Yếu tố nào sau đây không phải là lí do khiến chế độ phong kiến từng bước được hình thành ở Tây Âu?

Đáp án đúng là: A

Chế độ phong kiến dựa trên quan hệ bóc lột giữa lãnh chúa và nông nô, không phải giữa lãnh chúa và nô lệ. Hơn nữa, sự tan rã của chế độ chiếm nô và sự phân tán quyền lực sau khi Đế chế Tây La Mã sụp đổ mới là yếu tố chính dẫn đến sự hình thành chế độ phong kiến.

→ A đúng 

- B sai vì sự suy yếu và diệt vong của Đế quốc La Mã khiến quyền lực trung ương tan rã, các lãnh chúa cát cứ hình thành, dẫn đến quan hệ phong kiến. Đồng thời, sự khủng hoảng kinh tế - xã hội buộc tầng lớp nô lệ và nông dân lệ thuộc chuyển thành nông nô, tạo nền tảng cho chế độ phong kiến.

- C sai vì góp phần vào sự khủng hoảng và sụp đổ của chế độ chiếm nô. Khi đó, tầng lớp địa chủ phải chuyển sang bóc lột nông dân theo hình thức nông nô, dẫn đến sự hình thành quan hệ sản xuất phong kiến.

- D sai vì lật đổ chính quyền La Mã, chia cắt lãnh thổ thành các vương quốc nhỏ, làm tan rã bộ máy nhà nước trung ương tập quyền. Họ kết hợp tập quán phong kiến sơ khai với tàn dư La Mã, thiết lập quan hệ lãnh chúa – nông nô, từng bước hình thành chế độ phong kiến.

1. Chế độ phong kiến không hình thành từ giai cấp nô lệ

• Sau sự sụp đổ của Đế chế Tây La Mã (năm 476), xã hội Tây Âu rơi vào tình trạng hỗn loạn, chiến tranh loạn lạc và sự xâm nhập của các bộ lạc German.
• Trong quá trình đó, quan hệ sản xuất nô lệ dần bị thay thế bởi quan hệ sản xuất phong kiến. Nô lệ không phải là một lực lượng chủ yếu hình thành chế độ phong kiến vì hệ thống kinh tế dựa trên lao động của nông nô, không phải nô lệ như thời kỳ La Mã.

2. Sự hình thành của chế độ phong kiến chủ yếu dựa vào sự phân hóa giữa lãnh chúa và nông nô

• Lãnh chúa phong kiến: Là tầng lớp quý tộc mới hình thành từ các tướng lĩnh quân sự, quý tộc và tăng lữ có nhiều đất đai. Họ sở hữu các lãnh địa rộng lớn và có quyền cai trị trong phạm vi lãnh địa của mình.
• Nông nô: Là những người nông dân tự do trước đây nhưng dần bị lệ thuộc vào lãnh chúa. Họ phải cống nạp sản phẩm, làm lao dịch cho lãnh chúa nhưng vẫn có quyền sở hữu một phần ruộng đất để canh tác.

3. Nô lệ không đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế phong kiến

• Trong xã hội phong kiến, nền kinh tế chủ yếu dựa trên sản xuất nông nghiệp tự cung tự cấp trong các lãnh địa. Nông nô đóng vai trò chính trong sản xuất, trong khi nô lệ dần biến mất hoặc bị chuyển hóa thành nông nô.
• Do đó, sự “gia tăng của giai cấp nô lệ” không phải là nguyên nhân hình thành chế độ phong kiến, mà chính là sự suy vong của chế độ chiếm hữu nô lệ và sự phân hóa giữa lãnh chúa và nông nô mới là yếu tố quyết định.

Kết luận

Chế độ phong kiến Tây Âu hình thành do sự suy tàn của chế độ chiếm hữu nô lệ, sự phân hóa giữa lãnh chúa và nông nô, cùng với sự phát triển của nền kinh tế lãnh địa. Nô lệ không đóng vai trò quan trọng trong xã hội phong kiến, do đó, việc "giai cấp lãnh chúa và nô lệ ngày càng đông đảo" không phải là lý do chính dẫn đến sự hình thành chế độ phong kiến.