Tìm kiếm
Chương II Bộ luật hình sự 2015: Hiệu lực của bộ luật hình sự
| Số hiệu: | 100/2015/QH13 | Loại văn bản: | Luật |
| Nơi ban hành: | Quốc hội | Người ký: | Nguyễn Sinh Hùng |
| Ngày ban hành: | 27/11/2015 | Ngày hiệu lực: | 01/01/2018 |
| Ngày công báo: | 31/12/2015 | Số công báo: | Từ số 1263 đến số 1264 |
| Lĩnh vực: | Trách nhiệm hình sự | Tình trạng: | Còn hiệu lực |
TÓM TẮT VĂN BẢN
Bộ luật hình sự 2015 vừa được ban hành ngày 27/11/2015 với các quy định mới về tội phạm; những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự; thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự; hình phạt; các biện pháp tư pháp; quyết định hình phạt; chấp hành hình phạt; xóa án tích; pháp nhân thương mại phạm tội;…
Bộ luật hình sự 2015 gồm 3 Phần, 26 Chương, 426 Điều (thay vì Bộ Luật Hình sự 1999 gồm 2 Phần, 24 Chương, 344 Điều). Cấu trúc Bộ luật hình sự năm 2015 có nhiều thay đổi so với BLHS cũ như sau:
Phần thứ nhất: Những quy định chung
Chương I. Điều khoản cơ bản
Chương II. Hiệu lực của BLHS 2015
Chương III. Tội phạm
Chương IV. Những trường hợp loại trừ trách nhiệm hình sự
Chương V. Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự
Chương VI. Hình phạt
Chương VII. Các biện pháp tư pháp
Chương VIII. Quyết định hình phạt
Chương IX. Thời hiệu thi hành bản án, Miễn chấp hành hình phạt, Giảm thời hạn chấp hành hình phạt
Chương X. Xóa án tích
Chương XI. Những quy định đối với pháp nhân thương mại phạm tội
Chương XII. Những quy định đối với người dưới 18 tuổi phạm tội
Phần thứ hai: Các tội phạm
Chương XIII. Các tội xâm phạm an ninh quốc gia
Chương XIV. Các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người
Chương XV. Các tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân
Chương XVI. Các tội xâm phạm sở hữu
Chương XVII. Các tội xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình
Chương XVIII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
Chương XIX. Các tội phạm về môi trường
Chương XX. Các tội phạm về ma túy
Chương XXI. Các tội xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng
Chương XXII. Các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính
Chương XXIII. Các tội phạm về chức vụ
Chương XXIV. Các tội xâm phạm hoạt động tư pháp
Chương XXV. Các tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân và trách nhiệm của người phối thuộc với quân đội trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu
Chương XXVI. Các Tội phá hoại hòa bình, chống loài người và Tội phạm chiến tranh
Phần thứ ba: Điều khoản thi hành
Theo đó, Bộ luật hình sự 2015 có những điểm sau đáng chú ý:
- Tuổi chịu trách nhiệm hình sự
+ Điều 12 Luật hình sự 2015 có quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trừ những tội phạm mà Bộ luật này có quy định khác.
+ Người từ đủ 14 tuổi trở lên, nhưng chưa đủ 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự về tội giết người, tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác, tội hiếp dâm, tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, tội cướp tài sản, tội bắt cóc nhằm chiếm đoạt tài sản; về tội phạm rất nghiêm trọng, tội phạm đặc biệt nghiêm trọng quy định tại một trong các Điều quy định cụ thể ở Điều 12 Bộ luật hình sự năm 2015.
- Quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng
+ Theo Điều 54 BLHS năm 2015, Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật khi người phạm tội có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 của Bộ luật HS 2015.
+ Tòa án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt được áp dụng nhưng không bắt buộc phải trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật đối với người phạm tội lần đầu là người giúp sức trong vụ án đồng phạm nhưng có vai trò không đáng kể.
