Tìm kiếm
Chương VII Bộ luật hình sự 2015: Các biện pháp tư pháp
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
1. Biện pháp tư pháp đối với người phạm tội bao gồm:
a) Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm;
b) Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi;
c) Bắt buộc chữa bệnh.
2. Biện pháp tư pháp đối với pháp nhân thương mại phạm tội bao gồm:
a) Tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm;
b) Trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại; buộc công khai xin lỗi;
c) Khôi phục lại tình trạng ban đầu;
d) Thực hiện một số biện pháp nhằm khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra.
1. Việc tịch thu sung vào ngân sách nhà nước hoặc tịch thu tiêu hủy được áp dụng đối với:
a) Công cụ, phương tiện dùng vào việc phạm tội;
b) Vật hoặc tiền do phạm tội hoặc do mua bán, đổi chác những thứ ấy mà có; khoản thu lợi bất chính từ việc phạm tội;
c) Vật thuộc loại Nhà nước cấm lưu hành.
2. Đối với vật, tiền bị người phạm tội chiếm đoạt hoặc sử dụng trái phép, thì không tịch thu mà trả lại cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp.
3. Vật, tiền là tài sản của người khác, nếu người này có lỗi trong việc để cho người phạm tội sử dụng vào việc thực hiện tội phạm, thì có thể bị tịch thu.
1. Người phạm tội phải trả lại tài sản đã chiếm đoạt cho chủ sở hữu hoặc người quản lý hợp pháp, phải sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại vật chất đã được xác định do hành vi phạm tội gây ra.
2. Trong trường hợp phạm tội gây thiệt hại về tinh thần, Tòa án buộc người phạm tội phải bồi thường về vật chất, công khai xin lỗi người bị hại.
1. Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 của Bộ luật này, Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh.
2. Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
3. Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt.
Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù.
Chapter VII
JUDICIAL MEASURES
Article 46. Judicial measures
1. Judicial measures taken against a person committing a crime include:
a) Confiscation of money and items directly related to the crime;
b) Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology;
c) Mandatory disease treatment.
2. Judicial measures taken against a corporate legal entity committing a crime include:
a) Confiscation of money and items directly related to the crime;
b) Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology;
c) Restoration of original state;
d) Implementation of other measures for mitigation and prevention of consequences.
Article 47. Confiscation of money and items directly related to the crime
1. Expropriation or destruction shall be applied to:
a) Instruments, vehicles used for the commission of the crime;
b) Items or money earned from the commission of the crime or from selling, exchanging them; illegal profits earned from the commission of the crime;
c) Items banned from trading by the State.
2. Items and money illegally appropriated or used by the offender shall be returned to their lawful owners or managers instead of being confiscated.
3. Items, money under the ownership of a person might be confiscated if such person allows the offender to use them for the commission of the crime.
Article 48. Return, repair of property or provision of compensation; offering of public apology
1. The offender must return appropriated property to its lawful owner or manager, make repair or provide compensation for the damage caused by the crime.
2. If the offence results in psychological trauma of the victim, the court shall require the offender to provide compensation in kind and offer a public apology.
Article 49. Mandatory disease treatment
1. A person who commits an act dangerous to society while suffering from a disease specified in Article 21 hereof, the Procuracy or Court, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, shall decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment.
2. If a person has criminal capacity when committing the crime but loses his/her awareness or control of his/her acts before conviction, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, the Court may decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment. After the disease is treated, that person might bear criminal responsibility.
3. If a person serving an imprisonment sentence suffers from a diseases that causes him/her to loses his/her awareness or control of his/her acts, according to the forensic examination conclusion or mental forensic examination, the Court may decide to send him/her to a specialized medical facility for mandatory treatment. After the disease is treated, that person shall keep serving the sentence if there are no reasons to do otherwise.
The duration of mandatory treatment shall be deducted from the imprisonment duration.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng?
Phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng?
Rừng không chỉ là "lá phổi xanh" của Trái đất, mà còn là một phần quan trọng trong hệ sinh thái, môi trường sống và sinh kế của con người. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình trạng chặt phá, lấn chiếm và hủy hoại rừng diễn ra ngày càng nghiêm trọng, gây ra những hậu quả to lớn về môi trường, khí hậu và đa dạng sinh học. Hãy cùng tìm hiểu về phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng? 29/05/2025Cần sa có bị coi là chất ma túy không theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025?
Cần sa có bị coi là chất ma túy không theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025?
