (3). → Đáp án D đúng.

     - Thông tin số (1): Xuất hiện ở môi trường đã có một quần xã sinh vật từng sống. Đặc điểm này chỉ có ở diễn thế thứ sinh chứ không có ở diễn thế nguyên sinh.

     - Thông tin số (4): Luôn dẫn tới quần xã bị suy thoái. Đặc điểm này là một điều không đúng. Vì diễn thế nguyên sinh luôn dẫn tới quần xã đỉnh cực nhưng diễn thế thứ sinh thì có trường hợp dẫn tới quần xã đỉnh cực, có trường hợp dẫn tới quần xã suy thoái.

Trong 4 mối quan hệ nói trên thì mối quan hệ giữa cây họ đậu với vi khuẩn cộng sinh ở nốt sần cây họ đậu sẽ làm tăng lượng đạm trong đất. Vì vi khuẩn cộng sinh với cây họ đậu có khả năng cố định đạm từ nitơ phân tử ().

     → Đáp án D.

Trong 4 đặc điểm nói trên thì diễn thế nguyên sinh có 3 đặc điểm 1, 2 và 4.

     → Đáp án B đúng.

     Đặc điểm số 3 là sai vì diễn thế nguyên sinh là quá trình diễn thế bắt đầu từ môi trường trống trơn và cuối cùng dẫn tới quần xã đỉnh cực nên diễn thế nguyên sinh luôn gắn liền với cải tạo môi trường chứ không phá hại môi trường.

     - Trong quá trình diễn thế nguyên sinh, những loài xuất hiện đầu tiên tạo nên quần xã tiên phong là những thực vật thân thảo ưa sáng, sau đó đến thân cây bụi ưa sáng, đến thân gỗ ưa sáng. Ở quần xã đỉnh cực thì bên cạnh các loài thân gỗ ưa sáng vẫn tồn tại các loài thân thảo ưa bóng sống dưới cây thân gỗ..

     - Thực vật ưa sáng luôn có biểu bì dày, mô dậu phát triển. Do vậy trong 4 nhóm thực vật nêu trên thì trong quá trình diễn thế nguyên sinh, thứ tự xuất hiện của các nhóm loài này là: thực vật thân thảo ưa sáng (có mô dậu phát triển. biểu bì dày) → thực vật thân cây bụi ưa sáng (có mô đậu phát triển, biểu bì dày) → thực vật thân gỗ ưa sáng (có lá dày, mô dậu phát triển, biểu bì dày) → thực vật thân thảo có mô dậu kém phát triển, biểu bì mỏng.

     → Đáp án B.

Kết quả của diễn thế nguyên sinh sẽ dẫn tới hình thành nên quần xã đỉnh cực, vì vậy càng về sau thì các loài có ổ sinh thái hẹp sẽ thay thế dần các loài có ổ sinh thái rộng. → Đáp án D đúng.

     Vì diễn thế nguyên sinh được bắt đầu từ một môi trường trống trơn chưa có quần xã sinh vật.

Loài ưu thế là loài có số lượng cá thể đông nhất, tính chất hoạt động mạnh nhất. Do vậy, khi bị mất loài ưu thế thì cấu trúc của quần xã sẽ bị thay đổi mạnh nhất. → Đáp án A.

     Loài ưu thế thường là loài đóng vai trò trung tâm của các hoạt động sống quần xã. Loài ưu thế là mắt xích chung của rất nhiều chuỗi thức ăn, là nơi làm tổ, nơi trú ngụ của rất nhiều loài khác, là loài quy định điều kiện môi trường sống. Vì vậy khi mất loài ưu thế thì sẽ gây biến động cả quần xã và gây diễn thế sinh thái.

Trong 4 kết luận nói trên thì kết luận B đúng → Đáp án B.

     Các kết luận khác đều sai là vì:

     - Trong quá trình diễn thế, điều kiện tự nhiên bị thay đổi song song với quá trình biến đổi cấu trúc của quần xã.

     - Nguyên nhân của diễn thế là do tác động từ ngoại cảnh hoặc do tác động chính quần xã. Ví dụ khi một loài ưu thế nào đó trong quần xã bị giảm số lượng thì sẽ gây biến động số lượng ở các loài khác và gây ra diễn thế sinh thái.

     - Nếu môi trường sống có sự biến đổi lớn thì sẽ gây ra diễn thế sinh thái, nhưng nếu môi trường có biến đổi không đáng kể thì thường không gây ra diễn thế.