+ Nhưng nếu điều luật chỉ có một khung hình phạt hoặc khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, thì Tòa án có thể quyết định chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn.
- Tha tù trước thời hạn có điều kiện
Người đang chấp hành án phạt tù có thể được tha tù trước thời hạn khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Phạm tội lần đầu;
+ Có nhiều tiến bộ, có ý thức cải tạo tốt;
+ Đã được giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù đối với người bị kết án về tội phạm nghiêm trọng trở lên;
+ Có nơi cư trú rõ ràng;
+ Đã chấp hành xong hình phạt bổ sung là hình phạt tiền, án phí và các nghĩa vụ bồi thường dân sự;
Và một số điều kiện khác tại Điều 66 Luật hình sự 2015.
- Điều kiện chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại
Điều 75 Bộ luật hình sự 2015 quy định pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:
+ Hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân thương mại;
+ Hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân thương mại;
+ Chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự tại khoản 2 và khoản 3 Điều 27 của BLHS 2015.
- Tội tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại
Bộ luật HS năm 2015 quy định người nào tổ chức mang thai hộ vì mục đích thương mại, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Bộ luật hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 01/07/2016.
Văn bản tiếng việt
Văn bản tiếng anh
1. Bộ luật hình sự được áp dụng đối với mọi hành vi phạm tội thực hiện trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Quy định này cũng được áp dụng đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam hoặc tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam.
2. Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết theo quy định của điều ước quốc tế hoặc theo tập quán quốc tế đó; trường hợp điều ước quốc tế đó không quy định hoặc không có tập quán quốc tế thì trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao.
1. Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này.
Quy định này cũng được áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam.
2. Người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp hành vi phạm tội xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
3. Đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định.
1. Điều luật được áp dụng đối với một hành vi phạm tội là điều luật đang có hiệu lực thi hành tại thời điểm mà hành vi phạm tội được thực hiện.
2. Điều luật quy định một tội phạm mới, một hình phạt nặng hơn, một tình tiết tăng nặng mới hoặc hạn chế phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, xóa án tích và quy định khác không có lợi cho người phạm tội, thì không được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.
3. Điều luật xóa bỏ một tội phạm, một hình phạt, một tình tiết tăng nặng, quy định một hình phạt nhẹ hơn, một tình tiết giảm nhẹ mới hoặc mở rộng phạm vi áp dụng án treo, miễn trách nhiệm hình sự, loại trừ trách nhiệm hình sự, miễn hình phạt, giảm hình phạt, tha tù trước thời hạn có điều kiện, xóa án tích và quy định khác có lợi cho người phạm tội, thì được áp dụng đối với hành vi phạm tội đã thực hiện trước khi điều luật đó có hiệu lực thi hành.
Chapter II
EFFECT OF THE CRIMINAL CODE
Article 5. Effect of the Criminal Code on criminal offences committed within the territory of the Socialist Republic of Vietnam
1. The Criminal Code applies to every criminal offence committed within the territory of the Socialist Republic of Vietnam.
It also applies to criminal offences committed on sea-going vessels and airplanes having Vietnamese nationality or operating in Vietnam’s exclusive economic zones or continental shelves or consequences thereof.
2. Criminal liability of foreigners who commit criminal offences within the territory of Socialist Republic of Vietnam and are granted diplomatic immunity according to Vietnam’s law or under an international agreement to which Socialist Republic of Vietnam is a signatory or according to international practice shall be dealt with in accordance with the international agreement or practice. If the case is not set out in any international agreement or there is no such international practice, their criminal liability shall be dealt with in a diplomatic manner.
Article 6. Effect of the Criminal Code on criminal offences committed outside the territory of the Socialist Republic of Vietnam
1. Any Vietnamese citizen or Vietnamese corporate legal entity that commits an act outside the territory of Socialist Republic of Vietnam which is defined as a criminal offence by this document shall face criminal prosecution in Vietnam as prescribed by this document.
This clause also applies to stateless residents of Vietnam.
