Nội dụng nào sau đây không có trong “Trật tự hai cực Ianta”?

Đáp án đúng là: D

Liên Xô và Mĩ chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác. (đến sau khi Liên Xô sụp đổ và xuất hiện xu thế hòa bình hợp tác cùng phát triển mới chuyển sang đối thoại hợp tác)

→ D đúng 

- A sai vì trật tự thế giới hình thành sau Chiến tranh thế giới thứ hai. (1945-1947)

- B sai vì trật tự thế giới mới hình thành sau Hội nghị Ianta (từ những quyết định của Hội nghị Ianta và những thỏa thuận sau đó của ba cường quốc đã trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới, thường được gọi là trật tự hai cực Ianta.

- C sai vì Liên Xô và Mĩ phân chia khu vực ảnh hưởng trong quan hệ quốc tế (Liên Xô và Mĩ đại diện cho hai phe đối lập là Tư bản chủ nghĩa và Xã hội chủ nghĩa)

Trật tự hai cực Ianta được hình thành sau Hội nghị Ianta (2/1945), đánh dấu sự phân chia thế giới thành hai cực do Liên Xô và Mỹ đứng đầu. Tuy nhiên, nội dung "Liên Xô và Mỹ chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác" không thuộc trật tự này, bởi vì:

1. Trật tự hai cực Ianta mang tính đối đầu giữa hai phe

• Sau Thế chiến II, thế giới bị chia thành hai phe đối lập:
  • Phe Tư bản chủ nghĩa do Mỹ đứng đầu.
  • Phe Xã hội chủ nghĩa do Liên Xô đứng đầu.
• Hai siêu cường này bước vào cuộc Chiến tranh Lạnh (1947 – 1991), đối đầu về chính trị, quân sự, kinh tế và tư tưởng trên phạm vi toàn cầu.

2. Sự đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô thể hiện qua các sự kiện lớn

• Thành lập hai khối quân sự đối lập:
  • Mỹ lập NATO (1949) để đối phó Liên Xô.
  • Liên Xô lập Hiệp ước Warsaw (1955) để đối trọng với NATO.
• Các cuộc chiến tranh ủy nhiệm: Hai nước không đối đầu trực tiếp nhưng gián tiếp can thiệp vào Chiến tranh Triều Tiên (1950 – 1953), Chiến tranh Việt Nam (1955 – 1975), Khủng hoảng tên lửa Cuba (1962)…
• Chạy đua vũ trang: Mỹ và Liên Xô liên tục phát triển vũ khí hạt nhân, đưa nhân loại vào nguy cơ chiến tranh hủy diệt.

3. Chỉ đến thập niên 1970 – 1980, Mỹ và Liên Xô mới chuyển sang đối thoại, hợp tác

• Giai đoạn Đối thoại – Hợp tác chỉ xuất hiện sau khi Trật tự hai cực Ianta suy yếu.
• Các hiệp ước như Hiệp định SALT I (1972), SALT II (1979) về kiểm soát vũ khí hạt nhân thể hiện xu hướng giảm căng thẳng.
• Năm 1991, Liên Xô tan rã, Trật tự hai cực Ianta chấm dứt, thế giới chuyển sang trật tự đa cực, lúc này Mỹ – Nga có xu hướng hợp tác nhiều hơn.

Kết luận

Trật tự hai cực Ianta chủ yếu thể hiện sự đối đầu giữa Mỹ và Liên Xô, chứ không phải quá trình hợp tác. Vì vậy, nội dung "Liên Xô và Mỹ chuyển từ đối đầu sang đối thoại, hợp tác" không thuộc Trật tự hai cực Ianta, mà chỉ xuất hiện khi Chiến tranh Lạnh dần kết thúc vào cuối thế kỷ XX.