Trong tự nhiên, quan hệ đối kháng không chỉ xảy ra giữa các cá thể khác loài mà còn xảy ra giữa các cá thể cùng loài. Các cá thể cùng loài có thể kí sinh lên nhau, ăn thịt lẫn nhau, cạnh tranh nhau về thức ăn và nơi ở. Cạnh tranh cùng loài là động lực thúc đẩy sự phát triển của loài, là nguyên nhân làm mở rộng ổ sinh thái của loài.

     Như vậy tổ hợp đúng gồm các ý 1, 3, 4. → Đáp án C đúng.

     - Trong quần xã, các loài có mối quan hệ mật thiết với nhau, tạo nên trạng thái cân bằng và ổn định trong quần xã. Trong các mối quan hệ khác loài thì quan hệ ức chế - cảm nhiễm làm cho một loài có hại còn một loài trung tính.

     → Đáp án C.

     - Vì ở quan hệ ức chế - cảm nhiễm, trong quá trình sống thì cơ thể tiết ra các sản phẩm trao đổi chất gây ức chế hoạt động sống của những loài xung quanh nó. Sự ức chế này gây hại cho các loài khác nhưng không có lợi cho loài tiết ra chất ức chế.

Dựa vào tính chất hoạt động và vai trò của từng loài đối với hoạt động sống của quần xã người ta chia các loài ra 3 nhóm là loài ưu thế (có số lượng cá đông nhất, tính chất hoạt động mạnh và có vai trò quan trọng đối với quần xã), loài thứ yếu (đứng thứ hai sau loài ưu thế), loài ngẫu nhiên. Nếu các loài ưu thế bị tuyệt diệt thì loài thứ yếu là loài có số lượng cá thể đông nhất và trở thành loài ưu thế của quần xã, khi đó quần xã sẽ bị diễn thế để thiết lập trạng thái cân bằng mới. Vậy ở bài này, A là đáp án đúng.

Sự phân tầng trong quần xã sẽ làm phân li ổ sinh thái của các quần thể. Khi các quần thể sống trong một môi trường được phân li ổ sinh thái thì sẽ giảm cạnh tranh và tăng khả năng sử dụng nguồn sống của môi trường.

     Vậy ở bài này đáp án B đúng.

Trong 4 kết luận nói trên thì kết luận A không đúng → Đáp án A.

Vì quần thể con mồi là động lực thúc đẩy sự tiến hóa của quần thế vật ăn thịt và quần thể vật ăn thịt là động lực thúc đẩy sự tiến hóa của quần thể con mồi.

Sự canh tranh khác loài diễn ra khi các loài sống trong cùng môi trường và có ổ sinh thái trùng nhau một phần hoặc trùng nhau hoàn toàn. Trong quá trình diễn thế nguyên sinh, càng về sau thì số lượng loài càng tăng lên nên sự trùng nhau về ổ sinh thái giữa các loài càng lớn.

→ Cạnh tranh cùng loài càng khốc liệt. → Đáp án C.

     - Cây kiến và kiến có quan hệ cộng sinh với nhau → Đáp án B.

     - Cây kiến cung cấp cho kiến nhựa cây để kiến sống. Kiến bảo vệ cây trước các loài động vật ăn thực vật.

Ở giai đoạn cuối cùng của diễn thế nguyên sinh, quần xã đạt đỉnh cực nên Ŏ mật độ đa dạng sinh học cao nhất, năng suất sinh học cao nhất. → Đáp án C.

Cây phong lan sống bám trên cây gỗ lớn là mối quan hệ hội sinh.

     → Đáp án B.

     Cây phong lan bám lên cây gỗ nhưng không gây hại cho cây gỗ, không hút chất dinh dưỡng của cây gỗ. Đối với mối quan hệ này, cây phong lan có lợi nhưng cây gỗ thì không có hại và cũng không có lợi gì.

Độ đa dạng của quần xã bao gồm đa dạng về thành phần loài, đa dạng về vào điều kiện sống của môi trường. Trong quá trình diễn thế nguyên sinh độ ổ sinh thái, đa dạng về chuỗi dinh dưỡng. Độ đa dạng của quần xã phụ thuộc đa dạng của quần xã tăng dần và độ đa dạng cao nhất ở quần xã đỉnh cực. Độ đa dạng của quần xã càng cao thì sự cạnh tranh khác loài càng mạnh dẫn tới sự phân hoá ổ sinh thái càng mạnh. Quần xã có độ đa dạng càng cao thì sự phân hoá ổ sinh thái càng mạnh. Quần xã có độ đa dạng càng cao thì cấu trúc càng ổn định, ít bị thay đổi. → Đáp án A.

Trong một hệ sinh thái sự phân li ổ sinh thái của mỗi loài sẽ làm giảm cạnh tranh giữa các loài và tăng khả năng khai thác nguồn sống từ môi trường.

