Sự sụp đổ của Liên Xô năm 1991 đã tác động như thế nào tới quan hệ quốc tế?

Đáp án đúng là: A

Liên Xô là một trong hai siêu cường định hình trật tự này, nên khi Liên Xô tan rã năm 1991, thế đối trọng giữa hai cực không còn. Điều này dẫn đến sự chuyển dịch quan hệ quốc tế sang trật tự đa cực hoặc đơn cực do Mỹ chi phối.

→ A đúng 

- B sai vì dù Mỹ trở thành siêu cường duy nhất, thế giới vẫn có xu hướng đa cực với sự trỗi dậy của nhiều trung tâm quyền lực khác như EU, Trung Quốc, và Nga. Quan hệ quốc tế sau 1991 không hoàn toàn bị Mỹ chi phối mà diễn ra sự cạnh tranh và hợp tác giữa nhiều quốc gia, khu vực.

- C sai vì chính Liên Xô trước đó mới là lực lượng chính thực hiện mục tiêu này. Khi Liên Xô tan rã, trật tự hai cực mất đi, phong trào cách mạng thế giới suy yếu, và quan hệ quốc tế chuyển hướng theo xu thế mới.

- D sai vì sau khi Liên Xô tan rã, nhiều nước xã hội chủ nghĩa cũng thay đổi đường lối, mở rộng quan hệ với các quốc gia khác. Quan hệ quốc tế sau 1991 không còn bị ràng buộc bởi đối đầu ý thức hệ mà chuyển sang xu hướng hợp tác đa phương.

Sự kiện Liên Xô tan rã vào tháng 12 năm 1991 là một bước ngoặt lớn trong lịch sử thế giới, ảnh hưởng sâu sắc đến cục diện quan hệ quốc tế. Một trong những hệ quả quan trọng nhất là sự sụp đổ của trật tự hai cực Ianta, vốn được hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai (1945) và kéo dài suốt hơn 40 năm.

1. Trật tự hai cực Ianta là gì?

   • Được thiết lập sau Hội nghị Ianta (2/1945), phân chia thế giới thành hai cực:
     • Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa.
     • Mỹ và các nước tư bản chủ nghĩa.
   • Hai siêu cường đối đầu trong Chiến tranh Lạnh, dẫn đến hàng loạt xung đột và chạy đua vũ trang.

2. Sự sụp đổ của Liên Xô và hệ quả đối với trật tự thế giới

   • Liên Xô là trụ cột chính của phe xã hội chủ nghĩa, nên khi tan rã, trật tự hai cực không còn tồn tại.
   • Mỹ trở thành siêu cường duy nhất, đánh dấu sự kết thúc của Chiến tranh Lạnh.
   • Các nước Đông Âu cũng rời bỏ chủ nghĩa xã hội, chuyển sang chế độ tư bản.

3. Thay đổi trong quan hệ quốc tế

   • Chuyển sang trật tự thế giới đa cực với sự nổi lên của nhiều trung tâm quyền lực như Mỹ, EU, Trung Quốc, Nga…
   • Mỹ gia tăng ảnh hưởng trên toàn cầu, tiến hành các cuộc chiến tranh như Chiến tranh Vùng Vịnh (1991), Chiến tranh Iraq (2003).
   • Các tổ chức quốc tế (Liên Hợp Quốc, WTO…) đóng vai trò quan trọng hơn trong điều phối quan hệ giữa các nước.

Kết luận

Sự sụp đổ của Liên Xô năm 1991 đã dẫn đến sự tan rã của trật tự hai cực Ianta, chấm dứt cục diện đối đầu giữa hai siêu cường Mỹ - Liên Xô. Thế giới chuyển sang trật tự đa cực, với sự thay đổi lớn trong quan hệ quốc tế, mở ra thời kỳ toàn cầu hóa và cạnh tranh giữa nhiều trung tâm quyền lực.