Cần sa, với những tranh cãi xoay quanh việc hợp pháp hóa và tác động đến sức khỏe con người, luôn là chủ đề nóng hổi trên toàn cầu. Tại Việt Nam, vấn đề này càng trở nên phức tạp khi những quy định pháp luật liên tục được cập nhật. Nhiều người đặt ra câu hỏi. Liệu cần sa có còn bị coi là chất ma túy và xử lý hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này, giúp độc giả có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về pháp luật đối với cần sa. 29/05/2025Những trường hợp loại trừ TNHS tội dâm ô người dưới 16 tuổi mới nhất 2025
Những trường hợp loại trừ TNHS tội dâm ô người dưới 16 tuổi mới nhất 2025
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi luôn là một trong những tội danh đặc biệt nhạy cảm và nghiêm trọng, nhận được sự quan tâm sâu sắc của dư luận và các nhà làm luật. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những quy định mới nhất về các trường hợp loại trừ TNHS đối với tội dâm ô người dưới 16 tuổi, giúp làm rõ những ranh giới pháp lý phức tạp và đảm bảo việc áp dụng pháp luật một cách công bằng, nhân văn. 29/05/2025Tội dâm ô người dưới 16 tuổi bị xử lý thế nào theo Bộ luật Hình sự?
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi bị xử lý thế nào theo Bộ luật Hình sự?
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi là một trong những hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, gây tổn thương sâu sắc đến thể chất, tinh thần và tương lai của trẻ em, đồng thời bị xã hội lên án mạnh mẽ. Vậy, theo Bộ luật Hình sự, hành vi đáng lên án này sẽ bị xử lý như thế nào? Bài viết này sẽ làm rõ các quy định pháp luật liên quan đến tội dâm ô người dưới 16 tuổi, từ các khung hình phạt cụ thể, những tình tiết tăng nặng, đến các biện pháp xử lý đi kèm, nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tính nghiêm minh của pháp luật và tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi xâm hại. 29/05/2025Mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Tội cướp giật luôn là một trong những hành vi phạm pháp gây bức xúc trong xã hội, không chỉ xâm phạm tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của người dân. Với những diễn biến phức tạp của tình hình an ninh trật tự, việc tìm hiểu rõ về các quy định pháp luật liên quan đến tội danh này, đặc biệt là các mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất, là điều hết sức cần thiết. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những thay đổi và cập nhật quan trọng nhất về khung hình phạt đối với tội cướp giật, giúp bạn đọc nắm rõ hơn về tính nghiêm minh của pháp luật, từ đó nâng cao ý thức phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này. 31/05/2025Giết người để tự vệ có bị đi tù không? Mức xử phạt mới nhất 2025 ra sao?
Giết người để tự vệ có bị đi tù không? Mức xử phạt mới nhất 2025 ra sao?
Giết người trong tình huống tự vệ là một vấn đề pháp lý phức tạp, phụ thuộc vào việc hành vi đó có nằm trong giới hạn phòng vệ chính đáng hay không. Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, nếu hành vi tự vệ dẫn đến cái chết của người khác nhưng vẫn nằm trong giới hạn phòng vệ chính đáng, người thực hiện sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng - tức là chống trả rõ ràng quá mức cần thiết so với mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại - thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Theo Điều 126 Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt cho tội danh này có thể là cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; nếu phạm tội đối với 2 người trở lên, mức phạt tù từ 2 đến 5 năm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến hành vi giết người trong tình huống tự vệ, giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong những tình huống tương tự. 29/05/2025Mức phạt tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính ra sao mới nhất 2025?
Mức phạt tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính ra sao mới nhất 2025?
Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính là hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, dù không có ý định từ trước, nhưng xuất phát từ sự cẩu thả, thiếu trách nhiệm trong việc tuân thủ các quy định chuyên môn hoặc hành chính. Theo Điều 129 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người phạm tội này có thể bị phạt tù từ 1 đến 5 năm; nếu làm chết từ 2 người trở lên, mức phạt tù từ 5 đến 12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các khung hình phạt và lưu ý pháp lý liên quan đến tội danh này theo quy định mới nhất năm 2025. 29/05/2025Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?
Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?
Tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây thiệt hại về người và tài sản tại Việt Nam. Khi một vụ tai nạn xảy ra dẫn đến hậu quả chết người, dù người điều khiển phương tiện không cố ý, vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Vậy, trong trường hợp vô ý gây tai nạn giao thông làm chết người, người vi phạm có bị đi tù không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này. 29/05/2025Vô ý làm chết người có đi tù không? Mức xử lý tội vô ý làm chết người mới nhất 2025
Vô ý làm chết người có đi tù không? Mức xử lý tội vô ý làm chết người mới nhất 2025
Vô ý làm chết người là hành vi gây thiệt hại đến tính mạng người khác mà không có ý định từ trước, nhưng do sự cẩu thả, thiếu trách nhiệm hoặc vi phạm quy tắc nghề nghiệp, hành chính. Dù không cố ý, hành vi này vẫn bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, mức xử phạt đối với tội vô ý làm chết người có thể lên đến 10 năm tù, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các khung hình phạt áp dụng cho hành vi vô ý làm chết người theo quy định pháp luật mới nhất năm 2025. 29/05/2025Tàng trữ 20g ma túy đi tù bao nhiêu năm theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