2. Any foreigner or foreign corporate legal entity that commit a criminal offence outside the territory of Socialist Republic of Vietnam shall face criminal prosecution as prescribed by this document if such offence infringes the lawful rights and interests of Vietnamese citizens or interest of Socialist Republic of Vietnam or under a international agreement to which Vietnam is a signatory.
3. Where a criminal offence or its consequence occurs on an airplane or sea-going vessel that does not have Vietnamese nationality at sea or outside Vietnam's airspace, the offender shall face criminal prosecution under an international agreement to which Vietnam is a signatory, if any.
Article 7. Chronological effect of Criminal Code
1. A provision of law effective at the same time as the commission of the criminal offence shall be applied to such criminal offence.
2. A provision of law that provides for a new crime, a more severe sentence, a new aggravating factor or reduce the scope of suspended sentences, exemption from criminal liability, removal of criminal responsibility, exemption from sentence, commutation or conviction expungement which is less favorable shall not be applied to criminal offences committed before such provision of law comes into force.
3. A provision of law that removes a new crime, a sentence, a aggravating factor or provides for a less severe sentence, a new mitigating factor or increase the scope of suspended sentence, exemption or conviction expungement of criminal liability, exemption from sentence, commutation, conditional parole or conviction expungement and other provisions which is more favorable may be applied to criminal offences committed before such provisions of law comes into force.
Cập nhật
Bài viết liên quan
Phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng?
Phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng?
Rừng không chỉ là "lá phổi xanh" của Trái đất, mà còn là một phần quan trọng trong hệ sinh thái, môi trường sống và sinh kế của con người. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tình trạng chặt phá, lấn chiếm và hủy hoại rừng diễn ra ngày càng nghiêm trọng, gây ra những hậu quả to lớn về môi trường, khí hậu và đa dạng sinh học. Hãy cùng tìm hiểu về phạt tù cao nhất bao nhiêu năm đối với tội hủy hoại rừng? 29/05/2025Cần sa có bị coi là chất ma túy không theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025?
Cần sa có bị coi là chất ma túy không theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025?
Cần sa, với những tranh cãi xoay quanh việc hợp pháp hóa và tác động đến sức khỏe con người, luôn là chủ đề nóng hổi trên toàn cầu. Tại Việt Nam, vấn đề này càng trở nên phức tạp khi những quy định pháp luật liên tục được cập nhật. Nhiều người đặt ra câu hỏi. Liệu cần sa có còn bị coi là chất ma túy và xử lý hình sự theo quy định của pháp luật Việt Nam hay không? Bài viết này sẽ làm rõ vấn đề này, giúp độc giả có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về pháp luật đối với cần sa. 29/05/2025Những trường hợp loại trừ TNHS tội dâm ô người dưới 16 tuổi mới nhất 2025
Những trường hợp loại trừ TNHS tội dâm ô người dưới 16 tuổi mới nhất 2025
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi luôn là một trong những tội danh đặc biệt nhạy cảm và nghiêm trọng, nhận được sự quan tâm sâu sắc của dư luận và các nhà làm luật. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những quy định mới nhất về các trường hợp loại trừ TNHS đối với tội dâm ô người dưới 16 tuổi, giúp làm rõ những ranh giới pháp lý phức tạp và đảm bảo việc áp dụng pháp luật một cách công bằng, nhân văn. 29/05/2025Tội dâm ô người dưới 16 tuổi bị xử lý thế nào theo Bộ luật Hình sự?
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi bị xử lý thế nào theo Bộ luật Hình sự?
Tội dâm ô người dưới 16 tuổi là một trong những hành vi phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, gây tổn thương sâu sắc đến thể chất, tinh thần và tương lai của trẻ em, đồng thời bị xã hội lên án mạnh mẽ. Vậy, theo Bộ luật Hình sự, hành vi đáng lên án này sẽ bị xử lý như thế nào? Bài viết này sẽ làm rõ các quy định pháp luật liên quan đến tội dâm ô người dưới 16 tuổi, từ các khung hình phạt cụ thể, những tình tiết tăng nặng, đến các biện pháp xử lý đi kèm, nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về tính nghiêm minh của pháp luật và tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em khỏi những hành vi xâm hại. 29/05/2025Mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất 2025 ra sao?
