Những thay đổi trong tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ thể hiện điều gì?

Đáp án đúng là: C

Vua nắm quyền lực tối cao, trực tiếp quyết định mọi vấn đề quan trọng. Bộ máy quan lại được tổ chức chặt chẽ, tuyển chọn bằng khoa cử để phục vụ triều đình.

→ C đúng 

- A sai vì thời kỳ này mới củng cố nền quân chủ chuyên chế, chưa đạt đến mức độ tập quyền cao nhất. Đỉnh cao của chế độ quân chủ tập quyền ở Việt Nam thường được xem là vào thời Lê Thánh Tông với bộ máy nhà nước hoàn chỉnh và quyền lực tập trung tuyệt đối vào vua.

- B sai vì hời kỳ này mới xây dựng nền quân chủ chuyên chế, chưa đạt đến mức độ tập quyền tuyệt đối. Chỉ đến thời Lê Thánh Tông, bộ máy nhà nước mới hoàn thiện với quyền lực tập trung cao độ vào hoàng đế.

- D sai vì nhà Lê sơ thực hiện chế độ quân chủ chuyên chế, trong đó vua nắm quyền tuyệt đối, không bị ràng buộc bởi hiến pháp. Trong khi đó, quân chủ lập hiến là mô hình có hiến pháp hạn chế quyền lực của nhà vua, điều này không tồn tại dưới triều Lê sơ.

Thời Lê sơ (1428 - 1527), đặc biệt dưới triều vua Lê Thái Tổ và Lê Thánh Tông, bộ máy nhà nước được tổ chức theo hướng tập quyền mạnh mẽ, thể hiện rõ bản chất của chế độ quân chủ chuyên chế quan liêu.

1. Khái niệm chế độ quân chủ chuyên chế quan liêu

• Quân chủ chuyên chế: Mọi quyền lực tập trung vào tay vua, vua có quyền lực tuyệt đối, quyết định mọi chính sách quan trọng của đất nước.
• Quan liêu: Bộ máy quan lại được tổ chức chặt chẽ, phân cấp rõ ràng, quan lại được bổ nhiệm dựa trên năng lực thay vì quan hệ dòng tộc.

2. Những thay đổi trong tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ

a. Trung ương tập quyền mạnh mẽ

• Vua nắm quyền tối cao, trực tiếp quyết định mọi vấn đề lớn về chính trị, quân sự, kinh tế, pháp luật.
• Bãi bỏ chức Tể tướng, thay vào đó, các cơ quan trực tiếp giúp vua cai quản đất nước như:
  • Lục bộ: Bộ Lại, Hộ, Lễ, Binh, Hình, Công - phụ trách các lĩnh vực quan trọng.
  • Ngự sử đài: Giám sát quan lại, chống tham nhũng.
  • Hàn lâm viện: Chuyên lo biên soạn các văn kiện chính trị.

b. Tổ chức chặt chẽ ở địa phương

• Cả nước chia thành 13 đạo thừa tuyên (tương đương tỉnh ngày nay), đứng đầu là Quan Tổng trấn.
• Quan lại địa phương do triều đình bổ nhiệm, không mang tính cha truyền con nối như trước.

c. Quan lại tuyển chọn qua khoa cử

• Nhà Lê sơ phát triển mạnh chế độ khoa cử, tuyển chọn quan lại thông qua các kỳ thi (Hương, Hội, Đình).
• Điều này giúp nhà nước có một đội ngũ quan lại có năng lực, trung thành với triều đình.

3. Kết luận

Những cải cách về tổ chức bộ máy nhà nước thời Lê sơ đã thiết lập một chế độ quân chủ chuyên chế quan liêu rõ nét. Vua có quyền lực tuyệt đối, bộ máy quan lại tổ chức chặt chẽ, và quan lại được tuyển chọn qua khoa cử thay vì xuất thân quý tộc. Đây là giai đoạn tập quyền cao độ trong lịch sử phong kiến Việt Nam.