     → Chọn đáp án A

Đáp án D vì quá trình diễn thế thứ sinh có thể hình thành quần xã tương đối ổn định hoặc quần xã suy thoái.

     - Mối quan hệ sinh thái mà không có loài nào có lợi là các cây tỏi, hành tiết các chất ra môi trường làm ảnh hưởng tới các loài khác. Đây là mối quan hệ ức chế cảm nhiễm, các cây hành, tỏi đã vô tình làm hại các loài khác trong khi bản thân chúng không được lợi gì.

     - Ở ba mối quan hệ còn lại thì các loài có lợi lần lượt là: dây tơ hồng, cá ép, cây tầm gửi.

     → Chọn đáp án A.

- Kết luận A sai vì mỗi quần xã có cấu trúc phân bố khác nhau, có thể là phân tầng theo chiều thẳng đứng hoặc theo mặt phẳng ngang và số lượng tầng của mỗi quần xã là khác nhau. Ví dụ: rừng mưa nhiệt đới gồm 5 tầng trong khi đó ở các quần xã trẻ hơn có ít tầng hơn.

     - Kết luận C sai vì ở các khu hệ sinh học khác nhau thì điều kiện môi trường khác nhau, thành phần loài khác nhau nên cấu trúc phân tầng và sự phân tầng khác nhau.

     - Kết luận D sai vì sự phân tầng làm thu hẹp ổ sinh thái của các loài trong quần xã.

     - Kết luận B đúng vì sự phân tầng trong quần xã làm cho ổ sinh thái của các loài bớt trùng nhau do đó giảm sự cạnh tranh trong quần xã, ngoài ra nhờ có sự phân tầng nên không gian sống được sử dụng triệt để do đó khai thác tốt nguồn sống của môi trường.

     → Chọn đáp án B.

     - Sự phân tầng theo phương thẳng đứng trong quần xã có ý nghĩa giảm mức độ cạnh tranh giữa các loài, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn sống.

     → Đáp án C.

Đáp án B. Vì chỉ có cạnh tranh khác loài mới làm thu hẹp và phân hoá ổ sinh thái của mỗi loài.

     - Trong mối quan hệ sinh thái giữa quần thể vật ăn thịt với quần thể con mồi thì quần thể vật ăn thịt thường có số lượng cá thể ít hơn rất nhiều so với quần thể con mồi, khi số lượng cá thể của quần thể con mồi bị biến động thì sẽ kéo theo sự biến động số lượng cá thể của quần thể vật ăn thịt và sự biến động thường bắt đầu từ quần thể con mồi sau đó mới dẫn tới sự biến động của quần thể vật ăn thịt.

     - Quần thể con mồi có tiềm năng sinh học cao hơn quần thể vật ăn thịt (Tốc độ sinh sản nhanh hơn, vòng đời ngắn hơn,..) nên khả năng tăng số lượng cá thể của → Đáp án B thỏa mãn. quần thể vật ăn thịt chậm hơn so với quần thể con mồi.

Đáp án A.

Đáp án C

Đáp án A.

Chỉ có (3) và (5) đúng. → Đáp án D.                                                       

Đáp án D sai vì nếu có sự phân tầng ở thực vật sẽ kéo theo sự phân tầng ở động vật.

Đáp án A.

Đáp án D.

Đáp án B gồm (1), (2), (4)

     - Ức chế - cảm nhiễm là mối quan hệ giữa hai loài mà cá thể của loài này tiết ra các sản phẩm gây ức chế đến hoạt động sống đối với các cá thể của loài khác.

     - Trong các ví dụ trên thì ví dụ về tảo giáp nở hoa gây độc cho cá, tôm và ví dụ về cây tỏi tiết chất gây ức chế hoạt động của vi sinh vật xung quanh là hai ví dụ về ức chế – cảm nhiễm → Đáp án B.

Trùng roi và mối là quan hệ cộng sinh → Đáp án B.

     Vì mối ăn gỗ vào trong ruột được trùng phân giải gỗ thành đường glucozơ cung cấp cho cả trùng roi và mối. Nếu không có trùng roi thì mới sẽ bị chết vì không tiêu hóa được gỗ. Nếu không có môi thì trung roi sẽ bị chết vì không có gỗ để tiêu hóa.

Trong quần xã, loài ngẫu nhiên có số lượng cá thể ít nhất, loài ưu thế có lượng cá thể nhiều nhất. → Loài ngẫu nhiên có kích quần thể bé nhất.

- Chỉ có phát biểu C đúng. → Đáp án C.

     - Phát biểu A sai. Vì sinh vật ăn thịt có số lượng ít hơn số lượng con mồi thì con mồi mới cung cấp đủ thức ăn cho sinh vật ăn thịt.

