Hoạt động ngoại lực đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và biến đổi địa hình Việt Nam hiện tại là

Đáp án đúng là: B

Do ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích và hệ thống sông ngòi dày đặc. Xâm thực mạnh ở miền núi gây xói mòn, sạt lở, trong khi bồi tụ ở đồng bằng giúp mở rộng diện tích đất ven biển và châu thổ.

→ B đúng 

- A sai vì chủ yếu diễn ra ở khu vực ven biển và vùng có địa hình đá cứng, nhưng phạm vi tác động không lớn so với xâm thực - bồi tụ. Ở Việt Nam, quá trình xâm thực trên đất liền và bồi tụ ở đồng bằng có ảnh hưởng mạnh hơn đến sự biến đổi địa hình.

- C sai vì chủ yếu ảnh hưởng đến lớp đất bề mặt, làm suy giảm độ phì nhiêu nhưng không tạo ra những biến đổi lớn trong địa hình. Trong khi đó, xâm thực - bồi tụ mới là quá trình quyết định đến sự hình thành và biến đổi địa hình Việt Nam, đặc biệt ở miền núi và đồng bằng.

- D sai vì chủ yếu diễn ra ở khu vực ven biển, phạm vi ảnh hưởng hẹp và không tác động lớn đến toàn bộ địa hình Việt Nam. Trong khi đó, xâm thực ở miền núi và bồi tụ ở đồng bằng mới là quá trình ngoại lực quan trọng, quyết định sự biến đổi địa hình trên diện rộng.

Hoạt động ngoại lực đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và biến đổi địa hình Việt Nam, trong đó xâm thực và bồi tụ là hai quá trình chủ yếu, tác động mạnh mẽ đến địa hình nước ta hiện nay.

1. Xâm thực – quá trình phá hủy địa hình chủ yếu ở vùng đồi núi

• Xâm thực là quá trình đất đá bị bào mòn, rửa trôi do nước mưa, dòng chảy, gió,... diễn ra mạnh ở khu vực địa hình dốc, đặc biệt là đồi núi.
• Việt Nam có địa hình đồi núi chiếm 3/4 diện tích, lại có khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều, nên hiện tượng xâm thực diễn ra mạnh mẽ, gây:
  • Xói mòn, rửa trôi đất ở các sườn đồi, sườn núi, làm suy giảm độ phì nhiêu của đất.
  • Hiện tượng sạt lở đất, hình thành khe rãnh, thung lũng.
  • Bóc trơ đá gốc, nhất là ở vùng núi đá vôi.

2. Bồi tụ – quá trình hình thành địa hình đồng bằng

• Bồi tụ là quá trình tích tụ các vật liệu bị xâm thực, tạo nên dạng địa hình mới.
• Ở Việt Nam, quá trình bồi tụ diễn ra chủ yếu tại các vùng đồng bằng ven biển và đồng bằng hạ lưu sông, như:
  • Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long được hình thành từ phù sa do sông Hồng và sông Mê Kông bồi đắp qua hàng ngàn năm.
  • Các bãi bồi ven biển, cửa sông như Cà Mau, Nghệ An, Thái Bình tiếp tục mở rộng do bồi tụ phù sa.
  • Hình thành cồn cát, đầm phá, bãi triều ven biển do tác động của sóng biển và dòng hải lưu.

3. Tác động của xâm thực – bồi tụ đến địa hình Việt Nam

• Ở miền núi: Xâm thực làm cho địa hình ngày càng bị chia cắt mạnh, tạo nhiều đồi trọc, thung lũng sâu.
• Ở đồng bằng: Bồi tụ giúp mở rộng diện tích đất phù sa màu mỡ, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
• Ở ven biển: Xâm thực gây xói lở bờ biển, trong khi bồi tụ lại giúp mở rộng đất liền.

Kết luận

Quá trình xâm thực và bồi tụ diễn ra song song, tạo nên sự thay đổi địa hình Việt Nam theo hướng vừa phá hủy vừa bồi đắp. Đây là hai hoạt động ngoại lực quan trọng, ảnh hưởng lớn đến tự nhiên và đời sống con người.