Ta có A cách B 72km. Lúc 7h30 sáng, xe ô tô một khởi hành từ A chuyển động thẳng đều về B. Nửa giờ sau, xe ô tô hai chuyển động thẳng đều từ B đến A và gặp nhau lúc 8 giờ 30 phút:

a. Tìm vận tốc của xe ô tô thứ hai

b. Lúc hai ô tô cách nhau 18km là mấy giờ

* Lời giải:

a. Chọn chiều dương là từ A đến B ,gốc toạ độ tại A, gốc thời gian lúc xe ô tô một khởi hành

Phương trình chuyển động: $x=x_0+v(t-t_0)$

Xe ô tô một: $x_{01}=0 km, v_1=36 km/h\Rightarrow x_1=36t$

Xe ô tô hai: $x_{02}=72 km, v_2=?\Rightarrow x_2=72-v_2(t-0,5)$

Khi hai xe gặp nhau t = 1h (đi từ 7h30 và gặp nhau lúc 8h30) nên $x_1=x_2$

$36t=72-v_2(t-0,5)\Rightarrow v_2=72 km/h$

b. Khi hai xe cách nhau 18 km

$$\begin{gathered} TH1: x_2-x_1=54 \\ \Rightarrow 72-72(t-0,5)-36t=54\Rightarrow t=0,5h \end{gathered}$$

Tức là lúc 8h

$$\begin{gathered} TH2: x_1-x_2=54 \\ \Rightarrow 36t-72+72(t-0,5)=54\Rightarrow t=1,5h \end{gathered}$$

Tức là lúc 9h

* Phương pháp giải:

a)

Thiết lập hệ tọa độ và thời gian

Phương trình chuyển động tổng quát

Phương trình chuyển động của ô tô thứ nhất

Phương trình chuyển động của ô tô thứ hai

Thời điểm hai xe gặp nhau

Tính vận tốc của ô tô thứ hai

b)

Trường hợp 1: Ô tô thứ hai ở phía trước ô tô thứ nhất

Trường hợp 2: Ô tô thứ nhất ở phía trước ô tô thứ hai

* Lý thuyết nắm thêm về gia tốc - chuyển động thẳng đều:

Tốc độ trung bình:

- Tốc độ trung bình của vật (kí hiệu vtb) được xác định bằng thương số giữa quãng đường vật đi được và thời gian để vật thực hiện quãng đường đó

$v_{tb}=\frac{s}{\Delta t}$

Trong hệ SI, đơn vị của tốc độ là m/s

Tốc độ tức thời:

- Tốc độ trung bình tính trong khoảng thời gian rất nhỏ là tốc độ tức thời (kí hiệu v) diễn tả sự nhanh, chậm của chuyển động tại thời điểm đó.

Vận tốc:

+) Độ dịch chuyển: Độ dịch chuyển được xác định bằng độ biến thiên tọa độ của vật

$d=x_2-x_1=\Delta x$

- Độ dịch chuyển là đại lượng vecto, kí hiệu là $\overrightarrow{d}$

- Độ dịch chuyển có thể nhận giá trị dương, âm hoặc bằng không. Quãng đường là đại lượng không âm.

+) Vận tốc:

- Vận tốc trung bình là đại lượng vecto được xác định bằng thương số giữa độ dịch chuyển của vật và thời gian để vật thực hiện độ dịch chuyển đó

${\overrightarrow{v}}_{tb}=\frac{\overrightarrow{d}}{\Delta t}=\frac{\Delta \overrightarrow{x}}{\Delta t}$

- Xét trong một khoảng thời gian rất nhỏ, vận tốc trung bình sẽ trở thành vận tốc tức thời. Độ lớn của vật tốc tức thời chính là tốc độ tức thời.

- Tốc độ trung bình chỉ bằng độ lớn của vận tốc trung bình khi vật chuyển động thẳng không đổi chiều.

Xem thêm các bài viết liên quan hay, chi tiết:

Trắc nghiệm Vật lí 10 Bài 4. Chuyển động thẳng có đáp án 

Mô tả chuyển động Lý 10