Vị trí nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên có

Đáp án đúng là: A

Vị trí nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến nên có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh trong năm, tổng bức xạ lớn, cán cân bức xạ luôn dương và nền nhiệt cao.

→ A đúng 

- B sai vì do ảnh hưởng của khối không khí lạnh từ lục địa Á-Âu tràn xuống. Vị trí nội chí tuyến chủ yếu quyết định chế độ nhiệt cao và sự hoạt động của gió mùa mùa hạ.

- C sai vì do ảnh hưởng của khối không khí lạnh từ lục địa châu Á. Vị trí nội chí tuyến chủ yếu quyết định chế độ nhiệt cao và sự phân bố bức xạ mặt trời quanh năm.

- D sai vì chủ yếu do tác động của chế độ gió mùa, đặc biệt là gió mùa Tây Nam và gió mùa Đông Bắc. Vị trí nội chí tuyến chủ yếu ảnh hưởng đến chế độ nhiệt cao và sự có mặt của mặt trời quanh năm.

1. Khái niệm về Mặt Trời lên thiên đỉnh

• Mặt Trời lên thiên đỉnh (đỉnh đầu) là hiện tượng khi Mặt Trời chiếu thẳng vuông góc với mặt đất vào đúng giữa trưa, tức là tia sáng Mặt Trời có góc chiếu 90°.
• Khi đó, bóng của vật thể sẽ nằm ngay dưới chân vật và gần như không đổ bóng.

2. Nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến

• Vùng nội chí tuyến là khu vực nằm giữa hai chí tuyến:
  • Chí tuyến Bắc (23°27' Bắc)
  • Chí tuyến Nam (23°27' Nam)
• Việt Nam nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến Bắc bán cầu (khoảng 8°30' đến 23°23' Bắc).

3. Vì sao nước ta có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh trong năm?

• Do Trái Đất quay quanh Mặt Trời theo quỹ đạo hình elip và có độ nghiêng 23°27' so với mặt phẳng quỹ đạo.
• Mỗi năm, Mặt Trời chuyển động biểu kiến giữa hai chí tuyến:
  • Từ chí tuyến Nam lên chí tuyến Bắc (từ 22/12 đến 21/6).
  • Từ chí tuyến Bắc xuống chí tuyến Nam (từ 21/6 đến 22/12).
• Vì Việt Nam nằm trong khu vực nội chí tuyến Bắc bán cầu, nên khi Mặt Trời đi từ chí tuyến Nam lên chí tuyến Bắc rồi quay ngược lại, sẽ có hai lần trong năm Mặt Trời đi qua thiên đỉnh tại mỗi địa điểm trên lãnh thổ nước ta.

4. Thời điểm xảy ra hiện tượng ở nước ta

• Các địa phương có vĩ độ thấp (như TP. Hồ Chí Minh, Cà Mau): Hai lần thiên đỉnh diễn ra sớm hơn và muộn hơn trong năm.
• Các địa phương gần chí tuyến Bắc (như Hà Nội, Thanh Hóa): Hai lần thiên đỉnh cách nhau gần 6 tháng.
• Tại vĩ độ khoảng 23°23’ Bắc (Chí tuyến Bắc), như huyện Đồng Văn - Hà Giang: Chỉ có một lần thiên đỉnh vào ngày 21/6.

5. Kết luận

• Do vị trí nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến Bắc bán cầu, tất cả các địa điểm ở Việt Nam (trừ đúng chí tuyến Bắc) đều có hai lần Mặt Trời lên thiên đỉnh trong năm.
• Hiện tượng này ảnh hưởng đến khí hậu nhiệt đới gió mùa, giúp nước ta có nền nhiệt cao quanh năm.