Tội cướp giật luôn là một trong những hành vi phạm pháp gây bức xúc trong xã hội, không chỉ xâm phạm tài sản mà còn đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của người dân. Với những diễn biến phức tạp của tình hình an ninh trật tự, việc tìm hiểu rõ về các quy định pháp luật liên quan đến tội danh này, đặc biệt là các mức phạt tội cướp giật theo pháp luật hình sự mới nhất, là điều hết sức cần thiết. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích những thay đổi và cập nhật quan trọng nhất về khung hình phạt đối với tội cướp giật, giúp bạn đọc nắm rõ hơn về tính nghiêm minh của pháp luật, từ đó nâng cao ý thức phòng ngừa và đấu tranh với loại tội phạm này. 31/05/2025Giết người để tự vệ có bị đi tù không? Mức xử phạt mới nhất 2025 ra sao?
Giết người để tự vệ có bị đi tù không? Mức xử phạt mới nhất 2025 ra sao?
Giết người trong tình huống tự vệ là một vấn đề pháp lý phức tạp, phụ thuộc vào việc hành vi đó có nằm trong giới hạn phòng vệ chính đáng hay không. Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, nếu hành vi tự vệ dẫn đến cái chết của người khác nhưng vẫn nằm trong giới hạn phòng vệ chính đáng, người thực hiện sẽ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng - tức là chống trả rõ ràng quá mức cần thiết so với mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại - thì người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Theo Điều 126 Bộ luật Hình sự 2015, hình phạt cho tội danh này có thể là cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; nếu phạm tội đối với 2 người trở lên, mức phạt tù từ 2 đến 5 năm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến hành vi giết người trong tình huống tự vệ, giúp bạn hiểu rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình trong những tình huống tương tự. 29/05/2025Mức phạt tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính ra sao mới nhất 2025?
Mức phạt tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính ra sao mới nhất 2025?
Vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính là hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, dù không có ý định từ trước, nhưng xuất phát từ sự cẩu thả, thiếu trách nhiệm trong việc tuân thủ các quy định chuyên môn hoặc hành chính. Theo Điều 129 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người phạm tội này có thể bị phạt tù từ 1 đến 5 năm; nếu làm chết từ 2 người trở lên, mức phạt tù từ 5 đến 12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 đến 5 năm. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các khung hình phạt và lưu ý pháp lý liên quan đến tội danh này theo quy định mới nhất năm 2025. 29/05/2025Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?
Tai nạn giao thông vô ý làm chết người có bị đi tù không?
Tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây thiệt hại về người và tài sản tại Việt Nam. Khi một vụ tai nạn xảy ra dẫn đến hậu quả chết người, dù người điều khiển phương tiện không cố ý, vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật. Vậy, trong trường hợp vô ý gây tai nạn giao thông làm chết người, người vi phạm có bị đi tù không? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp luật hiện hành về vấn đề này. 29/05/2025Vô ý làm chết người có đi tù không? Mức xử lý tội vô ý làm chết người mới nhất 2025
Vô ý làm chết người có đi tù không? Mức xử lý tội vô ý làm chết người mới nhất 2025
Vô ý làm chết người là hành vi gây thiệt hại đến tính mạng người khác mà không có ý định từ trước, nhưng do sự cẩu thả, thiếu trách nhiệm hoặc vi phạm quy tắc nghề nghiệp, hành chính. Dù không cố ý, hành vi này vẫn bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, mức xử phạt đối với tội vô ý làm chết người có thể lên đến 10 năm tù, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các khung hình phạt áp dụng cho hành vi vô ý làm chết người theo quy định pháp luật mới nhất năm 2025. 29/05/2025Tàng trữ 20g ma túy đi tù bao nhiêu năm theo Bộ luật Hình sự mới nhất 2025