     - Phát biểu B sai. Vì mối quan hệ sinh vật chủ - sinh vật kí sinh không phải là nhân tố duy nhất gây ra hiện tượng khống chế sinh học. Mà ngoài mối quan hệ này thì còn có mối quan hệ vật ăn thịt-con mồi cũng là nhân tố gây ra hiện tượng khống chế sinh học.

     - Phát biểu D sai. Vì sinh vật kí sinh thường có số lượng cá thể đông hơn rất nhiều so với vật chủ (trên 1 vật chủ thường có rất nhiều vật kí sinh).

     - Trong hệ sinh thái, chỉ có sinh vật sản xuất mới thuộc bậc dinh dưỡng cấp 1.

     - Trong các loài nói trên, thì Tảo lục đơn bào (1); Bèo hoa dâu (3); Bèo Nhật Bản (5); Rau muống (7) là các loài tự dưỡng (thực vật). → Đáp án D.

Trong 4 ví dụ nói trên, có 2 ví dụ thuộc loại hỗ trợ giữa các loài là (3) và (4)  

     → Đáp án C.

Đáp án B.

Sự phân bố theo chiều thẳng đứng sẽ làm giảm cạnh tranh giữa các loài và khi phân bố ở các vị trí khác nhau thì sẽ tăng khả năng khai thác nguồn sống từ môi trường. → Đáp án C.

Trong các mối quan hệ nói trên thì quan hệ vật ăn thịt-con mồi là động lực thúc đẩy sự tiến hóa của quần thể con mồi và quần thể vật ăn thịt.

     → Đáp án D đúng.

     Vì vật ăn thịt luôn tìm cách săn mồi. Quá trình săn mồi sẽ loại bỏ những cá thể có sức sống yếu kém nên quần thể vật ăn thịt là nhân tố chọn lọc những kiểu gen thích nghi đối với quần thể con mồi. Ngược lại, các cá thể con mồi luôn luôn tìm cách chạy trốn khỏi vật ăn thịt nên chỉ có những vật ăn thịt khỏe thì mới săn bắt được con mồi, những vật ăn thịt ốm yếu thì không săn được mỗi → Con mồi là nhân tố chọn lọc quần thể vật ăn thịt.

Mối quan hệ giữa loài chim với động vật móng guốc nói trên là quan hệ hợp tác. → Đáp án B đúng.

     Vì cả hai loài đều có lợi, chim ăn các động vật kí sinh còn động vật móng guốc thì không bị động vật kí sinh gây hại.

     Mặc dầu cả hai cùng có lợi nhưng mối quan hệ này chưa được gọi là cộng sinh vì loài chim và động vật móng guốc không gắn bó mật thiết với nhau. Sự hợp tác chỉ mang tính nhất thời.

Đáp án A, B, C đều sai quần thể vật ăn thịt có số lượng cá thể ít và khi quần thể con mồi biến động số lượng thì quần thể vật ăn thịt sẽ biến động theo. Vì con mồi là nguồn cung cấp thức ăn cho vật ăn thịt nên hai quần thể này có số lượng cá thể phụ thuộc vào nhau và khống chế lẫn nhau (khống chế sinh học).

     → Đáp án D đúng.   

Hội sinh là mối quan hệ một loài có lợi còn một loài trung tính (không có lợi và không có hại) → Đáp án A.

- Các mối quan hệ đối kháng thường làm cho một loài có lợi và một loài có hại. Những mối quan hệ nào sau đây luôn làm cho một loài có lợi và một loài có hại là Quan hệ kí sinh - vật chủ và quan hệ vật ăn thịt - con mồi.

     → Đáp án B

     - Đáp án A sai. Vì Quan hệ cộng sinh làm cho cả hai loài có lợi

     - Đáp án C sai. Vì Quan hệ hội sinh làm cho một loài có lợi và một loài không bị ảnh hưởng.

     - Đáp án D sai. Vì quan hệ ức chế cảm nhiễm làm cho một loài bị hại và một loài không bị ảnh hưởng

Trong một quần xã, loài ưu thế là loài có số lượng cá thể nhiều nhất, tính chất hoạt động mạnh nhất nên có vai trò quan trọng nhất.

     → Đáp án C đúng.

Đáp án B đúng.

     Vì: Cộng sinh thì không có đối kháng. Hợp tác bắt đầu có sự đối kháng. Hội sinh thì một loài có lợi còn một loài trung tính nên tính đối kháng bắt đầu xuất hiện. Vật kí sinh-vật chủ có tính đối kháng thấp hơn so với vật ăn thịt và con mồi. Vì vật kí sinh thường không tiêu diệt vật chủ, trong khi vật ăn thịt thì luôn tìm cách tiêu diệt con mồi.