Yếu tố làm thay đổi sâu sắc bản đồ chính trị thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ hai là

Đáp án đúng là: D

Ngay sau chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào giải phóng dân tộc đã dấy lên mạnh mẽ ở các nước Á, Phi, Mĩ Latinh. Hệ thống thuộc địa và chế độ phân biệt chủng tộc kéo dài từ nhiều thế kỉ đã bị sụp đổ hoàn toàn. Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử đó đã đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập trẻ tuổi. Bản đồ chính trị thế giới có sự thay đổi to lớn và sâu sắc.

→ D đúng 

- A sai vì do phong trào giải phóng dân tộc dẫn đến sự ra đời của nhiều quốc gia độc lập. Sự đối đầu giữa hai cực Liên Xô - Mỹ cũng chỉ là hệ quả của cục diện mới chứ không trực tiếp làm thay đổi bản đồ chính trị.

- B sai vì là sự tan rã của hệ thống thuộc địa, dẫn đến sự ra đời của nhiều quốc gia độc lập. Sự mở rộng của chủ nghĩa xã hội chỉ tác động đến cấu trúc quyền lực toàn cầu chứ không trực tiếp vẽ lại bản đồ chính trị.

- C sai vì sự tan rã của hệ thống thuộc địa, dẫn đến sự ra đời của nhiều quốc gia độc lập.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 – 1945), thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc là yếu tố quan trọng làm thay đổi sâu sắc bản đồ chính trị thế giới. Hàng loạt quốc gia thuộc địa và phụ thuộc giành được độc lập, chấm dứt ách thống trị của chủ nghĩa thực dân.

1. Nguyên nhân dẫn đến sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc

• Sự suy yếu của các đế quốc thực dân: Sau chiến tranh, các nước thực dân phương Tây như Anh, Pháp, Hà Lan… suy yếu nghiêm trọng về kinh tế, quân sự, không đủ khả năng tiếp tục cai trị thuộc địa.
• Ảnh hưởng từ Liên Xô và phong trào cộng sản quốc tế: Liên Xô trở thành cường quốc, ủng hộ mạnh mẽ các phong trào đấu tranh giành độc lập.
• Tác động từ Hiến chương Liên Hợp Quốc (1945): Nguyên tắc tôn trọng quyền dân tộc tự quyết thúc đẩy các phong trào giải phóng dân tộc trên toàn cầu.
• Sự phát triển của ý thức dân tộc và phong trào cách mạng: Nhân dân các nước thuộc địa nhận thức rõ hơn về quyền tự do, độc lập, từ đó dấy lên các cuộc đấu tranh mạnh mẽ.

2. Những biến đổi lớn trên bản đồ chính trị thế giới

• Châu Á:

  • Năm 1945: Việt Nam, Indonesia, Triều Tiên tuyên bố độc lập.
  • Năm 1947: Ấn Độ và Pakistan giành độc lập từ Anh.
  • Từ 1949: Trung Quốc thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

• Châu Phi:

  • Những năm 1950 – 1960: Hàng loạt quốc gia như Ai Cập, Algeria, Ghana, Angola, Mozambique giành độc lập.
  • Năm 1990: Namibia là nước cuối cùng ở châu Phi thoát khỏi ách thực dân.

• Châu Mỹ Latinh:

  • Cuba giành thắng lợi trong cách mạng (1959), trở thành quốc gia đi theo con đường xã hội chủ nghĩa.
  • Nhiều nước Mỹ Latinh đấu tranh chống chế độ độc tài và ảnh hưởng của Mỹ.

3. Kết quả và tác động

• Chấm dứt chủ nghĩa thực dân cũ, các đế quốc như Anh, Pháp, Bồ Đào Nha, Hà Lan mất dần thuộc địa.
• Hình thành hệ thống các quốc gia độc lập, đưa tổng số nước thành viên Liên Hợp Quốc từ 51 nước (1945) lên hơn 100 nước (thập niên 1960).
• Tạo nên thế đối trọng giữa hai phe Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa, ảnh hưởng đến cục diện Chiến tranh Lạnh.
• Đặt nền móng cho xu thế đấu tranh vì quyền con người, bình đẳng dân tộc, chống áp bức bóc lột trên toàn cầu.

4. Kết luận

Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới một cách sâu sắc, góp phần chấm dứt hệ thống thuộc địa, mở ra kỷ nguyên mới của các quốc gia độc lập.