Sông ngòi nước ta chủ yếu là sông nhỏ, chủ yếu do

Đáp án đúng là: D

Sông ngòi nước ta chủ yếu là sông nhỏ, chủ yếu do mưa cắt xẻ địa hình, lãnh thổ hẹp ngang, ít sông hình thành do đứt gãy kiến tạo.

→ D đúng 

- A sai vì do khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa với mưa theo mùa, địa hình dốc làm sông ngắn và dòng chảy nhanh. Trong khi đó, lãnh thổ hẹp ngang, địa hình chia cắt hay mất lớp phủ thực vật chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy, không quyết định kích thước sông.

- B sai vì do địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích, sông có độ dốc lớn, chiều dài ngắn và lưu vực hẹp. Trong khi đó, mưa theo mùa, lãnh thổ hẹp ngang hay cấu trúc địa hình đa dạng chỉ ảnh hưởng đến chế độ nước và dòng chảy chứ không quyết định kích thước sông.

- C sai vì do lãnh thổ hẹp ngang, địa hình dốc và bị chia cắt mạnh, làm sông ngắn và lưu vực nhỏ. Trong khi đó, chế độ mưa phân mùa, lịch sử phát triển lãnh thổ kéo dài hay địa hình nhiều đồi núi chỉ ảnh hưởng đến dòng chảy và sự phân bố sông, không quyết định kích thước sông.

Hệ thống sông ngòi ở Việt Nam có đặc điểm chủ yếu là sông nhỏ, ngắn và phân bố dày đặc trên khắp lãnh thổ. Điều này xuất phát từ các yếu tố tự nhiên như khí hậu, địa hình và cấu trúc địa chất.

1. Sông ngắn, nhỏ chủ yếu do mưa cắt xẻ địa hình

• Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, lượng mưa trung bình hàng năm cao (từ 1.500 - 2.500 mm), đặc biệt trong mùa mưa.
• Lượng mưa lớn tạo ra dòng chảy mạnh, làm xói mòn và cắt xẻ địa hình, hình thành nhiều sông nhỏ và ngắn, thay vì những dòng sông dài, rộng như ở các khu vực có địa hình bằng phẳng hơn.
• Sự chia cắt địa hình do mưa kết hợp với các dãy núi cao ở phía Tây khiến các con sông thường có lưu vực hẹp, độ dốc lớn và dòng chảy không ổn định.

2. Lãnh thổ hẹp ngang, sông ngắn và dốc

• Lãnh thổ Việt Nam có hình dáng hẹp ngang, với chiều rộng trung bình chỉ từ 50 - 200 km.
• Địa hình chủ yếu là đồi núi, chiếm khoảng 3/4 diện tích, chạy dọc theo chiều dài đất nước từ Bắc xuống Nam.
• Hầu hết các con sông bắt nguồn từ vùng núi phía Tây, chảy theo hướng Tây - Đông hoặc Tây Bắc - Đông Nam ra biển Đông, khiến chiều dài sông bị hạn chế, không thể hình thành những con sông dài như ở Trung Quốc hay Nga.

3. Ít sông hình thành do đứt gãy kiến tạo

• Một số sông lớn trên thế giới, như sông Nile (châu Phi) hay sông Hồng (Việt Nam), hình thành do các đứt gãy kiến tạo.
• Ở Việt Nam, dù có một số sông chịu ảnh hưởng của đứt gãy như sông Hồng, sông Đà, nhưng phần lớn sông vẫn chủ yếu do nước mưa bào mòn địa hình mà tạo thành.
• Vì vậy, sông ngòi Việt Nam mang đặc trưng nhiều sông nhỏ, dòng chảy không quá ổn định, thường có lũ vào mùa mưa và cạn kiệt vào mùa khô.

4. Tác động đến tự nhiên và kinh tế

• Sông ngòi nhỏ và dốc khiến lũ lụt dễ xảy ra vào mùa mưa, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp.
• Tuy nhiên, hệ thống sông ngòi vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước, thủy điện, giao thông và phát triển kinh tế của đất nước.

Như vậy, đặc điểm sông ngòi Việt Nam chủ yếu là nhỏ, ngắn, do mưa cắt xẻ địa hình và lãnh thổ hẹp ngang, ít sông hình thành từ đứt gãy kiến tạo. Điều này phản ánh rõ rệt sự tác động của tự nhiên đến sự phát triển địa hình và thủy văn của nước ta.