Việc Mĩ và Liên Xô chính thức cùng tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh (12/1989) không xuất phát từ

Đáp án đúng là: A

+ Cuộc chạy đua vũ trang kéo dài hơn 4 thập niên đã khiến cho Mĩ và Liên Xô quá tốn kém và suy giảm “thế mạnh” của họ trên nhiều lĩnh vẹc so với các cường quốc khác.

+ Nhiều khó khăn và thách thức to lớn đã đặt ra trước hai nước do sự vươn lên mạnh mẽ của Nhật Bản và các nước Tây Âu,.. Nền kinh tế của Liên Xô đang lâm vào khủng hoảng, trì trệ.

Hai nước cần nhanh chóng thoát khỏi chế đối đầu để ổn định tình hình và củng cố lại vị thế của mình.

Nội dung đáp án A không phù hợp vì: sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới đã gây nhiều tác động tiêu cực, khó khăn về phía Mĩ (Liên Xô thi hành chính sách ủng hộ, giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới)

→ A đúng 

- B sai vì phản ánh nhu cầu cấp thiết của cả hai nước trong việc giảm căng thẳng để tập trung giải quyết các vấn đề nội bộ và củng cố vị thế quốc tế. Cả hai siêu cường đều chịu áp lực kinh tế, chính trị và quân sự, buộc họ phải chấm dứt thế đối đầu để thích ứng với bối cảnh thế giới mới.

- C sai vì sự suy giảm “thế mạnh” của Mỹ và Liên Xô trên nhiều mặt, đặc biệt về kinh tế và quân sự, khiến họ không thể duy trì cuộc chạy đua căng thẳng như trước. Việc chính thức tuyên bố chấm dứt Chiến tranh Lạnh (12/1989) giúp hai nước điều chỉnh chiến lược để đối phó với sự trỗi dậy của các cường quốc khác.

- D sai vì chịu gánh nặng kinh tế khổng lồ, ảnh hưởng đến sự phát triển trong nước. Việc chấm dứt Chiến tranh Lạnh (12/1989) giúp họ giảm bớt chi phí quân sự để tập trung giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội.

1. Bối cảnh kết thúc Chiến tranh lạnh

• Chiến tranh lạnh là cuộc đối đầu căng thẳng về chính trị, quân sự, kinh tế, và tư tưởng giữa Mỹ (phe tư bản chủ nghĩa) và Liên Xô (phe xã hội chủ nghĩa) kéo dài từ sau Thế chiến II đến năm 1989.
• Ngày 3-4/12/1989, tại Hội nghị Malta, lãnh đạo hai nước là Tổng thống Mỹ George H.W. Bush và Tổng Bí thư Liên Xô Mikhail Gorbachev chính thức tuyên bố chấm dứt Chiến tranh lạnh.

2. Nguyên nhân chính khiến hai nước chấm dứt Chiến tranh lạnh

• Cuộc chạy đua vũ trang kéo dài gây tổn hại kinh tế:

  • Cả Liên Xô và Mỹ đều phải chi tiêu khổng lồ cho quân sự, đặc biệt là chương trình phát triển vũ khí hạt nhân và chiến lược không gian.
  • Điều này dẫn đến khủng hoảng kinh tế, đặc biệt là với Liên Xô, khi nền kinh tế trì trệ và không thể theo kịp Mỹ.

• Liên Xô suy yếu nghiêm trọng:

  • Những cải cách của Gorbachev như Glasnost (Công khai) và Perestroika (Cải tổ) đã gây bất ổn chính trị, kinh tế.
  • Sự suy yếu của Liên Xô dẫn đến sự tan rã của các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu.

• Áp lực từ phong trào dân chủ và sự sụp đổ của bức tường Berlin (1989):

  • Các cuộc biểu tình ở Đông Âu khiến chính quyền thân Liên Xô dần sụp đổ.
  • Bức tường Berlin sụp đổ vào tháng 11/1989, báo hiệu sự kết thúc của sự chia cắt Đông – Tây.

• Mỹ thay đổi chiến lược đối ngoại:

  • Mỹ nhận thấy cần tập trung vào phát triển kinh tế và hợp tác quốc tế, thay vì tiếp tục đối đầu với Liên Xô.
  • Không còn xem Liên Xô là mối đe dọa chính, Mỹ chuyển hướng sang các thách thức kinh tế mới như Nhật Bản và Tây Âu.

3. Phong trào giải phóng dân tộc không phải là nguyên nhân chính

• Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh diễn ra mạnh mẽ từ những năm 1950 - 1970, nhưng đến cuối thập niên 1980, ảnh hưởng của nó không còn tác động trực tiếp đến Mỹ và Liên Xô.
• Mỹ và Liên Xô đã rút khỏi nhiều cuộc chiến tranh thực dân mới, như Chiến tranh Việt Nam (1975), chiến tranh Afghanistan (1989).
• Do đó, việc hai nước chấm dứt Chiến tranh lạnh không xuất phát từ tác động của phong trào giải phóng dân tộc, mà chủ yếu do những khó khăn nội tại của cả hai nước.

4. Kết luận

• Việc Mỹ và Liên Xô chấm dứt Chiến tranh lạnh là do các yếu tố kinh tế, chính trị và chiến lược, chứ không phải vì tác động từ phong trào giải phóng dân tộc.
• Đây là một bước ngoặt quan trọng, đánh dấu sự thay đổi trong quan hệ quốc tế, chuyển từ đối đầu sang hợp tác.