Tính pH của dung dịch oxalic acid (H2C2O4) 0,043M ở 25°C. Biết oxalic acid là acid hai nấc với Ka=6.5*10^-2 và Ka=6.1*10^-5.

$*Lời\; giải:$

$(COOH{)}_2\rightleftharpoons HOOC-CO{O}^{-}+H^{+}{K}_{a_1}=6,{5.10}^{-2}$ 

$HOOC-CO{O}^{-}\rightleftharpoons (CO{O}^{-}{)}_2+H^{+}{K}_{a_2}=6,{1.10}^{-5}$ 

$H_{2}O\rightleftharpoons H^{+}+O{H}^{-}{K}_W={10}^{-14}$ 

$K_{a_1}>>K_{a_2}$ 

$C_a{K}_{a_1}>>K_W$ 

$\Rightarrow$ bỏ qua cân bằng nấc $2$ của acid oxalic và nước so với cân bằng nấc $1$. 
Đặt $\left[H^{+}\right]=xM$ 

$\Rightarrow [HOOC-CO{O}^{-}]=xM;\left[\right(COOH{)}_2]=0,043-xM$ 

$\Rightarrow \frac{x^2}{0,043-x}=6,{5.10}^{-2}$ 

$\Rightarrow x=0,0296$ 

Vậy $pH=-\log x=1,53$

$\mathrm{*\; Phương\; pháp\; giải:}$

Bước 1: Tính tổng số mol H⁺ (hoặc OH^-) trong mỗi dung dịch ban đầu:

$\sum n_{H^{+}}=n_{HCl}+2n_{H_{2}S{O}_4}+n_{HN{O}_3}$+…

$\sum n_{O{H}^{-}}=n_{NaOH}+n_{KOH}+2n_{Ba{\left(OH\right)}_2}+2n_{Ca{\left(OH\right)}_2}$+…

Bước 2: Tính nồng độ theo công thức:

$C_M=\frac{{\displaystyle \sum n}}{{\displaystyle \sum V}}$Trong đó V = V₁ + V₂ +....

Bước 3: Tính pH = –log[H⁺] hoặc tính pH thông qua pOH = –log[OH^-] ⟶ pH = 14 – pOH

$\mathrm{*\; Lý\; thuyết\; nắm\; thêm:}$

- Nồng độ $H^{+}$ được dùng để đánh giá độ axit và độ kiềm của dung dịch. Tuy nhiên dung dịch thường dùng có nồng độ $H^{+}$ nhỏ. Để tránh ghi nồng độ $H^{+}$ với số mũ âm, người ta dùng giá trị pH với quy ước như sau :

$\left[H^{+}\right]={\mathbf{10}}^{-pH}M$ . Nếu $\left[H^{+}\right]={10}^{-a}M\Rightarrow pH=a$

- Về mặt toán học

$\left[H^{+}\right]={\mathbf{10}}^{-pH}M\Rightarrow pH=-\lg \left[H^{+}\right]$

Dạng 1. Xác định pH của dung dịch axit mạnh

Bước 1: Tính số mol (hoặc tổng số mol) H⁺

Bước 2: Tính nồng độ mol H⁺

Bước 3: Tính pH

Áp dụng công thức: pH = -log[H⁺]

Tính [H⁺] của dung dịch axit mạnh khi cho pH: pH = a => [H⁺] = 10^-a

Dạng 2. Xác định pH của dung dịch bazơ mạnh

Cách 1:

Bước 1: Tính số mol (hoặc tổng số mol) OH^-

Bước 2: Tính nồng độ mol OH^- (kí hiệu là [OH^-])

Bước 3: Tính pH

Áp dụng công thức: pOH = -log[OH^-]

pH = 14 – pOH

Cách 2:

Bước 1: Tính số mol OH^-

Bước 2: Tính [H⁺] từ [OH^-] theo công thức: [H⁺] = $\frac{{10}^{-14}}{\text{[}O{H}^{-}\text{]}}$

Bước 3: Tính pH

Áp dụng công thức: pH = -log[H⁺]

Tính [OH^-] của dung dịch bazơ mạnh khi cho pH:

pOH = 14 - pH

pOH = b => [OH⁺] = 10^-b

$\mathrm{Xem\; thêm\; các\; bài viết\; liên\; quan\; hay,\; chi\; tiết:}$

50 bài tập về Cách xác định pH của dung dịch sau pha trộn hay nhất (có đáp án 2025) và cách giải 

Công thức pH của dung dịch (2025) chi tiết nhất